آموزش ها - راه‌کارها - ترفندها و تکنیک‌های کاربردی


اسفند 1404
شن یک دو سه چهار پنج جم
 << <   > >>
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29



جستجو



 



ویژگی‌هایی نور لیزر را از نور معمولی متمایز می‌گرداند و قانونمند می‌سازد. این خصوصیات را در دو گروه مورد بحث قرار می‌دهیم، یک دسته خصوصیات کلی که در همه لیزرها مشترک است و دسته دیگر خصوصیات ویژه و اختصاصی که در ارتباط با نوع لیزر مورد استفاده می‌باشند.
الف) خصوصیات عمومی
Cohrence- a «ارتباط و پیوستگی» «همدوسی»
نور معمولی حاصل از یک لامپ غیر همدوس بوده و مجموعه امواج نورانی است که با فازهای مختلف در تمام جهات تشعشع می‌نمایند و از آنجائیکه دارای طول موج های مختلفی نیز می‌باشند امکان هم فاز نمودن آنها وجود ندارد. نور لیزر همدوس است و نور تولید شده از لیزر دارای یک طول موج می‌باشد که این امر سبب می‌شود زمانی که امواج هم فاز هستند بطور همزمان باقی بمانند می‌توان گفت که همه فوتون‌های نوری دارای انرژی، جهت، اندازه حرکت و پلاریزاسیون یکسان هستند و به همین دلیل فوتون‌های تشکیل دهنده یک دسته بطور منظم و با یک فاز منتشر می‌شوند. (۲۰)
Direction-b «هم جهتی» «مسیر» «جهت‌مندی»
در نور جهت یافته دسته شعاع‌ها موازی هم بوده و بر خلاف نور حاصل از منابع معمولی در مسیر انتشار خود واگرا نمی‌گردند. اشعه لیزر یک جهت بیشتر ندارد. دسته‌ه ای اشعه با هم موازی هستند. این پدیده در کاربردهای پزشکی و دندانپزشکی دارای دو مفهوم است:
I- توان اتلافی در این پرتو مینیمم است.
II- با کانونی کردن این پرتو می‌توان شدت آن را افزایش داده یا آن را قابل تزویج به رشته‌های اپتیکی نمود (۲۰)
c- تکرنگی «تکفامی»
نور تکرنگ نوری است که تمام فوتون‌های تشکیل دهنده آن دارای طول موج (رنگ) یکسانی می‌باشند. منابع نور شامل مجموعه‌ای از تمام طول موج‌های ممکن در یک محدوده می‌باشد . اشعه لیزر در یک محدوده فرکانس مشخص و از پیش تعیین شده که بسته به نوع ماده محیط فعال و فضای تشدید کننده «Resonance» دارد منتشر می‌شود. مواد مختلف رنگ‌های بخصوص با یک یا چند طول موج تولید می‌کنند. (۲۰)
Luminance- d «نور و درخشندگی» «درخشایی»
درخشایی یک چشمه امواج الکترومغناطیسی بنا به تعریف عبارتست از توان گسیل شده از واحد سطح چشمه در واحد زاویه فضایی، یعنی مقدار تراکم انرژی تابش‌های فوتونیک در واحد زمان و سطح درخشایی یک اشعه لیزر بسیار بالاست (۲۰)
ب) خصوصیات ویژه
خصوصیات ویژه به ما اجازه می‌دهند خواص عملی و طریق عمل لیزر استفاده شده را تعیین و انتخاب کنیم. این خصوصیات عبارتند از:

 

    1. a) فرکانس و طول موج

 

چون این دو پارامتر بسیار به هم نزدیک و وابسته هستند در عمل بیشتر طول موج را به کار می‌بریم تا فرکانس. (۲۰)
b- قدرت
بستگی دارد به تعداد فوتون‌ها و انرژی هر فوتون که با وات اندازه‌گیری می‌شود (۲۱)
c- طریقه انتشار
طرق متعددی وجود دارند، بسته به مواد محیط‌های فعال استفاده شده انتشار می‌تواند پیوسته، ضربانی یا منقطع باشد. انتشار ضربانی از پیک‌های کوتاه تشکیل شده که قدرت آنها در قله موج بسیار زیاد است . در طریقه پیوسته قدرت اشعه بطور یکنواخت و یکسان در یک زمان معین ثابت نگاه داشته می‌شود . (۲۱)

اثرات لیزر بر بافت‌ها

عوامل دخیل در اثرات لیزر
اثرات ناشی از لیزر بر بافت‌های بیولوژیک بستگی به دو موضوع زیر دارد:(۱۶ و ۱۷ و ۲۲)
۱- خواص پرتوی لیزر نظیر طول موج، دانسیته انرژی، طول زمان تابش، شکل موج.
۲- خواص نوری بافت هدف نظیر ساختمان شیمیایی، دانسیته، جذب اختصاصی و خواص حرارتی بافت هدف.
طول موج Wave length
طول موج فاصله دو پیک مجاور از موج نوری یا الکترومغناطیس می‌باشد و مهم‌ترین مشخص کننده چگونگی اثر نور بر بافت می‌باشد. (۲۳و ۲۲ و ۱۷) زیرا هر طول موج خواص فیزیکی و مکانیسم جذب مخصوص به خود دارد که منجر به مشخصات اثر منحصر به خود می‌شود. طول موج مشخص کننده کیفیت یا نوع اثر لیزر با بافت‌ها می‌باشد در حالی که مقدار انرژی و خصوصیت‌های بافت، مشخص کننده کمیت یا میزان وسعت اثر می‌باشد. (۱۷) طول موج به طور عمده توسط ساختمان و ترکیب ماده فعال مدیوم لیزر مشخص می‌شود و بر این مسئله تأثیر دارد که آیا پدیده جذب صورت جذب صورت می‌گیرد یا خیر. (۱۷)
طول موج‌های نور لیزر از طیف الکترومغناطیس به سه گروه تقسیم می‌شود: (۲۴)
ناحیه ماوراء بنفش (تقریباً nm 400-140 )
ناحیه قابل رؤیت (تقریباً nm 700-400)
ناحیه مادون قرمز (تقریباً از nm 700 به بالا)
قدرت Beam power
قدرت پرتو، با قدرت total است که توسط لیزر تابش می‌شود. (۲۵) قدرت مقدار انرژی می‌باشد که در واحد زمان تابش شده است.  (۲۲)
دانسیته قدرت Power density or beam irradiance
دانسیته قدرت، قدرت پرتو در واحد سطح می‌باشد.
(۲۵)
شکل موج Wave form
انواع شکل‌های موج که برای کاربردهای دندانپزشکی در دسترس است شامل پرتویی با موج پیوسته، پالس‌دار و منقطع می‌باشد.( ۲۳و۲۲و۱۷)
پایان نامه
موج پیوسته Continuous wave:
انرژی به طور پیوسته منتشر می‌شود و میزان قدرت لیزر دائماً یکسان است.( ۲۳و۱۷)
موج پالس‌دار Palsed wave:
انرژی را برای یک مدت معینی از زمان ذخیره می‌کند و سپس آن را در یک مدت بسیار کوتاه‌تر زمانی آزاد می‌کند . در این نوع پرتو بین پالس‌ها انرژی آزاد نمی‌شود( ۲۳و۱۹)
موج منقطع Interrrupted or chopped wave :
انر‍ژی به طور پیوسته فرستاده می‌شود اما یک وسیله دریچه مانند پرتو را منقطع می‌کند. (۱۹و۱۷)
اکثر نیروهای Nd:YAG دندانی در مد پالس‌دار کار می‌کنند در حالیکه لیزرهای CO2 در مد پیوسته و لیزر یاقوت در مد منقطع کار می‌کنند. بعضی لیزرها توانایی ترکیب امواج پیوسته، منقطع و پالس‌دار را دارند. (۲۲و۱۷)
خصوصیت‌های نوری بافت هدف
خصوصیت‌های نوری بافت متغیر مهم دیگری می‌باشد. خواص نوری همراه با طول موج، میزان و وسعت جذب انرژی لیزر را مشخص می‌کنند. (۲۴و۲۳و۱۷) این خصوصیت‌های نوری شامل ساختمان شیمیایی، دانسیته و جذب اختصاصی بافت هدف می‌باشد
خصوصیت‌های حرارتی بافت هدف
پاسخ بافت به انرژی حرارتی پدیده پیچیده‌ای می‌باشد خصوصیت‌های حرارتی بافت‌ها متفاوت است. هدایت حرارتی، ضریب انبساط حرارتی، ظرفیت حرارتی، دمای فاز تغییر حالت ماده، حرارت باقیمانده از تغییر حالت، همگی در پاسخ بافت مؤثرند .
اثرات کیفی و کمی لیزر

موضوعات: بدون موضوع  لینک ثابت
[جمعه 1400-07-30] [ 06:39:00 ب.ظ ]




پژوهش حاضر از نوع کاربردی و روش تحقیق، به دلیل اینکه گروه آزمایش و کنترل به تصادف در دو گروه گمارده نشده است، شبه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل است. متغیر مستقل در این پژوهش، آموزش فرزندپروری مثبت و متغیرهای وابسته شامل نشانه‌های اختلال نقص توجه - بیش فعالی، شیوه فرزندپروری و ارتباط مادر-کودک می‌باشد و نیز متغیرهای کنترل شامل جنس، سن، میزان تحصیلات دانش آموز هستند.
۳-۳- جامعه، نمونه و روش تحقیق
۳-۳-۱- جامعه آماری
جامعه‌ی آماری، کلیه دانش آموزان با اختلال نقص توجه - بیش فعالی ۱۰ تا ۱۴ سال پسر مشغول به تحصیل در سال ۱۳۹۱- ۱۳۹۲ شهر شیراز و مادران آنها بود.
۳-۳-۲- نمونه و روش نمونه گیری
نمونه گیری به شکل در دسترس از میان کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه - بیش فعالی مدارس ابتدایی و متوسطه اول در ناحیه ۲ و ۳ آموزش و پرورش انتخاب شد که با توجه به پرسشنامه و ملاک های تشخیصی DSM-IV-TR تشخیص داده شد. ۶۷ نفر آزمودنی در دو گروه گمارش شدند، ۳۷ نفر گروه آزمایش و ۳۰ نفر گروه کنترل. همچنین ۴ نفر از مادران در حین آموزش گروه را ترک کردند.
۳-۳-۳- ملاک‌های ورود در پژوهش

 

    1. کودکان بر طبق ملاک‌های DSM-IV-TR مبتلا به اختلال نقص توجه - بیش فعالی باشند.

 

    1. کودکان بر طبق ملاک‌های DSM-IV-TR مبتلا به اختلال سلوک یا اختلال نافرمانی مقابله‌ای نباشند.

 

    1. کودکان تحت درمان نباشند.

 

    1. سن کودکان بین ۱۰ تا ۱۴ باشد.

 

    1. کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه - بیش فعالی پسر باشند.

 

    1. مادران کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه - بیش فعالی سواد داشته باشند.

 

۳-۴- ابزار های پژوهش
۳-۴-۱- پرسشنامه علائم مرضی کودکان (CSI-4):
پرسشنامه علائم مرضی کودکان ابزار غربالگری برای شایع‌ترین اختلالات روانپزشکی بوده است که عبارات آن بر اساس ملاک‌های تشخیصی راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی تدوین شده است. پرسشنامه علائم مرضی کودکان شامل فهرست ۲۱ اختلال رفتاری و هیجانی از جمله اختلال نقص توجه - بیش فعالی است (سلیمان نژاد، ۱۳۷۶).
پایان نامه - مقاله - پروژه
نسخه‌ی اولیه پرسشنامه با نام فهرست اسپرافکین، لانی، یونیتات و گادو[۲۵۳] در سال ۱۹۸۴ توسط اسپرافکین، لانی، یونیتات و گادو بر اساس طبقه بندی DSM-III تهیه گردید و بعدها به دنبال تجدید نظر در سال ۱۹۸۷ نسخه CSI-3-R آن نیز ساخته شد. تا اینکه CSI-4 در سال ۱۹۹۲ با ظهور چاپ چهارمین راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی با تغییرات اندکی نسبت به نسخه‌های قبلی توسط گادو و اسپرافکین تجدید نظر شد (توکلی زاده، ۱۳۷۵). آخرین ویرایش پرسشنامه علائم مرضی کودکان CSI-4 همانند نسخه‌های قبلی دارای ۲ فهرست والدین و معلم می‌باشد.

 

    • فهرست والدین: این فهرست دارای ۱۱۲ عبارت است که ۴۱ عبارت آن (گروه عبارت A,B,C) مربوط به ارزیابی اختلالات رفتاری مخرب و کمبود توجه می‌باشد. در پژوهش حاضر تنها از عبارات گروه A که مربوط به اختلال نقص توجه - بیش فعالی می‌باشد استفاده شده است. هر یک از عبارات این فهرست در یک مقیاس ۴ درجه‌ای که از هیچ‌گاه تا بیشتر اوقات می‌باشد مشخص می‌گردد.

 

    • فهرست معلمان: این فهرست دارای ۷۹ عبارت است که ۳۵ عبارت آن (گروه عبارت A,B,C) مربوط به ارزیابی اختلالات رفتاری مخرب و کمبود توجه می‌باشد. در پژوهش حاضر تنها از عبارات گروه A که مربوط به اختلال نقص توجه - بیش فعالی می‌باشد استفاده شده است. تعداد عبارات در گروه A هم در فهرست والدین و هم در فهرست معلم ۱۸ گویه می‌باشد که شبیه به هم هستند.

 

مطالعات متعددی در زمینه پایایی و اعتبار این پرسشنامه انجام گرفته است از جمله در مطالعه‌ای که توسط گریسون و کارسون (۱۹۹۱) به نقل از توکلی زاده و همکاران (۱۳۷۵) بر روی آن انجام شد. حساسیت آن برای اختلال نقص توجه - بیش فعالی ۷۷/۰ به دست آمد. همچنین گادو و اسپرافکین (۱۹۹۴) به نقل از توکلی زاده و همکاران (۱۳۷۵) حساسیت این پرسشنامه را در فهرست معلم برای اختلال نقص توجه - بیش فعالی ۵۸/۰ و ویژگی آن را ۸۳/۰ به دست آوردند. در مطالعه‌ی دیگر ضریب پایایی بازآزمایی این پرسشنامه برای فهرست والد و معلم به ترتیب ۹۰/۰ و ۹۲/۰ به دست آمد (سلیمان نژاد، ۱۳۷۶). همچنین در تحقیق کلانتری، نشاط دوست و زارعی (۱۳۸۰) پایایی این پرسشنامه با بهره گرفتن از روش تنصیف برای فهرست معلمان ۹۱/۰و برای فهرست والدین ۸۵/۰ محاسبه شد.
در زمینه اعتبار صوری این پرسشنامه باید گفت که عبارات این پرسشنامه، بر اساس ملاک‌های DSM- IV تهیه شده است که اعتبار این ملاکها توسط متخصصان انجمن روانپزشکی آمریکا تعیین شده است. شریعت‌زاده (۱۳۷۷) به نقل از آل‌بهبهانی (۱۳۸۴) اعتبار این آزمون را از طریق آلفای کرونباخ ۹۲/۰، حساسیت را ۹۴/۰ و ویژگی را ۶۷/۰ تعیین کرد.
نمره گذاری CSI-4 به دو شیوه انجام می گیرد: ۱- روش نمره برش غربال‌کننده ۲- روش نمره شدت علامت. در اکثر پژوهش‌ها به دلیل کارآمدی و اطمینان بیشتر روش غربال کننده مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این روش، شیوه نمره گذاری با جمع زدن تعداد عباراتی که با گزینه‌های گاهی اوقات و بیشتر اوقات پاسخ داده‌اند به دست می‌آید. در نمره‌گذاری این پرسشنامه به روش غربال کننده لازم است در صورت پاسخ به عبارات با گزینه‌های هیچ‌گاه و به ندرت نمره صفر و در صورت پاسخ به عبارات با گزینه‌های گاهی اوقات و بیشتر اوقات نمره یک داده شود (گادو و اسپرافکین، ۱۹۹۴؛ به نقل از سلیمان نژاد، ۱۳۷۶). نمره خط برش برای تشخیص اختلال نقص توجه - بیش فعالی نوع غالباً بی‌توجه، ۶ می‌باشد. یعنی ۶ عبارت از عبارات ۱ تا ۹ را با گزینه گاهی اوقات و یا بیشتر اوقات پاسخ داده باشد. نمره خط برش برای تشخیص اختلال نقص توجه - بیش فعالی نوع غالباً بیش فعال – تکانشور ۶ می‌باشد. یعنی ۶ عبارت از ۱۰ تا ۱۸ را با گزینه گاهی اوقات و یا بیشتر اوقات پاسخ داده باشد (سلیمان نژاد، ۱۳۷۶).
در روش نمره‌گذاری شدت علامت، گزینه‌های هیچ‌گاه، به ندرت، گاهی اوقات و بیشتر اوقات به ترتیب با نمرات ۰، ۱، ۲،۳ نمره‌گذاری می‌شوند که از حاصل جمع نمرات عبارات ۱ تا ۹ و ۱۰ تا ۱۸ نمره شدت علامت به دست می‌آید (سلیمان‌نژاد، ۱۳۷۶).
در این پژوهش از هر دو روش نمره گذاری استفاده شده است. از روش نمره برش غربال‌کننده برای انتخاب نمونه و از روش نمره شدت علامت برای سنجش اثر متغیر مستقل یا میزان تغییر علائم اختلال نقص توجه - بیش فعالی در پیش‌آزمون، پس‌آزمون استفاده شده است.
۳-۴-۲- پرسشنامه گزارش کودک از رفتار والدین) CRPBI-C)(فرم مادر)
تصور می‌شود که ابزار اندازه‌گیری که کودک به وسیله آن، رفتار ادراک شده والدین را می‌سنجد، بزرگترین دلالت برای عزت نفس ادراک شده کودک است (گیکاس[۲۵۴]، ۱۹۷۲). تحقیقاتی که این فرضیه‌ی ادراک کودکان از رفتارهای والدینشان را دنبال کرده‌اند نشان داده‌اند که ادراک کودکان ممکن است به طور قوی‌ای به قضاوتشان وابسته باشد تا به رفتارهای واقعی والدین (اسچیفر[۲۵۵] a، ۱۹۵۶). برونسون[۲۵۶]و همکاران (۱۹۵۹)، نشان دادند که ادراک کودکان از رفتار والدین به طور معناداری به رفتار واقعی والدینشان نسبت به کودک وابسته است. همچنین اندری[۲۵۷] (۱۹۵۷)، گزارش داد که این ادراک به گزارش والدینشان از تعامل والد -کودک وابسته است . دوروکس، برونفنبرینر و رودگرس[۲۵۸] (۱۹۶۹) گزارش دادند که همبستگی مثبتی بین خودگزارشی والدین از عملکردهای والد و پاسخ‌های کودکانشان به دست آوردند. در حقیقت، جهت‌دهی متفاوت بین گزارش والدین و کودکان نشان داد که والدین بیشتر از کودکان احتمال دارد که پاسخ هایشان را بسوی مقبولیت اجتماعی منحرف کنند.
پرسشنامه گزارش کودک از رفتار والدین (CRPBI)، ادراک کودک از رفتار والدین است که به وسیله‌ی سه عامل در فرم اصلی ۲۶۰ سؤالی CRPBI مشخص شده است که شامل ۱- پذیرش در برابر طرد؛ درجه‌ای که کودک والدین را برای پذیرفتن یا طرد شدن ادراک می‌کنند. ۲- کنترل روانشناختی در برابر خودمختاری روانشناختی؛ درجه‌ای که کودک والدین را به عنوان تلاش برای کنترل کردن کاملاً ناآشکار آنها (روش‌های روانشناختی که در آن عملکردهای شخصی بازداری می‌شود)، ادراک می‌کند و ۳- سهل‌انگاری در برابر سخت‌گیری؛ درجه‌ای که در آن کودک والدین را به عنوان تلاش برای کنترل کردن آنها به طور آشکار (ایجاد قانون‎های واضح، محیط و نحوه‌ی اجراء محدود)، ادراک می‌کند (به نقل از انریت[۲۵۹]، ۲۰۰۱). مقیاس‌هایی که پذیرش در برابر طرد را در نسخه اصلی CRPBI توصیف می‌کند (اسچیفر B، ۱۹۶۵) شامل پذیرش، کودک محور[۲۶۰]، طرد، درگیری مثبت، پذیرش تفرد و کناره‌گیری خصومت‌آمیز است. مقیاس‌هایی که کنترل روانشناختی را در برابر خودمختاری روانشناختی توصیف می‌کند شامل انحصارگر، دخالت کننده، کنترل از طریق گناه، کنترل خصومت‌آمیز و ایجاد اضطراب مداوم است. مقیاس‌هایی که سهل‌گیری در برابر سخت‌گیری را تعریف می‌کنند شامل ناهمسانی انضباطی، عدم اجراء، انضباط سهل‌گیرانه و خودمختاری مفرط است. نمره‌های بالا نشان دهنده پذیرش، کنترل روانشناختی و کنترل سهل‌گیرانه‌ی بیشتر است (آرمنتروت و برگر[۲۶۱]، ۱۹۷۲). اعتبار آزمون- بازآزمون این پرسشنامه (در فاصله بین ۵ هفته) هم برای فرم مادر و هم فرم پدر، ۷۷/۰ تا ۹۳/۰ است (مارگولیس و وینتروب[۲۶۲]، ۱۹۷۷)، اعتبار تک تک مقیاس‌های CRPBI از ۳۸/۰ تا ۹۴/۰ است و اعتبار همسانی درونی بطور متوسط ۷۶/۰ است (گرانیت[۲۶۳]، ۱۹۸۵).
در این تحقیق از پرسشنامه CRPBI-C استفاده شده است که شامل سه زیر مقیاس است که ادراک کودک از شیوه فرزندپروری مادر را بررسی می کند:۱) پذیرش ۲) طرد ۳) ناهمسانی انضباطی. این پرسشنامه شامل ۲۸ گویه است که توسط کودک تکمیل می شود و دارای یک طیف ۵ درجه ای است: خیلی موافقم،موافقم، تا حدی موافقم، مخالفم و خیلی مخالفم که به ترتیب نمره‌ی ۵، ۴، ۳، ۲ و ۱ را می‌گیرند. زیرمقیاس پذیرش به طور مستقیم و زیر مقیاس‌های طرد و ناهمسانی انضباطی به طور غیر مستقیم نمره‌گذاری می‌شود. آلفای کرونباخ شاخص پذیرش ۹۵/۰، شاخص طرد ۸۷/۰و شاخص ناهمسانی انضباطی ۸۶/۰ محاسبه شده است (اسچیفر، ۱۹۶۵؛ به نقل از لاکن و همکاران، ۲۰۱۳) هنجاریابی این پرسشنامه در ایران توسط محقق انجام شد.
پس از اجرای پرسشنامه بر روی ۱۶۵ دانش آموز با میانگین سنی ۱۵/۱۳ (Sd=0.68) تحلیل آماری بر روی داده‌های حاصل از پرسشنامه انجام شد. نخستین گام در جهت اجرای تحلیل عاملی بر روی مجموعه‌ای از ماده‌ها، اجرای تست‌های KMO و کرویت بارتلت می‌باشد. بدین نحو که اگر آزمون‌های بارتلت و KMO به ترتیب معنادار و غیرمعنادار باشند، شروط لازم برای کفایت نمونه و اجرای تحلیل عاملی مهیا است. آزمون بارتلت در سطح ۰۰۱/۰ p= معنادار، و آزمون KMO معادل ۷۱۰/۰ به دست آمد. بنابراین داده ها برای اجرای تحلیل عاملی متناسب هستند.
جدول ۳-۱٫ شاخص های معناداری داده‌ها در اجرای اول

 

شاخص ها اندازه KMO مجذورکای
آزمون بارتلت
سطح معناداری
معناداری ۷۱۰/۰ ۷۵۵/۱۶۶۸ ۰۰۰۱/۰
موضوعات: بدون موضوع  لینک ثابت
 [ 06:39:00 ب.ظ ]




اعتماد در ادبیات به عنوان یک پیش نیاز برای به اشتراک گذاری دانش مورد بحث قرارمی­گیرد(رولند و چاول[۳۰] ، ۲۰۰۰).
پایان نامه - مقاله - پروژه
بیان مسئله
با توجه به تعارفی که از سرمایه فکری در بخش مقدمه آمده است، بنیان اساسی سرمایه فکری دانش می باشد. پس هنگامی که به سرمایه فکری در سازمآن‏ها توجه می­تماییم به چیزی جز دانش در سازمان توجه نکرده ایم. پس سرمایه فکری جزیی اساسی در شرکت های دانش بنیان می باشند. از طرفی شرکت های نرم‏افزاری نیز نوعی شرکت دانش بنیان می باشد و به همین دلیل موضوع سرمایه فکری در آن اهمیت پیدا می کند.
با توجه به عملکرد ضعیف شرکت‏های نرم‏افزاری در بازار رقابتی نیاز به بهبود این عملکرد بسیار احساس می‏شود . چنانچه مدیران شرکت‏های نرم‏افزاری را در بهت ناشی از عدم عملکرد درست شرکتشان قرار گرفته اند تا جایی که بهره وری آن‏ها پایین آمده و جایگاه خود را در بازار از دست داده و به طبع آن پروژه‏ها به شرکت های رقیب واگذار می‏شود که این پیامد منفی یعنی عدم عملکرد مناسب شرکت نرم‏افزاری به ورشکستگی آن‏ها منجر خواهد شد. با توجه به جلسات مداومی که در هنگام تفهیم پروپوزال اینجانب به شرکت‏های نرم‏افزاری برگزار شد، عوامل زیادی به گفته مدیران این شرکت‏ها منجر به پایین آمدن سطح عملکرد آن‏ها می‏شود، شناسایی شدند. برخی از این عوامل به شرح زیر هستند:
کمبود دوره های ضمن خدمت که منجر به نارضایتی نیروهای متخصص می‏شود.
عدم بروز خلاقیت و نوآوری نیروهای متخصص که منجر به بی‏انگیزگی آن‏ها خواهد شد.
عدم دانش کافی در برخی موارد یا تجربه مناسب در برخورد با پروژه‏ها نرم‏افزاری.
نبود یا کوچک بودن واحد تحقیق و توسعه در شرکت‏های نرم‏افزاری.
نبود رویه های و بسترهای مناسبی مانند رویه های کسب و کار سیستم‏های مدیریتی اطلاعاتی، پایگاه داده های مناسب برای نگهداری اطلاعات مربوط به کارکنان .
عدم وجود نیروهای متخصص در زمینه شرکت در مناقصه برای پروژه‏ها.
عدم اعتماد شرکت های نرم‏افزاری به هم که این موضوع منجر به عدم همکاری‏های لازم آن‏ها می‏شود.
عدم وجود اتحادهای استراتژیک مناسب بین شرکت‏های بزرگ تولید کننده نرم افزار.
عدم توجه کافی به مشتریان سازمان به عنوان عنصری کلیدی در پروژه‏ها.
این موارد تنها بخشی از مواردی هستند که باعث می شوند، توجه پژوهشگر به عنصر دانش و همچنین دارایی های نامشهود در سازمان جلب شود.
در صورتی که طبق مدلی که در قسمت فرضیه بیان می‏شود رابطه بین سرمایه فکری و عملکرد سازمانی تحقیق شود با توجه به پارامترهای مختلف سرمایه فکری می توان عملکرد سازمانی را بهبود بخشیدو همچنین مشکلات ناشی از عدم توجه به سرمایه فکری به عنوان دارایی نامشهود را در سازمان بهبود بخشید. بنابراین مسئله ای به صورت زیر پیش می آید.
آیا بین سرمایه فکری و عملکردسازمانی رابطه ای و جود دارد ؟
که در آن سرمایه های فکری شامل : سرمایه های انسانی و سرمایه های ساختاری و سرمایه های مشتری است وعملکرد سازمانی در حقیقت شامل کارایی در بهره وری و کارایی در قابلیت سود دهی بنگاه و کارایی در ارزش بازار تعریف می‏شود.
اهمیت موضوع
هوانگ و چنگ و چن (۲۰۰۵) نشان دادند که سرمایه فکری شرکت‏ها یک تاثیر مهم بر روی ارزش بازار [۳۱]و عملکرد مالی دارد و ممکن است یک نشانگر برای عملکرد مالی آینده باشد. علاوه بر آن متوجه شدند که محققان ممکن است ارزشهای متفاوتی را برای ۳ ترکیب کارایی ایجاد ارزش (سرمایه گذاری فیزیکی ، سرمایه گذاری انسانی ، سرمایه گذاری ساختاری ) در نظر بگیرند. هان کک، پلومن و تن (۲۰۰۷) متوجه شدند که عملکرد شرکت و سرمایه فکری به صورت مثبتی به هم مربوطند. سرمایه فکری به عملکرد آینده شرکت مربوط است. هوانگ و لیو (۲۰۰۵) تاثیر متقابل بین نوآوری سرمایه و اثرات سرمایه فکری بر روی عملکرد شرکت‏ها را مورد تحقیق قرار دادند. یافته اصلی تحقیق آن‏ها این است که بعد از در نظر گرفتن تاثیر متقابل سرمایه نوآوری و سرمایه فکری یک تاثیر ثابت مثبت بررسی عملکرد شرکت مشاهده گردیده است. شرکت‏ها باید جهات مختلف سرمایه فکری را برای پیشرفت عملکرد شرکت هماهنگ کنند.در نتیجه شرکت‏ها هر چه بیشتر تلاش خود را صرف مدیریت و اداره سرمایه فکری کنند در عوض آن‏ها عملکرد بیشتر و سود اقتصادی افزونتری را دریافت می‏ نمایند(مین لو و دیگران ، ۲۰۰۹)
مار و دیگران (۲۰۰۳) علل توجه به اندازه گیری سرمایه فکری را اینگونه بر می شمارند:
کمک به سازمآن‏ها برای تنظیم استرتژی آن‏ها.
ارزیابی اجرای استراتژی‏ها.
کمک به تصمیمات گسترش و تنوع.
استفاده از نتایج اندازه گیری سرمایه فکری به عنوان مبنایی برای جبران خدمت.
ابلاغ این دارایی ها به ذینفعان خارجی سازمآن‏ها.
چون شرکت‏های نرم‌افزاری در تهران و در کل صنایع نرم‌افزار، امروزه گسترش چشم گیری یافته‌اند و با توجه به اینکه بسیاری از بنگاه‌ها دچار تغییرات چشمگیری در زمینه استفاده از تکنولوژی شده‌اند ضروری دیدم که ارزش سرمایه‌های فکری را در صنعت نرم­افزار اندازه گیری کنم و نشان دهم که این موضوع با عملکرد سازمانی در آن‏ها رابطه مستقیمی دارد و می­توان از نتایج این اندازه‌گیری برای به روز کردن سیستم‌های مالی و همین طور تراز نامه های مالی استفاده کرد تا بنگاه بتواند به درستی ارزش دارایی های نامشهود‌اش را دریابد. پس می توان اهمیت موضوع را در چند مورد زیر یافت:
بهبود بازدهی در شرکت‏های نرم‏افزاری.
کاهش ترک خدمت سرمایه انسانی.
توجه به مالکیت حقوق معنوی.
توجه به روالها، پایگاه داده ها و سیستم‏های شرکت‏های نرم‏افزاری.
بهبود رضایت مشتری و کارفرما
بالا بردن دانش فنی کارکنان
ایجاد اتحادهای استراتژیک با سایر شرکت‏ها.
بالا بردن خلاقیت و نوآوری کارکنان
بالا بردن سطح توجه و اعتماد به واحد تحقیق و توسعه.
این دلایل تنها تعدادی از دلایلی هستند که نشان دهنده اهمیت پرداختن به این مقوله را در صنعت نرم افزار در سطح تهران توجیه می کند.
اهداف تحقیق
با توجه به مدلی که در صفحات بعدی ارائه خواهد شد، از اهداف این تحقیق می‌توان اندازه‌گیری سرمایه‌های فکری و همچنین پررنگ کردن سرمایه فکری با توجه به رابطه آن با عملکرد شرکت‏ها و بالا بردن بهره وری این شرکت‏ها با بهره گرفتن از اندازه‌گیری سرمایه های فکری و مشخص‌کردن اجزای زیرین سرمایه‌های انسانی و ساختاری و ارتباطی و مشخص کردن ارتباط داخلی آن‏ها نام برد. پس می توان از اهداف تحقیق موارد زیر را بر شمرد
اطلاع از وضعیت (نسبی) اجزای این سرمایه فکری در شرکت های نرم‏افزاری سطح تهران.
ارائه راهکارها و پیشنهادات لازم برای بهبود سرمایه های فکری و اجزای آن.
بررسی رابطه سرمایه فکری و اجزای آن با عملکرد سازمانی شرکت‏های نرم‏افزاری.
بهبود بهره وری در شرکت‏های نرم‏افزاری به دلیلی بهبود عملکرد سازمانی.
بهبود ارزش بازار در شرکت‏های نرم‏افزاری به دلیل بهبود عملکرد سازمانی.
بهبود قابلیت سود دهی در شرکت‏های نرم‏افزاری به دلیل بهبود عملکرد سازمانی.
بررسی زیر مجموعه های هر یک از اجزای سرمایه فکری یعنی سرمایه انسانی ، ساختاری و سرمایه ارتباطی و مقدار تاثیر گذاری اجزای سرمایه های انسانی و ساختاری و ارتباطی بر روی آن‏ها.
بررسی مدلی که شامل ارتباط بین سرمایه فکری و عملکرد سازمانی در شرکت‏ها نرم‏افزاری (در این پژوهش مدل بونتیس).

موضوعات: بدون موضوع  لینک ثابت
 [ 06:38:00 ب.ظ ]




نامشهود
مشهود
ارتباطی مبتنی بر:
شهرت ها
وفاداری
روابط
شایستگی مبتنی بر:
اطلاعات
مهات ها
قابلیت ها
استعدادها
شکل۲-۵ : طبقه‌بندی اولیه توسط هاناس و لووندال
پتی و گویتر (۲۰۰۰) طبقه بندی ارائه شده ناظر دارایی­ های نامشهود سویبی را به شکل جدول زیر اصلاح کردند . این دو نفر شاخص­ های مناسبی را به این چارچوب اضافه کردند.
جدول۲-۲ : طبقه بندی پتی و همکاران

 

مالکیت معنوی شامل: حق الامتیاز، کپی رایت، علائم تجاری؛ سرمایه های زیرساختاری شامل: فلسفه مدیریت، فرهنگ شرکت، سیستم اطلاعاتی و سیستم های شبکه سازی و روابط مالی سرمایه ساختاری (سازمانی) : ساختار درونی
مارک­های تجاری، مشتریان، وفاداری مشتریان، همکاری­های تجاری، توافق مربوط به گواهینامه­ها، توافق فرانشیزها و… سرمایه مشتری (ارتباطی) :
ساختار بیرونی
دانش فنی، تحصیلات ، دانش مرتبط با کار، شایستگی مرتبط با کار؛ روحیه کارآفرینی، توانایی­های مربوط به نوآوری و اثرگذار بودن قابلیت تغییر یا انعطاف پذیری، شایستگی حرفه­ای سرمایه انسانی :
شایستگی کارکنان

در واقع کار این دو، انطباق چارچوب ناظر دارایی­ های نامشهود سویبی با چارچوب طبقه‌بندی‌های متداول دیگر شامل سرمایه انسانی، سرمایه ساختاری و سرمایه مشتری، بوده است.
طبقه بندی سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، به دو سرمایه انسانی و سازمانی (ساختاری) اشاره می کند و سرمایه فکری را بصورت ارزش اقتصادی این دارایی های نامشهود(سرمایه انسانی و سرمایه ساختاری) توصیف می­ کند.سرمایه سازمانی؛به اجزایی مانند مالکیت سیستم­های نرم افزاری، شبکه های توزیع و زنجیره­های عرضه، اطلاق می­ شود و سرمایه انسانی، شامل: منابع انسانی درون سازمان و منابع انسانی خارج از سازمان است که منابع انسانی درون سازمان شامل: کارکنان و منابع انسانی خارج از سازمان شامل: مشتریان وعرضه کنندگان است.(پتی وگویتر ،۲۰۰۰،صص ۱۷۶-۱۵۵)[۱۳۴]
طبقه بندی لیم و دالیمور (۲۰۰۴) سرمایه فکری را از طریق ارتباط دادن آن با دو مفهوم دانش فنی مدیریت و دانش فنی بازاریابی، تشریح و طبقه بندی می­ کنند. شایستگی یک شرکت برای یک رویکرد مدیریت استراتژیک شامل سرمایه انسانی، سرمایه شرکتی[۱۳۵]، سرمایه کارکردی و سرمایه تجاری[۱۳۶] است و روابط یک شرکت برای رویکرد بازاریابی استراتژیک شامل سرمایه مشتری، سرمایه عرضه کننده[۱۳۷]، سرمایه هم­پیمانی[۱۳۸] و سرمایه سرمایه­گذار است.
پایان نامه - مقاله - پروژه
نوآوری
سرمایه فکری
مدیریت دانش
بازاریابی استراتژیک
مدیریت استراتژیک
سرمایه انسانی
سرمایه شرکتی
سرمایه تجاری
سرمایه سرمایه­گذار
سرمایه هم­ پیمانی
سرمایه مشتری
سرمایه کارکردی
سرمایه عرضه کننده
شکل۲-۶ : طبقه بندی لیم و دالیمور[۱۳۹]

موضوعات: بدون موضوع  لینک ثابت
 [ 06:38:00 ب.ظ ]




نوآوری رابه عنوان جزی از سیستم ارزیابی عملکرد برای هر شخص مطرح کنید. سازمان ها بایداز کارکنان خود در پایان دوره ارزیابی سوال کنند که چه نوآوری انجام داده اند وتأثیر آن برچه کاری بوده است.
پایان نامه - مقاله - پروژه
فرایند وسیستم نوآوری را مستندسازی کنید. مستندسازی باید به نحوی باشدکه هر فرد آن را درک کند و نقش خود رانیز در این فرایند به روشنی دریابد.
آزادی عمل کافی به کارکنان خود اعطا کنید. این امر موجب می گردد تا آنها قادر باشند ایده ها وفرصت های جدیدرا مطرح وبا عوامل درون سازمانی و برون سازمانی همکاری کنند.
اطمینان حاصل کنید تمامی اعضای سازمان راهبردکلی سازمان را درک کرده اندوهمچنین کلیه تلاش های نوآوری در راستای راهبردکلی سازمان است . البته سیستم باید به صورتی باشد که ایده های خارج از چا چوب را نیز که مفید به نظر می رسند مدیریت کند.
به افراد آموزش دهید که محیط را برای روندهای جدید، فناوری های نوین وتغییرات چارچوب های فکری مشتریان ، مورد بررسی وآزمایش قراردهند.
به افراد اهمیت تنوع در سبک های تفکر، تجربیات، دیدگاه ها وتخصص ها آموزش دهید. همچنین انتظار تنوع وتفاوت را در کلیه ی فعالیت های نوآوری داشته باشید.
معیارهای مطلوب بر ایده آل استوار است. باوجود این ، معیارهای محدود تر نیز می توانند ماررا به حالت ایده آل نزدیک تر سازند وآن ها به نوبه خود براساس مفروضات وچارچوب های ذهنی قبلی ما متصل می گردند.
تیم های نوآوری از تیم های معمولی متفاوتند. آنها نیازمند ابزارها وچارچوب های فکری متفاوتی هستند. کارکنان را به اندازه ی کافی در این زمینه ها آموزش داده وهدایت کنید تا هنگام کار در تیم های نوآوری موفق باشند.
سیستم مدیریت ایده ها را ایجاد یا تهیه کنید تا افراد تشویق شوند فرصت ها وفعالیت های جدید را شناسایی، ایجاد یا ارزیابی وایده های خود را ارائه کنند (حاتمی ومهدوی، ۱۳۸۷).
بخش سوم
مشتری مداری
۲-۳-۱) مشتری
در دهه های اخیر با افزایش رقابت در بازارها، سازمان ها به اهمیت رضایت و وفاداری مشتریان خود واقف و متوجه شده اند که حفظ مشتریان فعلی سازمان به مراتب از جذب مشتریان جدید کم هزینه تر است. برای سازمان های امروزی رضایتمندی مشتری به تنهایی کافی نیست، ایشان باید مطمین باشند که مشتریان راضی شان، وفادار هم هستند. هدف از این امر برقراری روابط بلندمدت با مشتری به منظور کسب منافع در طولانی مدت است (Kong Wing Chow, 2014).
از دیدگاه سنتی، مشتری کسی است که فرآورده های شرکت را خریداری می کند. در دنیای کسب و کار امروزی مشتری را چنین تعریف می کنند: مشتری کسی است که سازمان مایل است با ارزش هایی که می آفریند، بر رفتار وی تاثیر بگذارد. منظور از ارزش، آن چیزی است که مشکلی از مشتری را برطرف می کند و نیازی را برآورده می سازد. امروزه مشتری به عنوان یک واحد غیر درآمدزا نیز مطرح است. بنابراین مشتری کسی است که انجام معامله و داد و ستد را در یک محیط رقابتی به عهده دارد و حالت تعاملی چیری را می دهد و چیزی را می گیرد. مشتری نیازش را خودش تعریف می کند، کالاها و خدمات تولیدی ما را مصرف می کند و حاضر است بابت آن هزینه مناسبی را بپردازد. اما زمانی این هزینه را متقبل می شود که در کالاها یا خدمات تحویلی، ارزشی را ببیند که پرداخت آن هزینه را توجیه نماید. مشتری کسی است که نیازهای او را یک فرد یا سازمان تامین می کند. مشتری، شخص، اشخاص یا سازمان هایی هستند که با دیگران قرارداد می بندند تا او کالا یا خدمتی ارائه کند. مشتریان به عنوان دارایی های سازمان تاثیر بسیار زیادی بر سودآوری سازمان دارند (Dani, 2014).
ما در حال حاضر در یک اقتصاد مشتری مدارانه زندگی می کنیم که در آن مشتری، پادشاه است. شرکت ها باید یاد بگیرند که چگونه از تمرکز بر تولید محصول به سمت تمرکز بر مالکیت مشتریان حرکت کنند. شرکت ها باید با این حقیقت بیدار شوند که دارای رئیس جدیدی هستند و آن مشتری است. شرکت ها باید مشتریان را به عنوان یک دارایی مالی درنظر بگیرند که مانند هر دارایی دیگر نیاز به مدیریت کردن و حداکثر نمودن بازدهی آن دارد. امروزه شرکت ها، مشتریان را به عنوان دارایی هایی مورد توجه قرار می دهند که ارزش آنها به طور مداوم در حال افزایش است. متاسفانه شرکت ها بیشتر وقت خود را صرف جذب مشتریان جدید می کنند و زمان کافی جهت حفظ و رشد کسب و کار خود از مشتریان موجود اختصاص نمی دهند. شرکت ها تا ۷۰ درصد بودجه بازاریابی خود را صرف جذب مشتریان جدید می کنند در حالی که ۹۰ درصد درآمدهای آنان از مشتریان موجود می باشد (Jiang et al., 2013).
۲-۳-۲) اهمیت مشتری
با قدیمی تر شدن مشتری و اعتماد او به شرکت، سود اقتصادی حاصل از مراجعه او نیز رشد خواهد نمود. بخش اعظمی از این موضوع به دلیل آن است که هرچه مشتری قدیمی تر شود، هزینه سرویس دهی به او نیز کمتر خواهد شد. در واقع، مشتریان جدید نیاز به راهنمایی و کمک بیشتری دارند، کنجکاوتر هستند و مقایسه بیشتری در مورد محصول خریداری شده انجام می دهند، بیشتر شکایت می کنند و بیشتر نیز کالا را بر می گردانند. این در حالی است که با گذشت زمان و اطمینان بیشتر مشتریان به شرکت، آنها کالاها و خدمات پیشنهادی را آسانتر خواهند پذیرفت. از سویی، به دلیل اطلاعات دقیق تر آنها نسبت به شرکت، انتظاراتشان نسبت به کالاها و خدماتی که قرار است ارائه گردد، دقیق تر بوده و در نتیجه رضایت آنها بیشتر خواهد بود. علاوه بر آن چنانچه بتوان آنها را راضی نگه داشت، آنها سازمان را به دیگران نیز پیشنهاد خواهند داد. مشتریان جدیدی که به این وسیله معرفی می شوند، بسیار ارزشمندند، چون سازمان هیچ هزینه ای برای جلب آنها نپرداخته است. از سویی به دلیل آنکه مردم اغلب با افرادی شبیه به خود (از نظر فرهنگی، اقتصادی و غیره) راجع به چنین موضوعاتی حرف می زنند، مشتریان جدید نیز به احتمال زیاد سلایق و درآمدهایی شبیه مشتریان خوب قدیمی سازمان خواهند داشت. از سویی دیگر، حساسیت مشتریان قدیمی نسبت به قیمت با سایرین متفاوت است. مطالعات نشان می دهند که مشتریان دایمی به دلیل اعتماد بیشتر به محصولات، نسبت به تغییرات قیمت و افزایش آن، کمی بیشتر مقاومت خواهند کرد تا سراغ محصولات رقیب بروند. مشتری و رضایت او، ضامن تداوم فعالیت سازمان در بازار پر رقابت امروزی می گردد. بنابراین جلب رضایت مشتری راز بقای سازمان است (Bayraktar et al.., 2012).
۲-۳-۳) صدای مشتری
صدای مشتری مبین خواسته و نیازمندی مشتری از محصول و یا خدمت مورد بررسی است. این موارد شامل تمایلات، انتظارات و نیازمندی های مشتری می باشد. صدای مشتری، به روش های مختلفی از قبیل مصاحبه مستقیم با مشتری، بررسی گروه های متمرکز و گزارشات میدانی بدست می آید. صدای مشتری به ما کمک می کند تا به نیازهای دلشاد کننده که توسط مشتری معمولا ابراز نمی شود و برای سازمان ناشناخته است، آگاه شویم. شنیدن صدای مشتری مزایای زیادی به دنبال دارد که عبارتند از: اطلاعات مفید و جامعی در اختیارمان قرار می دهد، شاخص های بهتر ارزیابی عملکرد به دست می آوریم و ابزارهای لازم برای رضایت مندی مشتری را مهیا می سازد (Aguwa, 2012).
۲-۳-۴) انتظارات مشتریان از سازمان های خدماتی
خواسته های مشتریان شرکت های خدماتی، اغلب به شرح ذیل می باشد:
خدمات به طور صریح و سریع ارائه شوند.
با افراد آگاه و قابل اعتماد سر و کار داشته باشند.
برای حل مشکل با یک جا تماس بگیرند یا یک تقطه تماس برای حل مشکل وجود داشته باشد.
وقتی مشکل به وجود می آید بدانند به کجا باید مراجعه کنند.
نحوه و محل ارائه خدمات مورد نظر را بیابند.
اطلاعات سریعا در دسترس قرار گیرد.
هنگام مراجعه با افرادی مواجه شوند که محترم، مطمئن و مودب هستند.
امکاناتی دست یافتنی، تمیز و با ایمنی کامل وجود داشته باشند.
نام افراد و شماره تماس هایی در اختیارشان باشد که بتوانند مستقیما پاسخ سوالاتشان را دریافت کنند (Kreis and Mafael, 2014).
۲-۳-۵) مشتری مداری
در دو دهه گذشته شعارهای زیادی از سوی شرکت ها مبنی بر اهمیت مشتری و تامین خواسته های وی بیان شده است. امروزه نیز شرکت ها بر اهمیت نقش مشتری تاکید فراوانی دارند. مشتری سزاوار مودبانه ترین توجه و رفتار بوده و مایه ی حیات هر سازمان است. او حق شما را می پردازد. بدون مشتری سازمان ها و فروشگاه ها محکوم به فنا هستند. مشتری برای رفع نیاز خود به سوی شرکت ها و سازمان ها می آید و سازمان ها وظیفه دارند که با رفتار حساب شده، معامله را به نفع هر دو طرف تمام کنند. مشتری کسی است که فرد یا سازمان، نیازهای او را تامین می کنند. مشتری شخص، اشخاص و یا سازمان هایی هستند که با دیگران قرار داد می بندند تا آنها کالاها و خدمات مورد نیاز خود را تامین کنند. در فرهنگ بازار، مشتری فردی است که توانایی و استعداد خرید کالا و یا خدمتی را داشته باشد که این توانایی و استعداد به شکل توأم در فرد بروز کند و انتخاب و عمل خرید انجام پذیرد. در این فرهنگ ئ دیدگاه، مشتری فردی هوشمند و دانایی است که درباره تامین نیازهای خود به خوبی مطالعه می کند و با اررش گذاری و درنظر گرفتن امکانات و استعداد خود به انتخاب می پردازد (Rafaeli et al.., 2010).
مشتری نیازی دارد که برای رفع آن به سازمان ها و محصولات و خدمات مختلف روی می آورد. در نظر عام، نیاز به معنای هر نوع کمبودی است که در انسان به وجود می آید. در فرهنگ بازار، نیاز مشتری عبارت است از هر نوع احساس کمبودی که برای مشتری به وجود می آید و او تلاش می کند تا با بهره گیری از استعداد و توانایی خود نسبت به رفع آن اقدام کند. باتوجه به مفهوم گسترده ای که در تعریف نیاز مشتری وجود دارد، امکان طبقه بندی جامع و کامل از نیاز مشتری دشوار است زیرا نخست اینکه نیاز مشتری نامحدود است، دوم، ممکن است نیاز یک مشتری جزء نیازهای اساسی به شمار آید، در حالی که برای مشتری دیگر جزء نیازهای عادی باشد. بلانچارد و گالووی[۲۹] (۱۹۹۸)، معتقدند که رضایت مشتری در نتیجه ی ادراک مشتری در طول یک معامله یا رابطه ارزشی است، به طوری که قیمت مساوی است با نسبت کیفیت انجام شده به قیمت و هزینه های مشتری. رضایت مندی مشتری به عنوان درجه ای تعریف می شود که عملکرد واقعی یک شرکت، انتظارهای مشتری را برآورده کند. به نظر کاتلر (۱۹۸۳)، اگر عملکرد شرکت، انتظارهای مشتری را برآورده کند، مشتری احساس رضایت و در غیر این صورت احساس نارضایتی می کند (ابراهیمی نژاد و شول، ۱۳۹۱).
اکثر شرکت ها در محیط کسب و کار رقابتی و جهانی شده ی امروز اهمیت مشتری مداری و مشتری گرایی را درک کرده اند. مشتری گرایی عمدتا مرتبط با رفاه مشتریان است. مشتری گرایی عمدتا خود را از طریق اولویت گذاری تخصیص منابع بر مبنای فراهم کردن ارزش برتر و رضایت مشتری آشکار می سازد. محققان در حوزه بازاریابی، مشتری گرایی را از دو منظر می نگرند: عنصری از فرهنگ سازمانی و یا رفتار/رویکرد راهبرد سازمان. نوبل[۳۰] و همکارانش (۲۰۰۲)، رویکرد فرهنگ رقابتی را پیشنهاد کردند که رویکرد راهبردی مشتری گرایی را به عنوان یک زیر بعد از فرهنگ سازمانی مورد بررسی قرار می دهد که در واقع این رویکرد مشتمل بر دو دیدگاه مظرح شده از سوی صاحبنظران است. تحقیقات زیادی در زمینه مشتری گرایی انجام شده است، اما بیشتر تحقیقات انجام شده متمرکز بر نتایج حاصل از مشتری گرایی هستند. تحقیقات نشان داده اند که مشتری گرایی منجر به عملکرد مالی بهتر و اکتساب سهم بازار بالاتر می شود. تعریف های مختلفی از مشتری گرایی ارائه شده است که اصل بنیادین همه آنها قرار دادن مشتری در کانون توجه ی ر اهبردی سازمان ها است. مفهوم مشتری گرایی اولین بار در کارهای لویت[۳۱] (۱۹۶۰)، توسعه داده شده است. اولویت مشتری گرایی را به صورت اهداف از پایین به بالای سازمان های رقابتی که هدف نهایی آن دستیابی به رضایت مشتری است، تعریف نمود. در حقیقت، مشتری گرایی مفهومی است که بازاریابی را به یک اسلحه رقابتی شایسته تبدیل کرده است و به این صورت موجب تغییر ارزش ها، باورها، مفروضات و تعهدات سازمان به سمت و سوی روابط دو جانبه بین مشتریان و سازمان شده است (زارعی و همکاران، ۱۳۹۰).
نارور و اسلاتر[۳۲] مشتری گرایی را «درک کافی از مشتری هدف در جهت توانایی ایجاد ارزش برتر و مستمر» تعریف نمودند. به بیان دیگر، آنها، مشتری گرایی را نوعی فرهنگ سازمانی می دانند که با کارآمدترین و مرثرترین شکل رفتارهای لازم برای خلق ارزش برتر را برای خریداران ایجاد کند. دشپند[۳۳] و همکاران (۱۹۹۳)، مشتری گرایی را به صورت مجموعه ای از باورها که به علایق و نیازهای مشتری اولویت و ارجحیت می دهد و منافع مشتری را نسبت به سایر ذینفعان نظیر صاحبان سازمان، مدیران و کارکنان در صدر قرار می دهد، تعریف نمودند. ایشان مشتری مداری را از دیدگاه فرهنگ سازمانی در نظر گرفتند و آن را به عنوان مجموعه ی عقایدی تعریف نمودند که ابتدا منفعت مشتری را، بدون استثنا کردن آنها از دیگر افراد مانند: مالکان، مدیران و کارکنان، با هدف ایجاد سازمانی سودآور در بلند مدت تعیین می کنند (عباسی و صالحی، ۱۳۹۰). گاتیگنون و ژورب[۳۴] (۱۹۹۷)، توانایی و خواسته ی سازمان جهت شناسایی، تحلیل، درک و پاسخگویی به نیازهای مشتریان را مشتری گرایی نامیدند. به علاوه دونلاپ[۳۵] و همکاران (۱۹۸۸)، تاکید کردند که فروش با گرایش به مشتری، ممکن است برخی اهداف کوتاه مدت را از دست بدهد اما در نهایت آنها می توانند در بلندمدت، مشتریان راضی را به همراه داشته باشند. استرانگ و هریس[۳۶] (۲۰۰۴)، مشتری گرایی را به عنوان جنبه ی رفتاری و فرهنگی بازارگرایی تعریف نمودند که به عنوان یک عنصر راهبردی عمل می کند. آنها معتقدند که از عوامل مهم تاثیرگذار بر مشتری گرایی فعالیت های منابع انسانی و رابطه ایی هستند. آنها در مقاله ی خود با عنوان «محرک های مشتری گرایی: تاکتیک های رابطه، منابع انسانی و رویه ایی» بیان کردند که این فعالیت ها می تواند تا حد زیادی فرهنگ و رویکرد مشتری گرایی کارکنان را نهادینه کند (Rapp et al.., 2012).
در حقیقت، قوت گرفتن نقش مشتریان و افزایش قابل ملاحظه انتظارهای آنها از فرآورده ها و خدمات، نیاز به دگرگونی چشمگیری را در سازمان و در راستای فلسفه مشتری مداری به وجود آورده است. از طرف دیگر نیز برقراری ارتباط مستحمک و پایدار با مشتری مورد توجه بسیاری از شرکت ها قرار گرفته است. سانی[۳۷] و همکاران (۲۰۰۵)، در مطالعه ای ساختار محسوس ها (وضعیت ظاهری با وجود شرایط فیزیکی، تجهیزات و کارکنان)، محتوا (طبیعت و تناسب محصول یا خدمات)، نگرش (شناخت مشتری، تمایل به تهیه ی خدمات، آمادگی و رفتار اجتماعی)، شیوه انتقال (پشتیبانی محصول یا خدمات سفارشی فراهم شده برای مشتریان به وسیله ی تهیه کنندگان محصول یا خدمات)، قابلیت اعتماد (توانایی ارائه خدمات وعده داده شده به طور مستقل و دقیق) و شایستگی (دارا بودن مهارت ها و دانش مورد نیاز برای ارائه خدمات) را به عنوان احتیاج های اصلی مشتریان درونی و بیرونی مد نظر قرار داده اند (ابراهیمی نژاد و شول، ۱۳۹۰).
مشتری مداری بر روی کشف و برآوردن نیازهای خرید مشتریان در حالی که بهترین منافع در ذهن آنها حفظ می شود، تمرکز دارد. فروشندگانی که فروش محور بوده اند، نتایج کوتاه مدت فروش را بر دستیابی به نتایج بلندمدت مثل وفاداری مقدم دانسته. به طور کلی مدیریت می تواند اثر مثبت (با دادن هدایای ویژه به فروشندگان، مشارکت در تصمیمات و …) و یا اثر منفی بر روی مشتری مداری فروشندگان داشته باشد. بدون شک، فروشندگان با گرایش مشتری مداری به عنوان منابع پر ارزش برای خلق مزیت رقابتی شرکت ها شناخته می شوند. ایشان می توانند شبب افزایش رضایت مشتری، وفاداری مشتری و نیز بهبود عملکرد فروش گردند (Menguc and Boichunk, 2012).
۲-۳-۶) اشکال و دیدگاه های متفاوت به مشتری گرایی
محققان میان سه شکل از مشتری گرایی تمایز قایل شده اند. دیدگاه اطلاعات محور، مشتری گرایی را موجود بودن اطلاعات مشتری و میزانی که اطلاعات درباره نیازهای مشتریان جمع آوری و تحلیل می شود، درنظر می گیرد. دیدگاه مبتنی بر فرهنگ و فلسفه ی فراتر از دیدگاه اول به مشتری گرایی می نگرد. مشتری گرایی در این دیدگاه مبتنی بر وجود عناصر خاص در فلسفه ی کلی سازمان همچون ارزش ها، هنجارها و عقاید است. بنابراین مشتری گرایی در این دیدگاه بخشی از فرهنگ شرکت است و نه فقط در باورها و عقاید سازمان مشخص می شود. بلکه در رفتار کارکنان در ارتباط با مشتریان نیز آشکار می شود. شکل و دیدگاه سوم مشتری گرایی مبتنی بر خدمت و تعامل می باشد که عمدتا کیفیت خدمات ارائه شده را تعیین می کند. این دیدگاه نسبت به دو دیدگاه دیگر متفاوت است. در حالیکه دو دیدگاه اول مشتری گرایی را از دیدگاه و نقطه نظر سازمان بیان می کند، دیدگاه مبتنی بر خدمت و تعامل مشتری گرایی را از دیدگاه مشتریان بیان می کند. مشتری گرایی به معنای تمایل یا زمینه موجود در کارکنان در جهت ارضای نیازهای مشتریان در هنگام کار می باشد. داناوان[۳۸] و همکاران (۲۰۰۴)، مشتری گرایی را به دو بعد تقسیم نموده اند. بعد نیاز، نشان دهنده باورهای کارکنان درباره توانایی هایشان در ارضای نیازهای مشتریان است و بعد لذت، نشان دهنده ی این است که تا چه حد و میزانی تعامل و خدمت رسانی به تعامل و خدمت رسانی به مشتریان برای کارکنان لذت بخش است. داناوان و همکاران (۲۰۰۴)، معتقدند که وجود هر دو بعد برای درک کامل توانایی ها و انگیزه های کارکنان درجهت خدمت رسانی به مشتریان ضروری است (زارعی و همکاران، ۱۳۹۰).
۲-۳-۷) مشتری مداری و تکریم ارباب رجوع
رضایت مشتری را می توان پیش شرط تمام موفقیت های بعدی سازمان معرفی نمود. امروزه توجهات روزافزون به خواسته های مشتریان، بسیاری از موسسات را مجبور به بهبود و ارتقای ارتباطات با مشتریان نموده است. مشتری کسی است که نیازش (کالا و خدمات) را خودش تعریف می کند و حاضر است بابت ارزشی که برای آن متصور است، هزینه مناسبی بپردازد. ارباب رجوع مثل مشتری حالت تعاملی و طرفینی ندارد، بلکه خدمات یک جانبه را شامل می شود که در آن فروشنده ها (ارائه کنندگان کالا و خدمات) اطلاعات بیشتری نسبت به موضوع معامله دارند اما خریدار (دریافت کننده) نمی تواند به سادگی آن اطلاعات را به دست آورد، در حالی که سخت به آن نیازمند است. نکته ی مهم اینکه در اکثر موارد امکان دارد ارائه کننده کالا یا خدمت احساس هیچگونه منفعت و یا حداقل نفع را در این معامله داشته، لذا با میل و رغبت کامل در این معامله با ارباب رجوع شرکت نداشته باشد. مانند: خدمات درمانی، علمی، آموزشی و پرورشی. مشتریان را از جنبه های مختلف مثل میزان رضایت، نوع رفتار، قدمت ارتباط و غیره تقسیم بندی می نمایند که از جمله آنها تقسیم به مشتریان داخلی و خارجی است. مشتری داخلی شامل کارکنان سازمان و مشتری خارجی سایر افراد و موسسات خارج سازمان ا شامل می شود. اصول و مبانی طرح تکریم از نظر تئوریکی بر جلب رضایت ارباب رجوع و تامین منافع او استوار است. طوری که در همه حال منافع ارباب رجوع بر منافع کارکنان و موسسه ارجح است و کارکنان موظف و بلکه مجبورند در این راستا گام بردارند. چرا که احساس می کنند به صورت محسوس و نامحسوس توسط بازرسانی از کمیته های ویژه طرح تکریم زیر نظر مدیران موسسه و بلکه مقاماتی بالاتر نظارت و کنترل می شوند و توسط ارباب رجوع نیز به راحتی مورد بازخواست قرار می گیرند. لذا کارمندان با احساس نظارت و بازرسی مداوم و توقعات روزافزون و گاها غیرمنطقی ارباب رجوع که در تعامل با آنها و ارائه خدمات نفع چندانی غیر از حقوق و مزایایی که طبق مقررات از موسسه دریافت می کنند عایدشان نخواهد شد، روز به روز ناراضی تر می شوند و امکان بروز خلاقیت و شکوفایی استعدادهای آنها در راستای ارائه خدمات با کیفیت مستمر به حداقل خواهد رسید (لطیفی و محمودی فر، ۱۳۸۵).
درحالی که در سازمان های مشتری مدار با انتخاب کارمندانی شایسته و آموزش و توامندسازی مستمر آنها و ارتباط دادن مسیر ارتقای شغلی و منافع کلی و همه جانبه ی آنها به جلب رضایت هرچه بیشتر و حفظ و ارتقای میزان وفاداری مشتریان به انحای مختلف، بین خواسته های مشتریان خارجی سازمان و کارمندان به عنوان مشتریان داخلی سازمان، اهداف و علاقه مندی ها و منافع مشترک را ایجاد و تقویت نموده و ترتیبی اتخاذ و عمل می شود که با تعامل بیشتر و ارائه ی خدمات متنوع تر و با کیفیت بهتر به مشتری، نفع مادی و معنوی بیشتری نصیب ارائه دهنده ی خدمت شده و احساس رضایت و غرور بیشتری خواهد داشت. لذا در وهله اول با تامین منافع کارمندان به عنوان عاملین اصلی و اولیه حفظ و ارتقای میزان رضایت مشتری با اصولی و هدفمند، گام اصلی در راستای مشتری مداری و تامین منافع واقعی او برداشته می شود. بنابراین عدول از این شرط اصلی و اساسی در طرح تکریم، می تواند منجر به نارضایتی فراینده ارائه دهندگان خدمات شده و سازمان مجری آن را در رسیدن به اهداف خود با چالش جدی مواجه سازد (Scheer et al.., 2002).
۲-۳-۸) جلب رضایت مشتریان
شیوه ها و نسخ مختلفی برای جلب رضایت مشتری و ارباب رجوع ارائه شده است که مجموعه موارد زیر برگرفته از اهم آنها است.
تعیین و تبیین ماموریت سازمان در راستای تامین منافع و خواسته های مشتری
تعهد و درگیری دایمی مدیران ارشد سازمان سازمان برای پیشبرد کارهای مربوط به مشتری
گزینش کارکنان مناسبی که اهمیت فوق العاده ای به مشتریان داده و توان برقراری ارتباط مطلوب با آنها را داشته و همواره پاسخگوی آنها بوده و شکایات واصله را با دقت و اهمیت زیادی بررسی می کنند
آموزش و بهسازی کارکنان
رایج ساختن استانداردهای کیفیت و ارزیابی دایمی میزان رضایت مشتریان
استفاده از فناوری روز برای دستیابی به رضایت مشتری
خلاقیت برای حرکت به فراسوی انتظارات مشتری
ایجاد منافع مشترک بین مشتری و ارائه کننده

موضوعات: بدون موضوع  لینک ثابت
 [ 06:37:00 ب.ظ ]