اولین تعامل بین APها در طول Handoff و توسط پروتکل IAPP رخ می‌دهد، و فرم دوم از تعامل بین AP و سرور Radius است.
IAPP نقش قابل توجهی طی یک Handoff دارد. دو هدف اصلی به دست آمده توسط IAPP عبارتند از:
حفظ یک مرکز ارتباط ثابت برای شبکه بی­سیم.

انتقال امن اطلاعات بین APها درگیر در ایجاد ارتباط دوباره سرویس گیرنده، که می‌تواند شامل IP، زمینه‌های امنیتی، فشرده سازی هدر و اطلاعات حسابداری AAA باشد.
هنگامی که AP اول فاز ارتباط را انجام می‌دهد، AP به صورت پخش همگانی دیگر APها را از این موضوع مطلع می‌کند. پس از دریافت این پیام، APها اطلاعات فاز ارتباط خود را به روز می‌کنند.
در آغاز فاز ارتباط مجدد، AP جدید به صورت انتخابی می‌تواند پیام Security Block را برای AP قدیمی ارسال کند، که با دریافت پیام Ack-Security-Block از صحت ارسال مطمئن­ می‌شود. این پیغام حاوی اطلاعات امنیتی به منظور ایجاد یک کانال ارتباطی امن بین APها است. AP جدید یک پیام Move-Notify به ایستگاه AP قدیمی می‌فرستد به منظور آگاه ساختن AP قدیمی از اطلاعات جدید[۱۶].

شکل ۳-۱ : پروتکل IAPP[16]
این راه حل از روش‌های قبل ضعیف‌تر می‌باشد، احراز هویت از آن نیاز به ارتباط امن بین APها دارد، و برای تغییر محیط بین سرورهای که مشابه نیستند غیر ممکن است.

۳-۱-۳ کاهش تاخیرReauthentication در Handoff

در این پروتکل، تمام ارتباطات بین سرویس گیرنده متحرک و نقاط دسترسی از اتصال بی‌سیم استفاده می‌شود[۱۷]. نقاط دسترسی به صورت مستقیم با یکدیگر ارتباط ندارند. با این وجود، افزونگی و سربار ارتباطات بی‌سیم نسبتاً کوچک است. برای ارتباط APها از پروتکل‌های ۸۰۲٫۱۱ استفاده شده است. در این پروتکل داده‌ها با کم‌ترین هزینه انتقال داده می‌شوند. و این به این معنی می‌باشد که پیام‌های فرستاده شده رابط‌های ارتباطی را افزایش نمی‌دهد.
لازم به ذکر است که برخی از پروتکل‌های متحرک اجازه می‌دهد کاربر متحرک با نقطه دسترسی‌های قدیمی مذاکره داشته باشد، مثل GSM. ممکن است کاربر متحرک در خارج از پوشش شبکه حرکت کند و وابسته به یک نقطه دسترسی جدید شود. از این رو، ارتباطی با AP برقرار می‌شود تا اطلاعات آن را به روز کند. شکل زیر به تشریح این پروتکل پرداخته است. کاربر متحرک اعتبارنامه‌ای از AP1 دریافت می‌کند، که در آن با موفقیت تصدیق شده است. هنگامی که کاربر متحرک وارد محیط AP2 جدید می‌شود، این گواهی‌نامه را به AP2 تحویل می‌دهد؛ و برای امنیت این گواهی‌نامه رمزنگاری شده است. این کار می‌تواند از پروتکل درخواست و پاسخ باشد. AP2 با بررسی این اعتبار نامه اجازه دسترسی به شبکه را برای درخواست کننده صادر می‌کند.

شکل ۳-۲- حرکت سرویس گیرنده بین APها[۱۷]
این روش از الگوریتم بسیار سریع استفاده کرده است، اما تا حدودی در تأیید هویت ضعیف است، و به طور بالقوه احراز هویت به آهستگی صورت می‌گیرد. اگر دومین پروتکل اعتبار نامه را تائید نکند (به این معنی است که متقاضی در احراز هویت اول تقلب کرده است)، سپس AP از دسترسی به شبکه جلوگیری می‌کند. در صورت شکسته شدن این پروتکل ضعیف دسترسی افراد غیر مجاز به شبکه امکان پذیر خواهد شد، و تنها برای چند ثانیه به عنوان پروتکل ظاهراً قوی می‌تواند عمل کند این طرح نیازی به ارتباطات بین APها ندارد، و به آسانی قابل پیاده سازی می‌باشد. از سوی دیگر، رویکرد خوش بینانه به معنای حداقل از دست دادن امنیت می‌باشد، که ممکن است برای برخی از برنامه‌های کاربردی کسب و کار غیر قابل قبول باشد.

۳-۱-۴ کاهش تاخیر Handoff با بهره گرفتن از روش FHR^[80]

برای کاهش تأخیر احراز هویت طرح FHR پیشنهاد شده است. در این طرح، اطلاعات مربوط به احراز هویت متقاضی فعالانه به APهای متعدد توزیع می‌شود.
برای پیش بینی الگوی تحرک متقاضی، مفهوم منطقه تغیرات مکرر (FHR) معرفی شد[۱۸]. FHR مجموعه‌ای از APها است که با احتمال زیادی در آینده نزدیک توسط متقاضی بازدید خواهد شد. FHR بر اساس فراوانی Handoff و اولویت متقاضی را در سیستم متمرکز ساخته شده است. FHR به راحتی می‌تواند بر اساس مدل IEEE 802.1x اجرا شود[۳]. پس از مطالعات مختلف، تعداد APها مرتبط با متقاضی در طول زمان خدمت خود را به طور معمول به ۲ یا ۳ محدود می‌شوند. بنابراین، در طرح FHR، اطلاعات مربوط به احراز هویت متقاضی به زیر مجموعه‌ای از APهای مجاور که در فاصله حداکثر دو هاب از AP فعلی واقع شده‌اند تحویل داده می‌شوند.
طرح استفاده از FHR در شکل ۳-۳ نمایش داده شده است، در این مثال، سرویس گیرنده مرتبط با AP4 در مرحله ورود^[۸۱] به سایت است، و FHR شامل AP0، AP4، AP7 و AP8 است. بنابراین، اطلاعات احراز هویت به چهار AP ( AP0، AP4،AP7 و AP8) فرستاده می‌شود. اگر متقاضی به یکی از AP های انتخاب شده حرکت کند، هیچ روش احراز هویتی از طرف سرور احراز هویت مورد نیاز نیست. به هر حال، اگر متقاضی بهAP دیگری (به عنوان مثال، AP2 در شکل ۳-۳b-) حرکت کند که در عملیات احراز هویت پیش بینی نشده است، تأیید هویت جدید باید از طریق سرور انجام شود. علاوه بر این، پس از انجام Handoff به AP2، FHR جدید، متشکل از AP1، AP2، AP3 و AP5 ساخته می‌شود.

شکل ۳-۳- طرح FHR [18]
این طرح دارای مشکلاتی می‌باشد، از جمله این که امنیت بسیار پایینی دارد، در واقع این طرح بیشتر برای کاهش زمان دسترسی ارائه شده است نه بالا بردن امنیت. و در شبکه‌های ناهمگون که APها مختلف در کنار هم قرار دارند پیاده سازی این ایده مشکل خواهد شد، زیرا نیاز به پیام‌های کنترلی زیادی می‌باشد، و با حرکت بیشتر سرویس گیرنده‌ها این پیام‌ها بیشتر خواهد شد زیرا با ورود به هر AP همسایگان جدید درست خواهد شد. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که در شبکه‌های شلوغ این طرح پاسخگو نخواهد بود.

۳-۱-۵ کاهش تاخیر Handoff با بهره گرفتن از روش PNC^[82]

به جای استفاده از سیستم متمرکز، طرح پیشگیرانه بر اساس ساختار cache توزیع شده معرفی شد. این طرح به عنوان طرح PNC نامیده می‌شود[۱۹]. طرح PNC از یک گراف همسایه استفاده می‌کند، که به صورت پویا، برای پیش بینی Handoff کاربر متحرک استفاده می‌کند. طرح PNC تضمین می کند که Handoff یک هاب جلوتر پیش بینی شود، و در نتیجه تأخیر Handoff کاهش می‌یابد.
گراف همسایه با بهره گرفتن از اطلاعات مبادله شده در طول Handoff متقاضی ساخته شده است. به تازگی، طرح PNC از خصوصیات IAPP استفاده می‌کند، که یک پروتکل استاندارد برای ارتباطات بین APها است. بهره برداری از طرح PNC در شکل ۳-۴ نشان داده شده است. وقتی متقاضی وارد محیط AP4 می‌شود، این AP اطلاعات متقاضی را به تمام APهای همسایه (به عنوان مثال، AP0، AP2، AP5، AP7 و AP8) ارسال می‌کند. وقتی متقاضی به AP2 حرکت می‌کند، هیچ گونه احراز هویتی انجام نمی‌شود زیرا پیش‌تر انجام شده است، در عین حال، اطلاعات متقاضی از دیگر APهای غیر همسایه (به عنوان مثال، AP0، AP7 و AP8) برداشته می‌شود.

شکل ۳-۴- طرح PNC [19]
در طرح PNC، اطلاعات متقاضی به تمام APهای همسایه در هر زمان که ارتباط ایجاد می‌شود ارسال خواهد شد. بنابراین، طرح PNC ممکن است منجر به سربار بالای شود، به ویژه هنگامی که تعداد زیادی سرویس گیرنده در شبکه‌های بی‌سیم IEEE 802.11 وجود داشته باشد. علاوه بر این، مطالعات انجام شده نشان می‌دهد که حتی در مورد جایی که یک تعداد از APها مستقر هستند، حداکثر ۲ یا ۳ تا از APها هدف اصلی از Handoff می‌باشند. بنابراین، انتشار اطلاعات متقاضی به زیر مجموعه‌ای از APها همسایه غیر ضروری می‌باشد. و دیگر مشکل این طرح امنیت پایین آن می‌باشد، زیرا در صورت شکست احراز هویت اول نفوذگر بدون هیچگونه مانعی می‌تواند به شبکه دسترسی پیدا کند. علاوه بر موارد فوق ممکن است در شبکه‌های ناهمگون که APهای که توسط سرورهای مختلف کنترل می‌شوند، در کنار هم باشند دچار مشکل می­شوند، زیرا همسایگان از حرکت درخواست کننده بین APها انتخاب می‌شوند و ممکن است این APها متعلق به یک سرور نباشند، این شرایط پیچیدگی را افزایش می‌دهد.
الگوریتم PNC[20] بشرح زیر است:

۳-۱-۶ کاهش تاخیر Handoff با بهره گرفتن از روش SNC^[83]

به منظور کاهش سربار، طرح ذخیره همسایه انتخابی SNC پیشنهاد شد[۲۰]. طرح SNC طرح پیشرفته‌تر PNC با اضافه کردن یک مفهوم جدید با عنوان وزن همسایه است.
وزن همسایه نشان دهنده احتمال Handoff برای هر AP همسایه است. بر اساس وزن همسایه، اطلاعات متقاضی تنها به APهای همسایه انتخاب شده فرستاده می‌شود. به عنوان مثال، به APهای همسایه که وزن معادل یا بیشتر از یک آستانه از پیش تعریف شده دارند. نمودار همسایه و وزن همسایه به راحتی می‌توان با نظارت بر الگوهای Handoff در میان APها ساخته شود. هنگامی که ما شکل ۳-۴ با شکل ۳-۵ را مقایسه می‌کنیم، طرح SNC شامل عملیات انتقال کمتری است. برای مثال، وقتی متقاضی با AP4 ارتباط دارد، تنها سه همسایه به عنوان مثال، AP2، AP5 و AP8 اطلاعات متقاضی را دریافت می‌کنند. اگر متقاضی وارد یکی از APهای همسایه انتخاب شده شود، طرح SNC همان کاهش تأخیر طرح PNC را موجب می‌شود. اگر مقدار آستانه با دقت انتخاب شود می‌تواند عملکرد خوب Handoff را ارائه دهد. علاوه بر این، اگر cache در AP محدود است، طرح SNC نسبت به طرح PNC ترجیح داده می‌شود.

شکل ۳-۵- طرح SNC [20]
الگوریتم SNC [20] بشرح زیر است:

۳-۱-۷ استفاده از روش سرورهای موقتی^[۸۴]

در دسته­ دیگر راهکارها برای بهبود تاخیر Handoff ، استفاده از سرورهای موقت LAS^[85] محلی می­باشد[۲]. برای این کار از یک مجمع امنیتی (^[۸۶]SA) همانند IPSEC استفاده می‌شود که SA حکم یک رابط بین سرویس گیرنده و سرور را دارد که می ­تواند به عنوان یک سرور موقت نیز کار سرور اصلی AAA را انجام دهد. این طرح در شکل ۳-۶ نمایش داده شده است. در همین حال، روند پردازش احراز هویت تاثیر زیادی بر QoS دارد مانند زمان تأخیر احراز هویت به دلیل هزینه سربار اضافی که دارد. وقتی کلید عمومی / خصوصی مکانیزم احراز هویت اعمال می‌شود، پیچیدگی محاسبات بالایی دارد.

شکل ۳-۶ طرح LAS [2]
از سوی دیگر، در احراز هویت بر اساس کلید مخفی، با توجه به عدم وجود SA بینMU^[87] و سرور AAA که در خارج شبکه قرار دارد، اطلاعاتMU ها رمزگذاری شده و توسط انتقال هاب- هاب به شبکه خانگی خود که سرور AAA در آن قرار دارد منتقل می‌شود، که باعث بالا رفتن هزینه می‌شود، و تأخیر طولانی احراز هویت رخ می‌دهد.
در روش LAS نحوه برخورد با گره سیار طبق فلوچارت شکل ۳-۷ است:
شکل ۳-۷ فلوچارت طرح LAS [2]
هر گره سیار با ورود به سلول نقطه دسترسی جدید وجود وجود یا عدم وجود کانال امن توسط سرور ^[۸۸]LAS مورد بررسی قرار میگیرد. درصورتیکه وجود داشت احراز هویت میگردد و در غیر اینصورت به منظور احراز هویت به سمت سرور HAS^[89] ارسال میگردد.

۳-۱-۸ کاهش تاخیر Handoff با بهره گرفتن از روش ANC^[90]

به منظور کاهش سربار و جستجوی موثرتر AP بعدی جهت Handoff، روش ANC پیشنهاد شده است[۲۱]. هنگامیکه یک گره سیار در حال حرکت است مسیر معینی را طی می­نماید تا به مقصد برسد در این میان از محدوده جغرافیایی آنتن­دهی APهای مختلفی عبور می­نماید. حال گره سیار برای انجام عملیات Handoff باید از میان APهای مختلفی یکی را که مستعدتر است، انتخاب نماید. در این روش مفهومی بنام ^[۹۱]CL را معرفی می­ کند که حاوی لیستی از APهای مستعد می­باشد. در واقع ANC بعنوان فرم کلی از دو روش PNC وSNC است. این روش نسبت به روش های قبلی زمان انتقال^[۹۲] کاهش داده و مستعدترین AP را از بین APهای همسایه انتخاب می­ کند. ANC از active scanning استفاده می­ کند. هنگامیکه گره سیار، APهای مستعد را پیش ­بینی کرد سپس گره سیار مقدار ProbeRequest برای کانال ارتباطی آنها ارسال می­ کند. در نتیجه هیچ مقدار MinChannelTime تحت تاثیر قرار نمی­گیرد. شایان ذکر است با بهره گرفتن از active scanning با دریافت اولین پاسخ ProbeRequest از طرف APهای مستعد آنرا بعنوان AP بعدی انتخاب می­نماید و سایر پاسخ­ها را درنظر نمی­گیرد. این روش نه تنها منجر به کاهش سربار احراز هویت IAPP می­گردد بلکه باعث کاهش تاخیر EAPOL می­ شود.
همان‌طور که در این فصل بیان شد، تأخیر به وجود آمده در زمان احراز هویت، کیفیت دسترسی به شبکه را تحت تأثیر قرار می‌دهد، به طوری که خدمات رسانی در شبکه افت خواهد کرد، و طرح‌های ارائه شده برای رفع این مشکل غالباً با مشکل امنیتی روبرو هستند به دلیل این که سیاست‌های امنیتی قوی مانند رمزنگاری معمولاً نیاز به پردازش‌های قوی دارند و پردازش قوی نیز زمان‌بر خواهد و این زمان بالا مشکل تأخیر را نیز بیشتر خواهد کرد.
پیشنهاد رفع مشکل بالا، ارائه یک چارچوب و معماری، احراز هویت و دستیابی کاربران در معماری AAA در کمترین زمان ممکن صورت گیرد که وابستگی بسیار کمی به تعداد شبکه ­های واسط و تعداد کاربران داشته باشد، در این ساختار دو عامل مهم QoS و امنیت از کیفیت بالایی برخوردار خواهند بود که این معماری بر پایه استاندارد Radius خواهد بود.
یک روش پیشنهادی، می تواند به‌کارگیری یک موتور Cache در APها می‌باشد، که این امر منجز به کاهش زمان احراز هویت است، ضمن آنکه تمام عملیات مربوط به سرور نیز به طور کامل انجام خواهد گرفت، بنابراین امنیت دچار مشکل نخواهد شد. علاوه بر این با کاهش زمان تأخیر می‌توان از پروتکل‌های امنیتی قوی در ارتباط با سرور AAA استفاده کرد. در این راستا، می توان از ارتباط VPN نیز بهره گرفت.
موضوع افزایش پهنای باند کاربر پس از احراز هویت، می ­تواند بعنوان یکی دیگر از پارامترهای روش پیشنهادی مورد توجه قرار گیرد.
همچنین ایجاد نوعی سیستم برای کاربران خوش رفتار، به گونه ­ای که بدون هیچ­گونه عملیات احراز هویت بتوانند به شبکه دسترسی داشته باشند ولی یک ناظر برای آنها وجود داشته باشد تا با انجام کوچکترین عملیات مشکوک، با کاربر متخلف برخورد شود نیز یکی دیگر از ویژگیهای روش پیشنهادی خواهد بود. روش­های بیان شده همگی سعی در کاهش Handoff داشتند در نتیجه Authentication سریعتر انجام می­گیرد. ولی هیچ کدام بر ارتقا امنیت تاکیدی نداشتند. بعنوان مثال:
Pre-Authentication با ذخیره کردن کلید در cache ،

۳۹۶
۲۱۸

۱۹۸
۳۷۱
۵۲۶
۶۳۶
۷۰۱
۷۲۸
۷۰۱
۶۳۶
۵۲۶
۳۷۱
۱۹۸

۷:۰۰
۸:۰۰
۹:۰۰
۱۰:۰۰
۱۱:۰۰
۱۲:۰۰
۱۳:۰۰
۱۴:۰۰
۱۵:۰۰
۱۶:۰۰
۱۷:۰۰

نوع کالکتورهای پیشنهاد شده توسط Ileri A به همراه خصوصیات آنها در جدول ۵-۴ آمده است. در مسأله مورد بررسی به دلیل مطالب ارائه شده در فصل دوم و همچنین توصیه های محققان گوناگون از کالکتورهای تخت تک صفحه­ای^[۸۸] استفاده میشود. همانطور که در در فصل ۳ اشاره شد مقدار کل تابش خورشیدی و همچنین مقدار تابش مستقیم به موقعیت جغرافیایی مکان مورد بررسی، بستگی دارد. از تحقیقیات انجام شده توسط مظلومی و همکاران[۵۴] برای عرض جغرافیایی ایران میزان مقدار کل تابش خورشید روی کالکتور در ساعات گوناگون ماه­های گرمایی کشور در جدول ۵-۳ نشان داده شده است. به دلیل عدم عملکرد کالکتور در ساعات قبل از ۷ صبح و بعد از ۵ بعد از ظهر( به دلیل شرایط کنترلی اعمال شده بر روی پمپ مابین کالکتور و تانک ذخیره آب داغ) و همچنین کاهش چشمگیر مقدار تابش مستقیم در این ساعات، از نمایش میزان تابش خورشیدی در این ساعات صرفنظر شده است. همچنین از تحقیقیات انجام شده توسط مظلومی و همکاران[۵۴] میزان درجه حرارت محیط در ساعات گوناگون ماه های گرمایی کشور به دست آمده که در شکل ۵-۱نشان داده شده است. از این مقادیر جهت تحلیل حرارتی کالکتور خورشیدی استفاده شده است. در نهایت جهت تحلیل دینامیکی سیستم میزان سطح پایه کالکتور ۵۰ ، میزان حجم پایه مخزن ذخیره آب داغ ۱۵۰۰ کیلوگرم آب، دبی جرمی آب گرم ورودی به ژنراتور ۱۹۷/۰ کیلوگرم بر ثانیه و در نهایت میزان دمای لازمه آب ورودی به ژنراتور جهت تأمین نیاز سیکل جذبی تک اثره،۸۵ درجه سانتیگراد در نظر گرفته می­ شود. تانک ذخیره آب داغ نیز به صورت لایه بندی شده با ۳ گره جهت تحلیل دینامیکی سیستم در نظر گرفته شده است. لازم به ذکر است که جهت ساده سازی سیستم از تغییرات ضریب انتقال حرارت اتلافی کالکتور در طی تغییر سطح و دمای آب ورودی به کالکتور، صرفنظر شده است.

شکل۵-۲ میزان درجه حرارت محیط در ساعات گوناگون ماه های گرمایی کشور ایران[۵۴]
نتایج آنالیز دینامیکی سیستم برای ساعات شبانه روز ۵ ماه گرم سال، در جدول ۵-۶ نشان داده شده است. در هنگام شروع به کار سیستم^[۸۹]دمای مخزن آب و همچنین دمای ورودی به کالکتور با دمای محیط یکسان است. اما همانطور که نتایج نشان می­دهد در صورت کارکرد مداوم سیستم، دمای مخزن در ابتدای صبح در حدود ۶۵ در جه سانتیگراد بوده که در محاسبات از این مقدار استفاده شده است(در صورت تغییر پارامتر های طراحی سیستم نظیر سطح کالکتور و میزان حجم مخزن ذخیره آب داغ، رنج تغیییر دمای مخزن در ابتدای صبح در حدود ۲تا ۵ در جه سانتیگراد می­باشد که از آن صرفنظر می شود). همانطور که از نتایج ملاحظه می­ شود، به دلیل اعمال تابع کنترلی در سطح دمایی پایین سیستم، میزان بار هیتر کمکی () در ساعات انتهای روز، شب و ابتدای صبح با میزان حرارت لازمه در ژنراتور یکی بوده در واقع سیستم خورشیدی در تأمین بار لازمه در ژنراتور سهمی ندارد(میزان صفر می باشد). اما با شروع روز و با افزایش ساعات به سمت ظهر سیستم خورشیدی وارد عمل شده وحتی در حوالی ساعت ۲ بعد از ظهر میزان ۹۰ % از بار حرارتی لازمه در ژنراتور را تأمین می­ کند.
شکل ۵-۲میزان تغییر درجه حرارت گره میانی مخزن در طول ساعات روز را برای سطوح مختلف کالکتور خورشیدی و در ماه می نشان می­دهد .همانطور که از نمودار مشخص است و در بررسی­های I. Atmaca نیز تأکید شده است [۴۳]، میزان دمای گره میانی مخزن در ساعات روز در اثر افزایش سطح کالکتور افزایش می­یابد. همچنین دمای گره میانی مخزن در ساعات ظهر به اوج خود می­رسد که ناشی از افزایش میزان شدت تابش مستقیم خورشیدی به سطوح کالکتور­ها بوده و امری قابل پیش بینی است. نتایج مشابه برای ماه­های دیگر گرمایی سال مشاهده شده که در اینجا جهت اختصار از ارائه آنها صرفنظر می­ شود.
جدول ۵-۶ نتایج حاصل از شبیه سازی دینامیکی سیستم جهت ماه های می ،ژوئن و جولای

ساعت
روز

ماه می

ماه ژوئن

^b ۳/۱۸۰۲

^b ۰۶/۱۷

حداقل اختلاف معنی دار

۶۷/۵۰۳

۱۳/۳

میانگین‌های دارای حروف مشترک اختلاف معنی دار در سطح احتمال پنج درصد با یکدیگر ندارند

۴-۴-۳ وزن هزار دانه
بر اساس نتایج تجزیه واریانس اثر ساده کود شیمیایی و زیستی بر وزن هزار دانه معنی دار گردید (جدول ۴-۱۵). نتایج مقایسه میانگین داده‌ها نشان داد بیشترین مقدار وزن هزار دانه به تیمار ۱۰۰ درصد کود شیمیایی و بعد از آن تیمار ۵۰ درصد کود شیمیایی + کود زیستی به صورت سرک تعلق داشت (جدول ۴-۱۶). بنابراین چنین می‌توان نتیجه گیری کرد که احتمالادر حضور کودهای زیستی حفظ آب سلول باعث تسهیل در انتقال مواد فتوسنتزی به مقدار بیشتر در کاربرد کود شیمیایی+ کود زیستی گردیده و وزن دانه‌ها را افزایش داده است. از طرف دیگر افزایش دوام برگ باعث افزایش دوره پر شدن دانه می‌شود و رشد و وزن دانه‌ها را اففزایش می‌دهد. همچنین تحقیقات پیشین نشان داده‌اند که میزان تبادل مواد فتوسنتزی در گیاهان تلقیح شده، افزایش می‌یابد (اج^[۹۶]، ۲۰۰۱).

۴-۴-۴ تعداد دانه در واحد سطح
تعداد دانه در واحد سطح برآیند تعداد دانه در بلال و تعداد بلال در واحد سطح می‌باشد. اونیل و همکاران^[۹۷] (۲۰۰۴) گزارش نموده‌اند که در شرایط نا مناسب، همبستگی بین عملکرد دانه در واحد سطح بسیار مثبت و معنی دار بود در این تحقیق اثر تنش خشکی و کود زیستی و اثر متقابل آن‌ ها بر تعداد دانه در واحد سطح معنی دار گردید (جدول۱۵-۴). مقایسه میانگین اثر تنش خشکی و کود شیمیایی و زیستی بر صفت مذکور گویای این است که در تمام سطوح تنش خشکی تیمار ۱۰۰ درصد کودشیمیایی بیشترین تعداد دانه را دارا می باشد ولی در تنش خشکی ملایم و شدید تیمار کودی ۱۰۰ درصد کود شیمیایی و ۵۰ درصد کودشیمیایی+ کود زیستی با یکدیگر اختلاف معنی دار نداشتند. حتی در تنش شدید این دو تیمار کودی با وجود اینکه از لحاظ آماری با هم اختلاف معنی دار نداشتند، اما تعداد دانه در تیمار ۵۰ درصد کودشیمیایی+ کود زیستی بیشتر از سایر تیمارها بوده است (جدول۴-۱۸). از آنجایی که زمان کاربرد کودهای زیستی و شیمیایی قبل از مرحله گلدهی صورت گرفته لذا احتمالا وجود کود نیتروژن به صورت زیستی می‌تواند از سقط گل‌ها جلوگیری نموده و بر تعداد دانه در بلال تاثیر مثبت داشته است.
۴-۴-۵ عملکرد دانه
تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد اثر تنش خشکی و کود شیمیایی و زیستی و اثر متقابل آن‌ ها بر عملکرد دانه معنی دار بود (جدول۴-۱۹).
در شرایط تنش خشکی، فقدان رطوبت بر حرکت عناصر غذایی در خاک تاثیر گذار است. محققین مختلف تاثیر کودهای زیستی بر وضعیت آب گیاه را مرتبط با افزایش جذب گیاه میزبان دانستند (گراهام و سیورتوم^[۹۸]، ۱۹۸۸). در بیان دلیل این افزایش، نتایج سوبرامانیان و همکاران (۱۹۹۷) نشان داد که گیاهان ذرت تلقیح شده با میکروارگانیسم‌ها پتانسیل آب برگ را بالاتر از گیاهان غیر تلقیحی حتی سه هفته پس از تنش خشکی نگهداری می‌کنند.

جدول۴-۱۹ تجزیه واریانس عملکرد و اجزای عملکرد ذرت تحت تیمارهای مختلف

منابع تغییر

درجه آزادی

مجموع مربعات

عملکرد دانه

عملکرد بیولوژیک

تکرار

۳

^۰۸/۰ ۸۱/۳۹۴۶۲

^۸۹/۰ ۱۳/۲۴۳۶۰

تنش خشکی

۲

^۰۰۰۱/۰ ۵۱/۵۳۸۲۳۹

0.687

رضایت مشتریان

-

0.921

3-6) روایی^[59] پرسشنامه:
روایی پرسشنامه با بهره گیری از نظرات اساتید و متخصصان و اصلاح جزئی بخش هایی از پرسشنامه بررسی و تائید شد. از طرفی، سوالات پرسشنامه حاضر بر اساس سوالات پرسشنامه های استاندارد (مطابق اطلاعات جدول 3-1) استخراج شده است که روایی آن از این جهت نیز مورد تائید می باشد.
3-7) روش های تجزیه و تحلیل اطلاعات :
روش هاي آماري مورد استفاده در اين تحقيق به دو صورت خواهد بود. روشهاي آماري توصيفي و روش هاي آماري استنباطي. بخش هاي عمده مورد استفاده در آمار توصيفي با بهره گرفتن از جداول فراواني و نمودارهاي مختلف خواهد بود. تمام نتايج اين بخش در مورد نمونه مورد نظر صادق است و قابل تعميم به كل جامعه نیست.
در بخش آمار استنباطی نیز به منظور آزمون فرضیه های تحقیق از آزمون همبستگی و رگرسیون در نرم افزار SPSS20 استفاده شد.
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده‌ها
4-1) مقدمه
تجزيه وتحليل به عنوان فرآيند يا روش علمي، يكي از پايه هاي اساسي هر روش تحقيق است. علم آمار به جمع آوري، خلاصه كردن، تجزيه وتحليل، نتيجه‌گيري و نهايتا˝ پيش بيني در مورد اطلاعات بدست آمده ازتحقيق مي‌پردازد. اين داده‌ها معمولا˝ نمونه‌اي از يك جامعه است كه علاقه‌منديم تحليل‌هاي صورت گرفته در نمونه را به جامعه تعميم دهيم. اما نتايج هر نمونه به طرز معتبر قابل تعميم به جامعه نيست و تعميم نتايج به جامعه داراي شرايط و تكنيك‌هايي است كه درآمار استنتاجي آموخته مي شود.
در اين تحقيق از دو نوع آمار توصيفي و استنباطي جهت تحليل داده‌ها بهره گرفته شده است. در آمار توصيفي، ابتدا كليه متغيرهاي مدل و متغيرهاي جمعيت شناختي بصورت توزيع فراوانی و نمودار نمايش داده شده است. شاخص هاي پراكندگي و مركزي مورد نياز هم ذكر گرديده و نوع توزيع متغيرهاي جمعيت شناختي بر اساس نمودار توزيع فراواني كاملا˝ مشخص مي‌باشد. همچنین در بخش مربوط به آمار استنباطی، به بررسی فرضیات تحقیق بر اساس روش همبستگی پرداخته شد.
4-2) آمار توصیفی
در این تحقیق تعداد 270 نفر از مشتریان شعب تامین اجتماعی استان گیلان در دوره زمانی سه ماهه (ابتدای مهر تا آبان مهر‌ماه 1393) انتخاب و پرسشنامه ها میان آنها توزیع شدند. در این بخش و در ابتدا به تحلیل نتایج بدست آمده از سوالات مربوط به وضعیت جمعیت شناختی مشتریان خواهیم پرداخت و در ادامه نتایج پاسخ آنها به سوالات و متغیرهای تحقیق بیان خواهند شد.
4-2-1) تحلیل خصوصیات جمعیت شناختی مشتریان
الف) جنسیت
نتایج جدول 4-1 و نمودار 4-1 نشان می دهند که از 270 نفر مشتری که در این تحقیق شرکت نمودند، 84.8% معادل 229 نفر را مردان و 15.2% معادل 41 نفر را زنان تشکیل دادند.
جدول 4-1: جنسیت مشتری

درصد تجمعی

درصد

فراوانی

متغیر

84.8

84.8

229

مرد

100

15.2

41

زن

100

محققان سه نقش برای کارآفرینان در رشد اقتصادی در نظر گرفته اند:

1. 1. نوآوری: با معرفی محصولات یا خدمات جدید کارآفرینان و شرکت های کوچک، تعادل بازار به هم می خورد، شرکت های بزرگ اما غیررقابتی با افت سود و حتی در مواردی خروج از بازار مواجه می شوند و برای مدتی محدود، بازار انحصاری با سودآوری بالابرای خود ایجاد می کنند. این بازار انحصاری در نهایت با انتقال دانش به شرکت های دیگر و کپی برداری توسط آنها از میان می رود و بازار به نقطه تعادل جدید عرضه و تقاضا با سود اندک می رسد. در این فرایند، کارآفرینان برای معرفی محصول یا خدمت جدید و رقابتی نیاز به خلق دانش جدید یا انتقال دانش (تئوریک) از دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی به حوزه خود و بهره برداری از آن دارند که در نهایت منجر به نوآوری در بازار، فروش بیشتر، محصول بهتر و خلق ثروت برای کارآفرین و جامعه می شود.

همچنین کارافرینان موفق با ایده های جدید آمده و سپس روش هایی را خلق می کند تا از این ایده ها برای حل یک مشکل یا تامین یک نیاز استفاده کنند. در دنیایی که بسیار سریع تر از حد تصور در حال تغییر است، خلاقیت و نواوری نقشی حیاتی در موفقیت و بقای یک شرکت دارند. این امر برای موسسات بازرگانی در تمام صنایع مصداق دارد که از تولید کنندگان خودرو گرفته تا پرورش دهندگان چای و شرکت هایی در اندازه های مختلف را شامل می شود. با این وجود، خلاقیت و نوآوری وجه مشخصه ی کسب و کار می باشند. تفکر خلاقانه، یک مهارت بازرگانی اصلی به حساب آمده و کارافرینان در توسعه و به کار گیری آن مهارت، پیشرو هستند. در حقیقت خلاقیت و نوآوری، غالباً مرکز ثقل توانایی های شرکت های کوچک برای رقابت موفق با رقبای بزرگتر از خود است. (زالی، ۱۳۸۹)
در بعضی از مواقع، نووری مستلزم ایجاد بعضی چیزها از هیچ است. با این وجود، نوآوری به احتمال زیاد از تغییرات ماهرانه ی متغیرهای موجود، استخراج روش های جدید از شیوه های قدیمی و تلفیق آن با روش های جدید یا انجام کارهای متفاوت با سایرین بدست می آید تا بتوان محصولی ساده تر و بهتر را ایجاد نمود.(همان)
لذا کارآفرینی ماحصل یک فرایند نظامدار و سیستماتیک در بکارگیری خلاقیت و نوآوری برای ارضای نیازها و استفاده از فرصتها در بازار است. این امر مستلزم بکارگیری استراتژیهای متمرکز برای ایده ها و دیدگاه های جدید و خلق کالا یا خدمتی است که نیازهای مشتریان را برآورده کرده یا مشکلاتشان را حل می کند. این امر چیزی بیش از اتصال تصادفی و مجزای ابزارهای گوناگون است. میلیونها نفر با ایده های جدید برای کالاها یا خدمات جدید و متفاوت می آیند. با این وجود، بسیاری از آنها هیچ کاری با این ایده ها نمی کنند. کارآفرینان، کسانی هستند که ایده های خلاقانۀ خود را با اقدامات هدفمند و ساختار یک مؤسسۀ بازرگانی مرتبط می کنند. بنابراین، کارآفرین موفق، فرایند مستمری است که بر خلاقیت، نوآوری و بکارگیری آن در بازار تکیه دارد.

1. 1. ایجاد شغل: در اقتصادهای توسعه یافته، شرکت های کوچک، بسیار بیشتر از شرکت های بزرگ فرصت های شغلی ایجاد می کنند. علاوه بر این فرصت های شغلی در شرکت های کوچک نیز راحت تر از دست می رود و عدم ثبات شغلی در این شرکت ها باعث می شود که استخدام و اخراج در این شرکت ها دینامیک تر باشد. با این همه، شرکت های کوچک به دلیل نوآوری و فرصت های رشد بیشتر، توانایی جذب نیروی کار بیشتری از بازار کار دارند که این نکته باعث کاهش نرخ بیکاری در کشورها و استفاده از استعدادهای متقاضیان کار در سطح کشور شده و منجر به بالارفتن سطح درآمد، مصرف و در نهایت رشد اقتصادی می شود.

از سال۱۹۸۰ تا کنون ، کسب و کارهای کوچک در اقتصاد آمریکا بیش از ۳۴ میلیون شغل ایجاد کردهاند. این در حالی است که از تعداد کارکنان شرکت‌ های بزرگ در این کشورها کاسته شده است. در ایالات متحده آمریکا، ۵/۸۱ درصد از مشاغل جدید از طریق شرکت‌های تازه تاسیس به وجود آمده و ۵% از شرکت‌های تازه تاسیس، ۷۷% از مشاغل جدید را ایجاد کرده‌اند.
به طوریکه بیش از ۶۷ درصد از نوآوریهای تکنولوژیک و حدود ۹۵ درصد از نوآوری های منجر به تحولات بنیادی را کسب و کارهای کارآفرینانه پدید آورده اند. کارآفرینان از طریق ایجاد فناوری، ارائه محصولات و خدمات جدید، قدرت انتخاب مصرف کنندگان را افزایش داده و با افزایش بهره وری، سرگرمیهای نو، بهبود بهداشت و سلامتی، تسهیل ارتباطات و … موجب افزایش کیفیت زندگی می ‌شوند. در واقع بخش اعظم صنایع جدید را کارآفرینان ایجاد کرده ‌اند که می توان از کامپیوترهای شخصی، تلفنهای همراه، خرید از طریق اینترنت و سرگرمیهای دیجیتال به عنوان نمونه ‌هایی از آن ذکر نمود.
همچنین بسیاری از صنایع جدید از پیامدهای کارآفرینی می‌باشند. صنایع نظیر، کامپیوترهای شخصی، بیوتکنولوژی، تلویزیون‌های کابلی، نرم‌افزارهای شامل محصولات جدید نفتی، ارتباطات بی‌سیم، خدمات پستی صوتی، تلفن‌های همراه، فروشگاه‌های اینترنتی، رسانه‌های دیجیتالی و …
از پیامدهای دیگر کارافرینی می‌توان به بهبود وضعیت اقتصادی، فقرا و وارد شدن زنان به عرصه‌های کسب و کار و افزایش مالکیت آنها در کسب کارها، اشاره کرد (در ایالات متحده، سهم مالکیت زنان در کسب کارها از ۴% در سال ۱۹۷۰، ۳۵% در سال ۱۹۹۹ افزایش یافته است) بنابراین، کارآفرینی از طریق افزایش ثروت جامعه، منجر به ایجاد سهم بیشتری از درآمدها، برای افراد جامعه می‌شود. مطالعات در آمریکا نشان داده که بیشتر از ۹۵% از ثروت‌ها از سال ۱۹۸۰ به بعد ایجاد شده‌اند (مردیت و همکاران، ۱۳۸۴).

1. 1. ایجاد رقابت در صنایع: حضور شرکت های کوچک و نوپا در بازار سبب ایجاد رقابت می شود که این امر سبب جابه جا شدن ارزش افزوده محصولات به سمت مشتریان از طریق کاهش قیمت، افزایش کیفیت محصولات یا ارائه محصولات جدید و متنوع می شود. کارآفرینان با ارائه محصولات جدید در جست وجوی شکستن انحصار بازار که توسط کمپانی های بزرگ ایجاد شده هستند، در این عرصه به چالش می کشد. به علاوه حضور کارآفرینان موانع ورود به آن بازار را برای دیگر رقبای بالقوه، به علت انتقال دانش به شرکت ها و شکسته شدن انحصار تکنولوژی، به طرز قابل توجهی کاهش می دهد که تاثیرات بلندمدت تر بر رقابت پذیری صنعت مربوطه دارد.(سیدی و تقی خانی، ۱۳۹۰؛ هافر،۲۰۱۳)

تاثیر دولت در توسعه کارافرینی
موفقیت فعالیت های کارافرینانه در هر جامعه ای به تصمیمات اقتصادی آن جامعه وابسته است و اینکه افراد یک کشور در کسب و کارهای کارافرینانه مشارکت کنند، به انگیزه فردی آنان برای تبدیل شدن به کارافرین، توانایی آن ها برای تقبل فعالیت های کارافرینانه و برداشت هایشان از فرصت های در دسترس بستگی دارد. محیط هر کشور می تواند هر کدام از این عوامل را تحت تاثیر قرار داده و سیاست های دولت در قبال کارافرینان برای ارائه کمک های مالی از طریق یارانه ها و وام های ترجیحی یا سیاست های مالی مساعد که آن را «محیط تنظیمی» برای کارافرینی می نامند، فرصت های قابل دسترس را کسب، و کارهای موجود و کسب و کارهای جدید افزایش دهد.
کشورهایی که فعالیت های کارافرینانه در آن ارزشمند است تعداد بیشتری از این افراد به یافتن کسب و کار جدید یا مدیریت کسب و کار جدید برانگیخته خواهد شد. وجود چنین شرایطی اشاره به «محیط هنجاری» دارد. محیط های تنظیمی ، شناختی و هنجاری، پایه های سه گانه حمایت از فعایت های کارافرینانه یک کشور را شکل می دهند. کشورهایی که سیاست هایی برای تقویت هر سه پایه فوق الذکر یعنی تنظیمی، شناختی و هنجاری را اجرا می کنند، موفق خواهند بود. سیاست کلی تمرکز بر محیط تنظیمی، می تواند فرصت های در دسترس کارافرینان را از طریق ارائه مشوق های مالی یا برخوردهای ترجیحی دولت را بهبود بخشند. همچنین دولت می تواند محیط شناختی را نیز تقویت کند و بدین صورت، توانایی های کارافرینانه را از طریق برنامه های آموزشی و یا مشاوره ای افزایش دهد و نیز از طریق بهبود محیط هنجاری برای کارافرینی، و با بهره گرفتن از تبلیغات و تقویت کارافرینی در افکار عمومی، برای مطلوب دادن کارافرینان، انگیزه کارافرینان را بیشتر کند. (دانایی فرد، ۱۳۸۱)
در زمان مناسب فعالیت های کارآفرین آنگاه مثمر ثمر خواهد شد که سطح سیاسی جامعه بتواند نیروی نقادی بر قوانین و سنن موجود را از وی کسب کرده و بدین ترتیب از پیچیدگی های تحکمی قوانی کاسته و بر دامنه ارتباط اقناعی مبتنی بر آگاهی خود با جامعه بیفزاید. چنی فعالیتی خود به معنی نوعی زایش نظم جدید فرهنگی گریز از تحکم و پیچیدگی های قانونی است تا روابط فعالی کارافرین با سطح سیاسی در جهت اصلاح نظام های قانونی و کاهش سطح پیچیدگی آن ها تنظیم نشود، مهمترین رکن اثرگذاری اجتماعی فعالیت یک کارافرین آشکار نمی شود و او طبعاً نمی تواند به وظایف اجتماعی خود بپردازد.
فصل دوم مبانی نظری و پیشینه تحقیق
مقدمه
در حال حاضر، در ادبیات رشد اقتصادى، کارآفرینى اهمیت ویژ ه اى یافته است، به طورى که از آن به عنوان موتور توسعه اقتصادى یاد می شود. اما باید توجه کرد که در برخى کشورهاى در حال توسعه، نسبت به کشورهاى توسعه یافته، سطح کل فعالیت هاى کارآفرینى بسیار بالاست؛ در حالى که میزان رشد اقتصادى کشورهاى مذکور، کم است. از آنجایى که اقتصاددانان به طور معمول از دو دیدگاه متفاوت"دارا بودن کسب و کار” و “ابتکارات” کارآفرینى را مورد بررسى قرار مى دهند که اولى بیانگر کارآفرینى غیرمولد و دومى بیانگر کارآفرینى مولد است، به نظر مى رسد دلیل تفاوت مذکور سهم کارآفرینی در فعالیت های مولد یا غیرمولد است. زیرا در دیدگاه اول، مفهوم کارآفرینى فقط با اشتغال زایى مترادف شده است که فقط راهى براى گریز از بیکارى و تأمین نیازهاى اولیه افراد با انجام فعالیت هاى تکرارى در جامعه است، در حالى که در دیدگاه دوم، کارآفرینی فرایند شناسایی فرصت های اقتصادی، ایجاد کسب و کار جدید، نوآور و رشدیابنده برای بهره برداری از فرصت های شناسایی شده دانسته شده است که در نتیجه آن، کالاها و خدمات جدیدی به جامعه عرضه می شود. از این دیدگاه، کارآفرینی می تواند ویژگی های مثبتی مانند بارور شدن خلاقیت ها، ترغیب به نوآوری و توسعه آن، افزایش اعتماد به نفس، ایجاد و توسعه فناورى، تولید ثروت در جامعه و افزایش رفاه عمومی را همراه خود داشته باشد.
در حوزه کارآفرینی تئوری واحد و جامعی وجود ندارد. در عین حال برای تبیین و توصیف پدیده کارآفرینی رویکردهای مختلفی وجود دارد. برخی از پژوهشگران رویکرد روانشناختی را اصلح تصور کرده و بر خصیصه های فردی تکیه کرده اند. عده ای دیگر رویکرد جامعه شناسی را در پیش گرفته و عوامل جامعه شناسی را موثر بر کارآفرینی دانسته اند. لذا ساماندهی این فصل بدین صورت می باشد که بخش اول مربوط به کارافرینی و نقش آن در توسعه اقتصادی است و بخش دوم مربوط به سرمایه گذاری و عدم اطمینان در این شرایط و بخش سوم مربوط به مطالعات داخلی و خارجی است.
سابقه کارآفرینی در ایران
علی‌رغم اینکه در کشورهای پیشرفته دنیا از اواخر دهه ۱۹۷۰ به بعد به موضوع کارآفرینی توجه جدی شده و حتی در بسیاری از کشورهای درحال توسعه نیز از اواخر دهه ۱۹۸۰ این موضوع را مورد توجه قرار داده‌اند، در کشور ما تا شروع اجرای برنامه سوم توسعه، توجه چندانی به کارآفرینی نشده بود. حتی در محافل علمی و دانشگاهی نیز به جز موارد بسیار نادر، فعالیتی در این زمینه صورت نگرفته بود. مشکل بیکاری و پیش‌بینی حادتر شدن آن در دهه ۱۳۸۰ موجب شد که در زمان تدوین برنامه سوم توسعه، موضوع توسعه کارآفرینی مورد توجه قرار گیرد. در برنامه مذکور، توسعه کارآفرینی در سطح وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فنّاوری(کاراد)، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ‌جهاد کشاورزی، صنایع و معادن و همچنین سایر مؤسسه‌ها همچون جهاد دانشگاهی به دلیل ارتباط با فعالیت‌های آنها، مطرح شده است.
متأسفانه واژه کارآفرینی که ترجمه‌ای از کلمه Entrepreneurship است، موجب گردیده است که معنی ایجاد کار و یا اشتغال‌زایی از این واژه برداشت ‌شود، در حالیکه کارآفرینی دارای مفهومی وسیعتر و با ارزشتر از اشتغال‌زایی است. این برداشت ناصحیح از مفهوم کارآفرینی و همچنین وجود نیروی انسانی بیکار در جامعه بویژه در بین دانش‌آموختگان دانشگاهی، موجب شده در بسیاری از سیاست هایی که برای توسعه آن اتخاذ شده، صرفاً جنبه اشتغال‌زایی برای آن در نظر گرفته شود، حال آنکه کارآفرینی دارای پیامدهای مثبت و مهم دیگری همانند:

• • بارورشدن خلاقیت‌ها

• • ترغیب به نوآوری و توسعه آن

• • افزایش اعتماد به نفس

• • ایجاد و توسعه تکنولوژی

• • تولید ثروت در جامعه و

• • افزایش رفاه عمومی است.

اکنون در کشور ایران ، به رغم داشتن جمعیتی هوشمند، مستعد و برخوردار از منابع طبیعی فراوان، تولید ناخالص داخلی (GDP) در سطحی پائین بوده، شمار قابل توجهی از نیروهای جوان و حتی تحصیلکرده از امکان اشتغال بی‌بهره‌اند و بر اولویت ایجاد کار در دیگر فعالیت های دولتی در سطوح گوناگون تأکید می‌شود. افزون بر این بسیاری از شرکت‌ها، به سبب بهره‌وری اندک، فقدان تقاضا و … در آستانه تعطیلی هستند و رقابت کشور هم در بازارهای جهانی اندک است. از این رو، امروزه «توسعه کارآفرینی» رویکردی بسیار ضروری برای جامعه است.
ضرورت کارآفرینی در کشور
در کشور ما مراکز حمایت از کارآفرینان بسیار محدود و کارآفرین با تمام مشکلات، ضمن تلاش جهت تبدیل ایده به محصول باید تمام خطر سرمایه گذاری را خود عهده دار باشد. مراکز حمایت از کارآفرینان به دلیل نداشتن پشتوانه مالی و عدم حمایت جدی از طرف نهادهای ذیربط قادر نیستند پاسخگوی نیازهای مالی کارآفرینان باشند. کارآفرینان با ایجاد «SME‌ها» با سرمایه محدود خود و گاهی با دریافت وام اندکی وارد یک حرکت اقتصادی و صنعتی می‌شوند و در بسیاری از مواقع زندگی و امکانات خود را در راه توسعه صنعتی از دست می‌دهند.
با تولید دانش فنی یک محصول توسط کارآفرین، شرکت‌های تولیدی خارجی توسط عوامل خود در کشور از این توانایی‌ها اطلاع یافته و قیمت محصول خود را چنان پائین می‌آورند که کارآفرین داخلی توان رقابت را از دست داده و در مدت کوتاهی ادامه فعالیت آنها متوقف می‌شود. در این مواقع اگر کارآفرین حمایت نشود نمی‌توان انتظار داشت کارآفرینی و ایجاد « SMEها » در کشور توسعه یابد.
مهمترین آثار توسعه کارآفرینی عبارتند از: افزایش نوآوری، ارتقای سطح فنّاوری، افزایش تعداد ثبت اختراعات و ابداعات، تولید دانش فنی، ایجاد اشتغال، تولید و توزیع درآمد در سطح جامعه است که در نتیجه می‌تواند افزایش ثروت ملی را در برداشته باشد. در این خصوص لازم است تا از تجربه ارزنده دنیا با توجه نیروهای مساعد فراوان در کشور به خوبی استفاده و با جدیت برای توسعه کارآفرینی برنامه ریزی نمود.
از سال ۱۹۹۷، با همکاری مراکز معتبر دانشگاهی در برخی کشورها، مدل«جی.ای.ام»^[۱۱] برای ارتباط بین کارآفرینی و رشد اقتصادی طراحی شد و در سال ۱۹۹۹ این الگو در ده کشورجهان مشتمل بر: آمریکا، انگلیس، آلمان، فرانسه، ایتالیا، ژاپن، کانادا، فنلاند، دانمارک و رژیم اشغالگر قدس بررسی شد و در سال ۲۰۰۰ کشورهای آرژانتین، استرالیا، بلژیک، برزیل، هند، ایرلند، کره‌جنوبی، نروژ، سنگاپور، اسپانیا، و سوئیس هم به آنها پیوستند. که دستاوردهای این پژوهش را به این شرح می‌توان بیان کرد:

• • فعالیت‌های کارآفرینانه در کشورهای مختلف بسیار متفاوت است.

• • سیاست های مناسب و افزایش توان کارآفرینی یک جامعه (از جمله مهارت ها و انگیزه‌ها)، بیشترین تأثیر را در گسترش کارآفرینی دارد.

• • شرکت زنان در کارآفرینی ضرورتی دراز مدت برای اقتصاد است.

• • برای رسیدن به دستاوردهای پایدار و بلندمدت، سیاست‌ها باید جوانان زیر ۲۵ سال و افراد بالای ۴۴ سال را به کارآفرینی فراخواند و تشویق کند.

• • هر دولتی که متعهد به پیشرفت اقتصادی است، باید زمینه حمایت های لازم را از کلیه جنبه‌های
    اقتصادی که هادی و حامی افزایش بسترهای کارآفرینی هستند از جمله کاهش مالیات‌ها، دسترسی به نیروی کار، کاهش هزینه‌های نیروی انسانی(غیر حقوق‌بگیر)، روان سازی مقررات و آسان‌سازی کسب و کار را فراهم سازد.

• سیاست ها باید راهگشای گسترش سرمایه‌گذاری های مخاطره‌آمیز و برانگیزاننده انگیزه‌ افراد برای سرمایه‌گذاری بهینه در مراحل نخست هر گونه کسب و کاری باشد.