(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)
چکیده:
 
هدف از این پژوهش،  “بررسی اثر بخشی سازمانی و ارزیابی مزایای جایگزینی حسابداری بر مبنای تعهدی به جای حسابداری بر مبنای نقدی از نظر کاربران امورمالی در دانشگاه علوم پزشکی سمنان” می باشد. در راستای رسیدن به این هدف سوالاتی مطرح و متعاقب آن پنج فرضیه مطرح شد. روش پژوهش به کار گرفته شده توصیفی پیمایشی و از جهاتی کاربردی می باشد. جهت جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه با 25 سوال اصلی و طیف لیکرت استفاده شد که روایی آن توسط استاد محترم راهنما و اساتید محترم حسابداری دانشگاه تهران و اعضای دیوان محاسبات، تایید و پایایی آن با آلفای کرونباخ به مقدار83/0سنجیده شد که مطلوب می باشد جهت تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی جهت جمعیت شناختی و آمار استنباطی جهت آزمون داده ها استفاده گردید. در آمار استنباطی جهت یافتن ارتباط معنی دار بین متغیرهای وابسته و مستقل از همبستگی پیرسون استفاده شد که نتایج آن برای هر متغیر به این شرح می باشد. بین بهای تمام شده و حسابداری تعهدی همبستگی به میزان729/. بین بودجه ریزی عملیاتی و حسابداری تعهدی همبستگی به میزان506/. بین پاسخگویی مدیران و حسابداری تعهدی همبستگی به میزان 618/. بین تصمیم گیری بهینه و حسابداری تعهدی همبستگی به میزان689/. و بین اثر بخشی سازمانی و حسابداری تعهدی همبستگی به میزان 623/. است. همچنین برای تطابق توزیع نمونه ها از آزمون کولموگروف اسمیرنوف و برای مقایسه میانگین مولفه های پژوهش از آزمون T-TESTو برای مقایسه میانگین مولفه های پژوهش بر حسب رشته تحصیلی،تحصیلات،سمت شغلی و سابقه کار از آزمون آنالیز واریانس((ANOVA استفاده گردید که این امر با نرم افزارSPSS22صورت پذیرفت. نتایج به دست آمده حاکی از این است که اجرای حسابداری تعهدی و جایگزینی آن به جای حسابداری نقدی در دانشگاه علوم پزشکی سمنان باعث بهبود پاسخگویی مدیران، تصمیمات بهینه آنها و بودجه ریزی عملیاتی و اثر بخشی سازمانی و در نهایت تعیین بهای تمام شده خدمات و فعالیتها می شود.
واژگان کلیدی: حسابداری بر مبنای تعهدی، بهای تمام شده کالا و خدمات، تصمیم گیری بهینه، پاسخگویی بهینه، اثر بخشی سازمانی، بودجه ریزی عملیات
فهرست مطالب
      عنوان                                                                                             صفحه
فصل اول: کلیات تحقیق                                                                                          1

مقدمه.2
 

بیان مسئله و علل گزینش موضوع پژوهش.4
 

اهمیت پژوهش.8
 

اهداف پژوهش9
 

فرضیه های پژوهش10
 

متغیرهای پژوهش.10
 

روش پژوهش11
 

جمع آوری داده ها و ابزار اندازه گیری.11
 

قلمرو پژوهش.11
1-10-تعریف واژه ها و اصطلاحات بکار رفته در پژوهش.12
1-10-1- حسابداری نقدی12
1-10-2- پاسخگویی مدیران12
1-10-3- بودجه ریزی عملیاتی.13
1-10-4- بهای تمام شده خدمات و فعالیتها14
1-10-5- تصمیم گیری بهینه14
1-10-6- حسابداری تعهدی کامل14
1-10-7- اثر بخشی سازمانی.15
فصل دوم :ادبیات تحقیق.16
2-1- مقدمه17
2-2- بخش اول:  حسابداری تعهدی به عنوان حسابداری برتر.18
2-2-1- مفاهیم حسابداری تعهدی.18
2-2-2-تاریخچه حسابداری تعهدی18
2-2-3-مفهوم حسابداری نقدی22
2-2-3-1-ایرادات و نارسایی‌های روش نقدی22
2-2-4-مزایای حسابداری تعهدی.23
2-2-5- ارجحیت ‌های روش حسابداری تعهدی بر روش حسابداری نقدی.24
2-3- بخش دوم: مسئولیت پاسخگویی25
2-3-1- مفاهیم مسئولیت پاسخگویی.25
2-3-2- سطوح مسئولیت پاسخگویی.27
2-3-3-رابطه  حسابداری تعهدی با مسئولیت پاسخگویی.28
2-3-4-مبانی گزارشگری مالی دولت و مسئولیت پاسخگویی.30
2-3-5- معیار اندازه گیری و مسئولیت پاسخگویی.30
2-4-بخش سوم: بودجه و بودجه ریزی عملیاتی34
2-4-1- مفاهیم بودجه ریزی عملیاتی34
2-4-2- تاریخچه بودجه ریزی عملیاتی 34
2-4-3-اهداف بودجه ریزی عملیاتی 36
2-4-4-مزایای بودجه ریزی عملیاتی.41
 2-4-5-رابطه حسابداری تعهدی و بودجه‌ریزی عملیاتی42
2-4-5-1-ناسازه ها و تضادها44
2-5- بخش چهارم: هزینه یابی بر مبنای فعالیت.45
2-5-1- مفاهیم هزینه یابی بر مبنای فعالیت46
2-5-2-تاریخچه هزینه یابی بر مبنای فعالیت.46
2-5-3- اهداف روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت.48
2-5-4-فرایند روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت49
2-5-5- ضرورت استفاده از هزینه یابی بر مبنای فعالیت50
2-5-6- مراحل هزینه یابی بر مبنای فعالیت51
2-5-6-1-مرحله اول: مشخص کردن فعالیت ها و هدف کمی آنها52
2-5-6-2-مرحله دوم: جمع آوری و تعیین هزینه ها52
 2-5-6-3-مرحله سوم: ردیابی و برقراری ارتباط بین هزینه های مستقیم و فعالیتها .53
2-5-6-4-مرحله چهارم: ردیابی و برقراری ارتباط بین هزینه های غیر مستقیم و فعالیتها53
2-5-6-5- جمع هزینه های مستقیم و هزینه های غیر مستقیم.54
2-5-7- نقاط ضعف و قوت هزینه یابی بر مبنای فعالیت.54
2-5-8-هزینه یابی در دانشگاه علوم پزشکی سمنان54
2-6- بخش پنجم: حسابداری تعهدی ونقش آن در تصمیم گیری های بهتر مدیران.55
2-6-1-مفاهیم تصمیم گریری57
2-6-2- مفاهیم گزارشگری مالی57
2-6-3- تاریخچه اهداف گزارشگری مالی جهت انجام تصمیمات بهینه مدیران57
2-6-4- خصوصیات کیفی اطلاعات مالی.58
2-6-5-رابطه بین خصوصیات کیفی اطلاعات مالی60
2-6-6- خصوصیات کیفی مرتبط با محتوای اطلاعات60
2-6-6-1-مربوط بودن.60
2-6-6-2- قابل اتکا بودن.60
2-6-7-خصوصیات کیفی مرتبط با ارائه اطلاعات.61
2-6-7-1-قابل مقایسه بودن.61
2-6-7-2-قابل فهم بودن.61
2-6-8-محدودیتهای حاکم بر خصوصیات کیفی اطلاعات مالی.62
2-6-9-ارتباط بین گزارشگری مالی و حسابداری تعهدی.62
2-6-10-گزارشگری مالی در دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی سمنان63
2-7-بخش ششم: اثر بخشی سازمانی65
2-7-1- مفاهیم اثر بخشی سازمانی65
2-7-2-رویکردهای اثر بخشی سازمانی.65
2-7-2-1-رویکرد نیل به هدف.65
2-7-2-2- رویکرد سیستمی66
2-7-2-3- رویکرد عوامل استراتژیک66
2-7-2-4- رویکرد ارزشهای رقابتی67
2-8- پیشینه تحقیق.67
2-8-1-پژوهشهای درون کشوری.67
2-8-2- پژوهشهای برون کشوری73
2-8-3-نقد تحقیقات گذشته.75
2-9-نتیجه گیری77
2-10-خلاصه فصل دوم78
فصل سوم:روش شناسی تحقیق80
3-1-مقدمه.81
3-2-جامعه آماری.81
3-3-روش نمونه گیری82
3-3-1-حجم نمونه84
3-4- نوع تحقیق.85
3-4-1- هدف تحقیق85
3-4-2-نحوه گردآوری داده ها و اطلاعات85
3-5-رویکرد تحقیق.87
3-6-استراتژی تحقیق.88
3-7-قلمرو تحقیق88
3-8-ابزار و شیوه جمع آوری اطلاعات89
3-8-1-روش کتابخانه ای.89
3-8-2-پرسشنامه.89
3-8-2-1-اجزای پرسشنامه90
3-8-3-کتابخانه91
3-8-4- مصاحبه.91
3-9- روایی ابزار اندازه گیری.94
3-10-پایایی.95
3-11-متغیرهای پژوهش و مدل مفهومی.97
3-12- روش تجزیه و تحلیل.98
3-12-1-آمار توصیفی.99
3-12-2-آمار استنباطی99
3-12-2-1-ضریب همبستگی پیرسون99
3-12-2-2-آزمون کولمو گراف-اسمیرنوف100
3-12-2-3-آزمون T-TEST.100
3-12-2-4-آزمون تحلیل واریانسANOVA100
3-13-تعریف عملیاتی متغیرها.101
فصل چهارم: یافته های تحقیق104
4-1-مقدمه105
4-2- بخش اول: آمار توصیفی.106
4-2-1-قسمت اول: ویژگیهای جمعیت شناختی پاسخ دهندگان.106
4-2-2-قسمت دوم: وضعیت متغیر مستقل113
4-2-3- قسمت سوم: وضعیت متغیرهای وابسته.114
4-3- بخش دوم: آمار استنباطی116
4-3-1-همبستگی پیرسون.116
4-3-1-1-آزمون فرضیه اول پژوهش116
4-3-1-2-آزمون فرضیه دوم پژوهش.117
4-3-1-3-آزمون فرضیه سوم پژوهش119
4-3-1-4-آزمون فرضیه چهارم پژوهش.120
4-3-1-5-آزمون فرضیه پنجم پژوهش121
4-3-2- آزمون کولموگروف-اسمیرنوف برای تطابق توزیع نمونه ها.122
4-3-3-آزمون تی مستقل برای مقایسه میانگین مولفه های پژوهش123
4-3-3-1-مقایسه میانگین مولفه های پژوهش بر حسب جنسیت.123
4-3-4-آزمون آنالیز واریانس(( ANOVA .124
فصل پنجم:بحث و نتیجه گیری.128
5-1-مقدمه129
5-2-مروری بر نتایج به دست آمده از تحقیق129
5-2-1- تحلیل نتایج به دست آمده از آزمون همبستگی 130
5-3-پیشنهادها.132
5-3-1-پیشنهادها مبنتی بر نتایج پژوهش.133
5-3-2-پیشنهاد برای پژوهشهای آتی.134
5-4-محدودیتهای تحقیق.135
5-5-بحث و نتیجه گیری136
فهرست مراجع136
پیوستها.141
فهرصت جداول
جدول 3-184
جدول3-291
جدول3-392
جدول3-4.97
جدول4-1.106
جدول4-2.107
جدول4-3108
جدول4-4109
جدول4-5111
جدول4-6.112
جدول4-7114
جدول4-8.114
جدول4-9.114
جدول4-10115
جدول4-11.115
جدول4-12.115
جدول4-13117
جدول4-14.118
جدول4-15115
جدول4-16120
جدول4-17121
جدول4-18122
جدول4-19123
جدول4-20124
جدول4-21125
جدول4-22126
جدول 4-23126

1-3 اهمیت و ضرورت پژوهش 8
1-4 اهداف پژوهش 9
1-4-1 اهداف فرعی 9
1-5 فرضیه‌های پژوهش 9
1-6 متغیرهای پژوهش 9
1-7 تعریف متغیرها 10
1-7-1 تعاریف نظری 10
1-7-2 تعاریف عملیاتی 10
فصل دوم: ادبیات نظری و پیشینه پژوهش
2-1 مقدمه. 12
2-2 مهارت‎های ارتباطی 12
2-2-1-تعریف ارتباط 12
2-2-2- ویژگی‌های ارتباطات. 15
2-2-3 عناصر و اجزای ارتباط 19
2-2-4 انواع ارتباطات. 20
2-2-5 موانع ارتباطات. 20
2-2-6 تفاوت‌های قدرت به‌عنوان مانعی در ارتباطات. 23
2-2-7 تفاوت ارتباطات در عصر گذشته با عصرحاضر. 25
2-2-8 مدل‌های ارتباطات. 26
2-2-9 مهارت‎های ارتباطی 27
2-2-9-1 تعریف مهارت‎های ارتباطی 27
2-2-9-2 انواع مهارت‌های ارتباطی 28
2-3 هوش هیجانی 30
2-3-1 هیجان و هوش هیجانی 30
2-3-2 رابطه هیجان با تفکر. 31
2-3-3 اساس زیستی و هوش هیجانی 31
2-3-4 تاریخچه هوش هیجانی 33
2-3-5 تئوری هوش هیجانی و هوش معنوی سالووی و مایر. 34
2-3-6 مفاهیم اساسی هوش هیجانی و هوش معنوی از دیدگاه مایر و سالووی 35
2-3-7 تئوری هوش هیجانی و هوش معنوی گلمن 35
2-3-8 مفاهیم اساسی هوش هیجانی از دیدگاه گلمن 36
2-3-8-1 مؤلفه‌های خودآگاهی 36
2-3-8-2 مؤلفه خود تدبیری 36
2-3-8-3 مؤلفه خود انگیزی 37
2-3-8-4 مؤلفه همدلی 37
2-3-9 هوش هیجانی از دیدگاه بار-اون. 38
2-3-10 آموزش و یادگیری هوش هیجانی 39
2-4 هوش معنوی 40
2-4-1 هوش. 40
2-4-2 معنویت. 41
2-4-3 هوش معنوی و مؤلفه‌های آن. 42
2-4-4 رشد هوش معنوی 46
2-4-5 هوش معنوی و سلامت روانی 48
2-5 چارچوب نظری پژوهش 50
2-6 پیشینه پژوهشی 51
2-6-1 پیشینه خارجی 49
2-6-2 پیشینه داخلی 52
فصل سوم: روش‌شناسی پژوهش
3-1 مقدمه. 57
3-2 روش پژوهش 57
3-3 جامعه آماری 57
3-4 برآورد حجم نمونه و روش نمونه‌گیری 57
3-5 روش گرد‌آوری اطلاعات. 57
3-6 ابزار اندازه‌گیری 58
3-6-1 پرسشنامه مهارت‌های ارتباطی 58
3-6-2 پرسشنامه هوش هیجانی بار-اون. 58
3-6-3 پرسشنامه هوش معنوی 60
3-6 روش تجزیه‌وتحلیل اطلاعات. 61
فصل چهارم: تجزیه‌وتحلیل یافته‌های پژوهش
4-1 مقدمه. 63
4-2 آمار توصیفی 63
4-2-1 توزیع فراوانی ویژگی‎های جمعیت شناختی 64
4-2-1-1 توزیع فراوانی سن آزمودنی‎ها 64
4-2-1-2 توزیع فراوانی جنسیت آزمودنی‎ها 65
4-2-1-3 توزیع فراوانی تحصیلات آزمودنی‎ها 66
4-2-1-4 توزیع فراوانی وضعیت تأهل آزمودنی‎ها 67
4-2-2 شاخص‌های توصیفی متغیر مهارت‌های ارتباطی 68
4-2-3 شاخص‌های توصیفی متغیر هوش هیجانی 68
4-2-4 شاخص‌های توصیفی متغیر هوش معنوی 69
4-3 آمار استنباطی 69
4-3-1 فرضیه 1. 69
4-3-2 پیش‌بینی تغییرات مهارت‌های ارتباطی بر اساس هوش هیجانی 70
4-3-2-1 معادله خط رگرسیون هوش هیجانی و مهارت کلامی 71
4-3-3 فرضیه 2. 72
4-3-4 فرضیه 3. 73
4-3-5 پیش‌بینی تغییرات مهارت کلامی بر اساس مولفه‌های هوش هیجانی 74
4-3-5-1 معادله خط رگرسیون مولفه‌های هوش هیجانی و مهارت کلامی 75
4-3-6 پیش‌بینی تغییرات مهارت شنودی بر اساس مولفه‌های هوش هیجانی 76
4-3-6-1 معادله خط رگرسیون مولفه‌های هوش هیجانی و مهارت شنودی 80
4-3-7 پیش‌بینی تغییرات مهارت بازخوردی بر اساس مولفه‌های هوش هیجانی 80
4-3-7-1 معادله خط رگرسیون مولفه‌های هوش هیجانی و مهارت بازخوردی 80
4-3-7 فرضیه 4. 78
4-3-8 پیش‌بینی تغییرات مهارت کلامی بر اساس مولفه‌های هوش معنوی 79
4-3-8-1 معادله خط رگرسیون مولفه‌های هوش معنوی و مهارت کلامی 80
فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری
5-1 مقدمه. 82
5-2 تبیین نتایج حاصل از فرضیات پژوهش 82
5-3 بحث و نتیجه‌گیری 88
5-4 محدودیت‌های پژوهش 90
5-5 پیشنهاد‌های برآمده از نتایج پژوهش 87
5-6 پیشنهادهای پژوهشی 91
منابع 92
پیوست‌ها 100

چکیده
 

هدف: این پژوهش باهدف بررسی رابطه بین مهارت‎های ارتباطی، هوش هیجانی و هوش معنوی در میان دانشجویان صورت پذیرفته است.
روش: روش تحقیق در پژوهش حاضر پیمایشی از نوع همبستگی می‌باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز بودند. در این پژوهش روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای بود و حجم نمونه با مراجعه به جدول مورگان 260 نفر برآورد گردید. در این پژوهش سه متغیر موردبررسی قرار گرفتند، لذا به‌منظور جمع‌آوری داده‌ها از سه پرسشنامه مهارت‎های ارتباطی بارتون جی-ای (1990)، پرسشنامه هوش هیجانی بار-اون (1997) و پرسشنامه هوش معنوی کینگ (2008) استفاده‌شد.
یافته‌ها: نتایج پژوهش حاضر مبین آن است که بین مهارت کلامی با هوش هیجانی و مؤلفه‌های آن رابطه معناداری وجود دارد. همچنین بین سایر مؤلفه‌های هوش هیجانی با مهارت‌های شنودی و بازخوردی ارتباط معناداری وجود ندارد و تنها بین مؤلفه بین فردی با مهارت شنودی و بازخوردی رابطه معنی‌داری وجود دارد. مؤلفه گسترش آگاهی هوش معنوی با مهارت کلامی رابطه معناداری داشت و هیچ‌یک از مؤلفه‌های دیگر هوش معنوی با مهارت‌های کلامی، شنودی و بازخوردی ارتباط معناداری نداشتند.
بحث: این مطالعه نشان داد افرادی که از هوش هیجانی بالاتری برخوردارند در شرایط برقراری ارتباطات انسانی از مهارت‎های کلامی بالاتری برخوردار هستند.
کلیدواژه‌ها: مهارت‎های ارتباطی، هوش هیجانی ، هوش معنوی، دانشجویان.

1-1 مقدمه
 

شناخت مهارت‎های ارتباطی[1] افراد و اعمال نفوذ بر آنان، به‌منظور تحقق اهداف سازمانی موضوعی اساسی در مطالعه رفتار انسانی است. انسان در پرتو تبادل اطلاعات و ارتباطات گسترده، می‌تواند با تفکر و اندیشه نو بر واقعیت‌های تازه دست یابد و بدین ترتیب در توسعه سازمانی و بالندگی جامعه نقش داشته باشد. ایجاد ارتباط، احساس اجتماعی بودن را در انسان برمی‌انگیزد و در برقراری این ارتباط فرد به مهارت‎های تازه و طرز فکرهای جدید دست می‌یابد تا جایی که هرچه سازمان­ها گسترده‌تر می‌شوند، ارتباطات انسانی شکل پیچیده‌تری به خود می‌گیرند. توانمندی‌ها و شایستگی‌های هیجانی از عوامل تعیین‌کننده و تأثیرگذار بر کیفیت ارتباطات انسانی به شمار می‌آید.
هوش هیجانی[2] شامل توانایی ادراک، ابراز، فهم و کنترل هیجانات خود و دیگران است. به‌عبارت‌دیگر، هوش هیجانی عبارت است از پردازش مناسب اطلاعاتی که بار هیجانی دارند و استفاده از آن در جهت فکر کردن و برقراری ارتباط لازم است (اکبر زاده،1383).
مفهوم هوش هیجانی ژرفای تازه‌ای به هوش انسان بخشیده و آن را به توانایی ارزیابی هوش عمومی فرد از خود گسترش داده است. هوش هیجانی برای شناخت فرد از خودش و دیگران، ارتباط با دیگران و سازگاری و انطباق با محیط پیرامون که برای موفق شدن در برآوردن خواسته‌های اجتماعی لازم است. درواقع، می‌توان گفت هوش هیجانی در دستیابی فرد به موفقیت در حوزه‌های مختلف تحصیلی و شغلی نقش به‌مراتب مهم‌تری را دارا می‌باشد (ساولی و مایار[3]، 1999).
هوش معنوی[4]، بیانگر مجموعه‌ای از توانایی‌ها، ظرفیت‌ها و منابع معنوی می‌باشد که کاربست آن‌ها در زندگی روزانه می‌تواند موجب افزایش انطباق‌پذیری فرد شود. در تعریف‌های موجود بر نقش آن در حل مسائل وجودی و یافتن معنا و هدف در اعمال و رویدادها زندگی روزمره تأکید شده است ( زوهر  و مارشال، 2000؛ سیسک، 2001؛ ولمن، 2001؛ نازل، 2004؛ ؛ ترجمه قربانی، 1383).
معنویت امری همگانی است (وگان،2002)، از طرفی یکی از ضرورت‌های طرح معنویت در عرصه روانشناسی بالینی ظهور دوباره گرایش معنوی و نیز جستجوی درک روشن‌تری از ایمان و کاربرد آن در زندگی روزانه است (سهرابی، 1388).
بر اساس نظر زوهر و مارشال (2000) به‌واسطه هوش معنوی به مشکلات معنا و ارزش می‌بخشیم و به حل آن‌ها می‌پردازیم و با بهره گرفتن از آن می‌توانیم اعمال و زندگی‌هایمان را در بافتی که ازلحاظ معنا دهی غنی‌تر و وسیع‌تر می‌باشد قرار دهیم و به کمک آن می‌توانیم بسنجیم که یک روش و یک‌راه زندگی از دیگر راه‌ها و روش‌ها از معناداری بیشتری برخوردار است (حمیدی و صداقت، 1391).
ازاین‌رو در این پژوهش، مهارت‌های ارتباطی، هوش هیجانی و هوش معنوی دانشجویان موردبررسی قرار خواهد گرفت. بدیهی است، دست‌یابی به پاسخی منطقی در این زمینه، امکان پیش‌بینی و توصیف رفتار را در شرایط مشابه فراهم می‌سازد.
پژوهش‌های صورت گرفته در ایران و سایر کشورهای جهان بیشتر به بررسی رابطه هریک از متغیرهای ذکر شده، بصورت مجزا پرداخته است  .اما هیچ پژوهشی تاکنون رابطه هر 3 عامل را با یکدیگر مورد بررسی قرار نداده است. خصوصا خویشتنداری که پژوهش کمتری روی آن صورت گرفته است.

1-2 بیان مساله
 

سال‌ها قبل، هوش شناختی[5] و چگونگی سنجش آن موردتوجه اکثر متخصصین در جهان بود؛ اما در دهه‌ی کنونی در تمامی محیط‌های کاری به‌ویژه سازمان‎های آموزشی، هوش هیجانی به‌عنوان پارادایم فکری اکثر متخصصین منابع انسانی گردیده است؛ به‌طوری‌که  اظهار می‌دارند 80 درصد موفقیت‌های افراد در سرکار به هوش هیجانی آن‌ها وابسته است و تنها 20 درصد آن به بهره هوشی مربوط می‌شود. با این حساب، هوش هیجانی، اصطلاح فراگیری است که مجموعه گسترده‌ای از مهارت‌ها و خصوصیات فردی را در برگرفته و معمولاً به آن دسته مهارت‎های درون فردی و بین فردی اطلاق می‌گردد که فراتر از حوزه مشخصی از دانش‌های پیشین، چون هوشبهر و مهارت‎های فنی یا حرفه‌ای است (سبحانی نژاد،1387).
صاحب‌نظران نیز، هوش هیجانی را با توجه به ویژگی‎ها و کارکردهای آن به‌صورت زیر تعریف کرده‎اند، هوش هیجانی مهارتی است که دارنده آن می‌تواند از طریق خودآگاهی، روحیات خود را کنترل کند، از طریق خود مدیریتی آن را بهبود بخشد، از طریق همدلی، تأثیر آن‌ها را درک کند و از طریق مدیریت روابط به شیوه‌ای رفتار کند که روحیه خود و دیگران را بالا ببرد (خائف الهی و دوستار، 1383). یا اینکه هوش هیجانی شامل آگاهی داشتن نسبت به عواطف و چگونگی ارتباط و تعامل این عواطف با بهره هوشی می‌باشد؛ یعنی فردی که می‌خواهد در زندگی خود موفق بوده و جزء بهترین افراد باشد باید از عواطف و احساسات خود و دیگران آگاه بوده و از عواطف استفاده منطقی ببرد (کایرستد، 1999).
گلمن[6] (1998) نیز هوش هیجانی را در چهار قالب دسته‌بندی نموده است: 1-خودآگاهی[7] 2- خود مدیریتی[8] 3– آگاهی اجتماعی[9] 4- مدیریت روابط[10]. او بیان می‌کند که چهار عنصر ذکرشده در دو مهارت اصلی قابلیت فردی و قابلیت اجتماعی پدیدار می‌شود که قابلیت فردی روی فرد تمرکز دارد و به دو قسمت خودآگاهی و خود مدیریتی تقسیم می‌شود و قابلیت اجتماعی که روی روابط فرد با دیگران تمرکز می‌کند و به آگاهی اجتماعی و مدیریت روابط تقسیم می‌شود (استایز و بران، 2004).
درهرحال هوش هیجانی را می‌توان به‌کارگیری قابلیت‌های هیجانی خود و دیگران، در رفتار فردی و گروهی برای کسب حداکثر نتایج تعریف کرد. ازنظر ویزینگر هوش هیجانی استفاده هوشمندانه از عواطف است. به این صورت که شما آگاهانه از عواطف خود استفاده می‌کنید و رفتار و تفکرات خود را در جهت اهداف خود هدایت می‌کنید تا به نتایج جالب‌توجهی دست‌یابید (ویسنگر[11]، 1998).
ازنظر سالووی و مایر اصطلاح هوش هیجانی به‌عنوان شکلی از هوش اجتماعی شامل توانایی در کنترل احساسات و عواطف خود و دیگران و توانایی تمایز قائل شدن بین آن‌ها و استفاده از این اطلاعات به‌عنوان راهنمایی برای فکر و عمل فرد به کارمی‌رود (چرنیس[12]، 2000).
یکی دیگر از ابعاد هوش تحت عنوان «هوش معنوی» جزو عرصه‌هایی است که پژوهش‌های چندان منسجم و نظام‌مندی در جهت شناخت و تبیین ویژگی‌های آن و همچنین اثرات آن صورت نپذیرفته است. هوش معنوی عبارت است از مجموعه‌ای از ظرفیت‌های ذهنی انطباقی که بر جنبه‌های غیرمادی و متعالی  و امنیت استوار

۱-۳-۱- هدفکلی 9
اهدافجزئی 9
۱-۴- فرضیه‌ها 10
۱-۴-۱- فرضیهکلی 10
۱-۴-۲- فرضیه‌هایاختصاصی 10
۱-۵- سوالپژوهش. 10
۱-۶- متغیر‌هایپژوهش. 10
۱-۶-۱- تعاریفمتغیرها 11
فصلدوم : پیشینهوادبیاتپژوهش
۲-۱- شخصیت 14
۲-۲- تعریفویژگی‌هایشخصیتیوشخصیت 16
۲-۳- هرکسیشخصیتیدارد. 17
۲-۴- ابعادشخصیت 18
۲-۵- عواملاجتماعیشخصیت 20
۲-۵-۱- تعلیموتربیت 20
۲-۵-۲-نقشاولیهسال‌هایزندگی 20
۲-۶- شکلگیریشخصیت 20
۲-۷- مراحلتحولشخصیت 21
۲-۸- نظریه‌هایتیپبندیشخصیت 22
۲-۸-۱- ساختارشخصیتازدیدگاهفروید. 23
۲-۸-۱-۱-نهاد. 23
۲-۸-۲-۲- خود. 23
۲-۸-۲-۳- فراخود. 23
۲-۹- پویاییشناسیشخصیت 24
۲-۱۰- اختلالاتشخصیت 25
۲-۱۰-۱- اختلالاتطبقهاول. 26
۲-۱۰-۲- اختلالاتطبقهدوم. 26
۲-۱۰-۳- اختلالاتطبقهسوم. 27
۲-۱۱- اهمیتتجاربشخصیدررشدشخصیت 27
۲-۱۱-۱- A,Bویژگی‌هایشخصیتیوتمایزتیپ 28
۲-۱۲- رابطهفرهنگوشخصیت 30
۲-۱۳- رویکرد‌هایمهمشخصیت 30
۲-۱۳-۱- روانکاوی 30
۲-۱۳-۲- رویکردرفتارگرایی 31
۲-۱۳-۳- رویکردانسانگرایی 32
۲-۱۳-۴- رویکردشناختی 32
۲-۱۳-۴-۱- نظریاتدربابشخصیت 33
رشدروانی- جنسیفروید. 33
نظریهآلفردآدلر. 34
تیپسلطه‌گر. 35
تیپگیرنده 35
تیپاجتنابکننده 35
تیپسودمنداجتماعی 35
۲-۱۳-۴-۲- نظام‌هایشخصیتازنظریونگ. 35
نظریهکارلیونگ. 35
نگرش‌هاازدیدگاهیونگ. 36
۲-۱۳-۴-۳- تیپ‌هایروانشناختییونگ. 36
– تیپبرون‌گرایمتفکر. 36
– تیپبرون‌گرایحسی 37
-تیپدرونگرایمتفکر. 37
– تیپدرون‌گرایحسی 37
– تیپدرون‌گرایشهودی 37
۲-۱۳-۵-ساختارشخصیت 38
نظریهگوردونآلپورت 38
نظریهکتل 39
نظریهآیزنکدربارهیشخصیت 40
برون‌گرایی 41
۲-۱۴- روانرنجورخویی (ثبات – بی‌ثباتی) 42
۲-۱۵- روانپریش‌خویی 42
۲-۱۶- الگویپنجعاملیدرصفاتشخصیت 43
۲-۱۵-۱- عصبیتیاروانرنجورخویی-N 44
۲-۱۵-۲- برونگرایی-E. 44
۲-۱۵-۳- پذیرابودنیاگشودگینسبتبهتجربه-O 45
۲-۱۵-۴- سازگارییامطبوعبودن-A 45
۲-۱۵-۵- مسئولیتپذیرییاوظیفهشناسی-C. 45
۲-۱۶- پرورشوایجادمهارتتفکرانتقادی 45
۲-۱۷- تفکرچیست؟. 46
۲-۱۷-۱- تعریفتفکرانتقادی 46
۲-۱۷-۲- نظریاتدربابتفکرانتقادی 47
۲-۱۷-۳- هدفتفکرانتقادی 50
۲-۱۷-۴- اهمیتتفکرانتقادی 50
۲-۱۷-۵- ویژگی‌هایتفکرانتقادی 51
۲-۱۷-۶- بررسیفرایندتفکرانتقادی 52
۲-۱۷-۷- فرقبینتفکرانتقادیوتفکرعادی 53
۲-۱۷-۸- تفکرانتقادیازبعدمهارت‌هاونگرش‌ها 54
ششمهارتتفکرانتقادیهمراهباخردهمهارت‌هایآن. 55
۲-۱۷-۹- مبانیتفکرانتقادی 56
۲-۱۸- صلاحیتاجتماعیچیست؟. 59
۲-۱۹- ویژگی‌هایشایستگی 61
درارتباطباشغل. 61
۲-۱۹-۱- قابلارزیابیوآموزش. 61
۲-۱۹-۲- وجوهمختلفشایستگیاجتماعی 64
۲-۱۹-۳- خودخواهیوابرازوجود. 65
۲-۱۹-۴- تکنیک‌هایخاصجراتآموزی(ابرازوجود) 66
۲-۱۹-۵- همدلی 68
۲-۱۹-۵-۱- حوزه‌هایمهمهمدلی 69
۲-۱۹-۵-۲- تحملابهام. 70
۲-۲۰- پژوهش‌هایانجامشدهدرداخلایران. 71
۲-۲۰-۱- پژوهش‌هایداخلی 71
۲-۲۰-۲- پژوهش‌هایخارجی 91
فصلسوم : روشتحقیق
۳-۱- مقدمه. 97
۳-۲- نوعروشتحقیق. 97
۳-۳- جامعهآماری 98
۳-۴- نمونهوروشنمونهگیری 98
۳-۵- ابزارپژوهش. 99
۳-۵-۱- پرسشنامه شخصیتی پنج عاملیNEO-FFI 99
عوامل پنج گانه شخصیت 100
روش نمره گذاری وتفسیر. 100
۳-۵-2- پرسشنامه تفکرانتقادی کالیفرنیا 103
۳-۵-3- پرسشنامه کفایت اجتماعی 106
۳-6- روش اجرا 108
۳-7- روش تجزیه وتحلیل اطلاعات 108
فصل چهارم : تجزیه وتحلیل داده‌ها
۴-۱- مقدمه. 111
فصل پنجم: بحث ونتیجه گیری
 مقدمه. 125
۵-1- محدودیت‌هایپژوهش. 133
۵-2- پیشنهاد‌های پژوهش. 133
۵-3- پیشنهاد‌های کاربردی 134
منابع ومآخذ. 135
چکیده لاتین. 153

چکیده
 

هدف از پژوهش حاضر،بررسی رابطه بین ویژگی‌های شخصیتی وتفکر انتقادی با صلاحیت اجتماعی در دانشجویان روانشناسی دانشگاه رودهن بود. جامعه آماری این پژوهش شامل دانشجویان روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی‌واحد رودهن بودکه در سال 1394-1393 مشغول به تحصیل بودند. نمونه مورد مطالعه 181نفر (90دختر-91پسر)را در بر گرفته بود. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و روش نمونه‌گیری به شکل در دسترس بود. ابزار‌های پژوهش پرسشنامه ویژگی‌های شخصیتی مک کری و کوستا(1985)،تفکر انتقادی کالیفرنیا فاسیون و فاسیون(1990) و کفایت اجتماعی فلنر(1990)بود. روش آماری پژوهش از طریق شاخص‌های مرکزی و شاخص‌های پراکندگی و همچنین ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه داده‌ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها:نتایج نشان داد که بین ویژگی‌های شخصیتی و کفایت اجتماعی رابطه مثبت معنادار وجود دارد،بین تفکر انتقادی و کفایت اجتماعی رابطه معنی داری وجود ندارد،بین ویژگی‌های شخصیتی و تفکر انتقادی رابطه مثبت وجود دارد. همچنین ویژگی‌های شخصیتی و تفکر انتقادی قادر به تبیین صلاحیت اجتماعی بودند. در نتیجه افراد با ویژگی‌های شخصیتی مناسبتر نسبت به دیگران شادتر بوده و ارتباط مثبتی با دیگران داشته و هدفمند بودن در زندگی و لذت بردن از تعاملات اجتماعی و همچنین رضایت از زندگی وحتی موفقیت تحصیلی بیشتری را تجربه کنند. پس بنابرین می‌توان پیش بینی نمود که با ویژگی‌های شخصیتی صحیح می‌توان تفکری انتقادی و اندیشمندانه و به تبع آن صلاحیت اجتماعی لازم را انتظار داشت.

کلید واژه‌ها:ویژگی‌های شخصیتی،تفکر انتقادی،صلاحیت اجتماعی،دانشجویان.
 

مقدمه
 

از بدو پیدایش انسان تاکنون این موجود دو پا تلاش در شناخت خود و دیگران داشته است(عابدی،1386). اما در عین حال عده‌ی کمی‌از مردم را می‌بینیم که از وضع خود کاملأ راضی باشندبیشتر افراد معتقدند که از ویژگی‌های مرموزی که برای موفقیت اجتماعی لازم است برخوردار نیستند در بین ویژگی‌های مطلوب صفتی که آن را معمولأ شخصیت[1] می‌نامند.
 در نظر روانشناسان معنای فراتر از صفت جذابیت می‌باشد که ما را وادار می‌کند در مورد دارنده آن بگوییم که فردی با شخصیت است (با توجه به نظر محقق)شخصیت یک فرد از تمام صفات او تشکیل یافته است و به منظور الگوی نسبتأ پایدار صفات و گرایش‌هایی که تا اندازه ای به رفتار افراد دوام می‌بخشد(شولتز و شولتز[2]،به نقل از محمدی1389). یکی از پیچیدگی‌های انسان که سبب تمایز وی از موجودات دیگر می‌شود فرایند فکر و تفکر انتقادی و اندیشمندانه‌ی اوست. که تفکر انتقادی را شامل تجزیه و تحلیل و ارزشیابی و استباط دانسته‌اندتعبیر و تفسیر تبیین و خودتنظیمی‌از جمله مولفه‌های محوری تفکر انتقادی[3] قلمداد می‌شود یکی از توانایی‌های فکری ارزنده ای که برای تفکر انتقادی لحاظ می‌شود آن است که شنیده‌ها خوانده‌ها اندیشه‌ها و اعتقاد‌های مختلفی را که در زندگی با آنها رو به رو می‌شوند ارزشیابی کنند و درباره‌ی آنها تصمیم منطقی بگیرد (سیف،1387). و به طور کلی شایستگی اجتماعی[4] توانایی مراقبت از خود،یاری رساندن و مراقبت از دیگران است(ابوالقاسمی،جمالویی،نریمانی،زاهدبابلان،1390). رابین روز-کران سور[5] (1992)شایستگی اجتماعی را توانایی رسیدن هدف‌های فردی در تعامل اجتماعی همزمان با حفظ روایط مثبت با دیگران در همه ی زمان‌ها و موقعیت‌ها می‌دانند.
در ظرف 50 سال گذشته پژوهش‌هایی در این زمینه که ابتدا توسط فیسک (1949)آغاز شد و سپس از طریق پژوهشگران دیگری چون نورمن[6](1967)اسمیت[7](1967)کلبرگ[8](1981)و مک کری و کوستا(1987)انجام گرفته که پنج بعد از رده‌های گسترده خصیصه‌های شخصیت را تشکیل می‌دهند که شامل:برون گرایی[9]،خوشایندی(مقبولیت)[10]،وظیفه شناسی[11]،تهییج پذیری[12] و آزاداندیشی[13] می‌باشد.
این ابعاد نشانگر زمینه‌های گسترده شخصیت انسان است در این بین می‌توان عنوان کرد که با،شخصیت با ثبات و تفکری صحیح می‌توان به ایجاد کفایت و شایستگی اجتماعی و ارتقای آن در جوانان دانش آموزان و دانشجویان و اعم افراد اندیشید. با توجه به تحقیقات اخیر می‌توان ارتباطی تنگاتنگ بین تعاریف وجود دارد چرا که افراد با برخورداری از شخصیتی پایدار می‌توانند به تفکری اندیشمندانه و اصلح دست یابند که همین سبب دستیابی به مهارت‌ها و توانایی و کفایت اجتماعی لازم برای برقراری ارتباط با محیط و مواجه شدن با فشار‌های زندگی و حل موانع می‌شود.
با توجه به تحقیقاتی که توسط عماری،جاویدی،نصیری(1394)مبنی بر اینکه بین ویژگی‌های شخصیتی با تفکر انتقادی در دانش آموزان می‌توان ارتباطی مثبت یافت و همینطور تحقیقات مک کری و کوستا(1992)و دنو و همکاران(1998) چنگ و فورنهایم(2005)و لو و هو(2005)انجام دادند می‌توان به این نتیجه دست یافت ارتباطی نزدیک بین متغیرهای پژوهش حاضر وجود دارد.
در نتیجه در انجام این پژوهش پژوهشگر در صدد بر آمده تا با نشان دادن سهم هر یک از ویژگی‌های شخصیتی سالم و همچنین میزان تفکر انتقادی به عنوان عوامل موثر در صلاحیت اجتماعی و مقبول بودن در جامعه بتوان دید واقع بینانه تری نسبت به این موضوع پیدا کند و همچنین ایجاد راهبرد‌هایی برای به وجود آوردن احساس کفایت و صلاحیت اجتماعی در میان افراد به خصوص نوجوانان و جوانان در این بعد برنامه ریزی کرد. می‌توان به ایجاد راهبرد‌هایی برای ارتقا کفایت و یا صلاحیت اجتماعی در دانشجویان در نظر گرفت. (کندال بزازل[14]،به نقل از پزشک1380).

۱-۱- بیان مسئله
 

شخصیت[15] یعنی «مجموعه‌ای از رفتار وشیوه‌های تفکر شخص در زندگی روزمره که با ویژگی‌های بی‌همتا بودن، ثبات (پایداری) و قابلیت پیش بینی» مشخص می‌شود.شخصیت یک فرد از تمام صفات او تشکیل شده است و به منظور الگوی نسبتأ پایدار صفات و گرایش‌ها و یا ویژگی‌هایی که تا اندازه‌ای به رفتار دوام می‌بخشد(شولتز و شولتزبه نقل از محمدی،1389).
با تحلیل لغوی این واژه می‌توان چنین برداشت کرد که مقصود از شخصیت جنبه‌ی ظاهری و آشکار شده‌ی فرد است که قابل رویت برای افراد جامعه است هر چند چنین برداشتی نادرست نیست اما بیانگر همه‌ی واقعیت نیز نمی‌باشد اما در عین حال تا حدودی از دوامو ثبات برخوردار هستند شخص با دارا بودن چنین ویژگی‌های منحصر به فرد و بادوامی ‌است که در موقعیت‌های مختلف واکنش‌های متفاوتی را از خود نشان می‌دهد.نظریه‌های شخصیت طی دوران شکل‌گیری خود مانند هر پدیده دیگری تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار گرفته‌اند و نظریه‌های متعددی نیز شکل گرفته‌اند.آگاهی از ویژگی‌های شخصیتی[16]، برای مقابله موثر با مشکلات زندگی مفید و سودمند است.از آنجائی که ویژگی‌های شخصیتی عمیقاً با نحوه ادراک و تفسیر فرد از جهان و واکنش او به رویدادها مرتبط است، طبیعی است که برخی ویژگی‌های شخصیتی از ویژگی‌های دیگر انعطاف‌پذیرتر[17]است.یکی از متغیرهایی که در ارتباط مستقیم با ویژگی‌های شخصیت می‌باشد، متغیر تفکر انتقادی[18] است.از این رو متغیر بعدی که قرار است رابطه آن را با صلاحیت اجتماعی و ویژگی‌های شخصیت در این تحقیق بررسی کنیم، تفکر انتقادی است.
در اینجا لازم است که به تعریفی از تفکر انتقادی که توسط انیس[19](1985)بیان شده،اشاره کنیم.
تفکر انتقادی،تفکری است مستدل و تیزبینانه درباره اینکه چه چیزی را باور کنیم و چه اعمالی را انجام دهیم.وولفک[20](1995)در باب تفکر انتقادی چنین می­گوید که ارزیابی تصمیمات از راه وارسی منطقی و منظم و شواهد راه حل‌ها را تفکر انتقادی گویند. درباره مهارت‌های تشکیل دهنده تفکر انتقادی نظرات متفاوتی وجود دارد اما انیس (1987)که یکی از صاحب نظران و پژوهشگران در زمینه تفکر انتقادی است عناصر یا مهارت‌های تشکیل دهنده‌ی تفکر انتقادی را اینگونه بیان می‌کند جستجوی یک بیان روشن از موضوع یا سوال جستجوی دلایل کوشش برای کسب اطلاعات جامع استفاده و ذکر منابع معتبر در نظر گرفتن موقعیت کلی و نکته اصلی ازدیاد نبودن مساله اصلی مورد علاقه،جستجوی شقوق مختلف،انعطاف پذیر بودن و تعصبی بودن اتخاذ موضع کردن،تا حد امکان دقیق بودن با هر یک از اجزای موقعیت کلی به طور منظم برخورد نمودن(اعجازی،1386).از این رو یکی از موقعیت‌هایی که ارتباط تنگاتنگ با تفکر انتقادی دارد، صلاحیت اجتماعی است.صلاحیت یا کفایت اجتماعی شامل کارکرد­هایی است که برای مقابله با فشارهای زندگی و مسائل گوناگونی که انسان‌ها با آنها مواجه‌اند لازم است.صلاحیت اجتماعی به توانایی مقابله موثر با نیازها و چالش‌های روزمره اشاره دارد.به عبارت دیگر، صلاحیت اجتماعی به منزله موفقیت منطبق با تحول فرد، در قلمروهایی مانند موفقیت تحصیلی، مقبولیت در بین دوستان، موفقیت ورزشی، انتخاب یک حرفه، ازدواج، به دست آوردن شغل و به طور کلی، موفقیت در زندگی دانسته‌اند(علیق،1387).
با توجه به مطالب فوق می‌توان بیان کرد که عمده ترین سوال پژوهش حاضر این است که:
سهم ویژگی‌های شخصیتی و تفکر انتقادی در پیش بینی صلاحیت اجتماعی به چه میزان است؟
صلاحیت یا کفایت اجتماعی همان قدرت برقراری تعامل اجتماعی می‌باشد یعنی کسب مهارت‌ها،توانایی،ظرفیت‌هایی که شامل مهارت‌های شناختی،مهارت‌های اجتماعی،کفایت هیجانی و آمایه‌های انگیزشی می‌باشد به عبارت دیگر شامل اطلاعات و مهارت‌هایی است که سبب توانایی فرد در انجام وظایف شغلی و تبادل روزمره زندگی می‌گردد. (کندال و بزازل[21] به نقل از پزشک،1380).صلاحیت اجتماعی متغیری است که از ویژگی‌های شخصیت و نوع تفکر تأثیر می‌پذیرد. از این رو این تحقیق سعی در بررسی میزان رابطه بین ویژگی‌های شخصیت، تفکر انتقادی با صلاحیت اجتماعی را داشته و به دنبال پاسخ به این سوال است که چه رابطه‌ای بین ویژگی‌های شخصیت، تفکر انتقادی با صلاحیت اجتماعی وجود دارد؟ تأثیر هر یک از متغیرهای ویژگی‌های شخصیتی و تفکر انتقادی بر صلاحیت اجتماعی به چه میزان است؟

1-5- فرضیات پژوهش 8
1-6- تعاریف مفهومی وعملیاتی متغیرها. 8
فصل دوم : پیشینه پژوهش
2-1- تعارض والدین. 11
2-1-1-  تعاریف تعارض والدین 11
2-1-2 دیدگاه های تعارض زناشویی. 12
2-1-2-1 دیدگاه سنتی 13
2-1-1-2- مشکلات زناشویی ازدیدگاه شناختی- رفتاری:. 13
2-1-1-3- تعارضات زناشویی ازدیدگاه تحولی 14
2-1-3-هشت کارکردمثبت تعارض ازنظر 15
2-1-4-موضوعهای پدیدآورنده ی اختلافهای زناشویی: 5
2-1-5-مقابله های ناکارآمد و غیر مفید. 16
2-1-6- تعریف جدیداززوج خوشبخت:. 17
2-1-7- مقایسه باورهاوعقایدزوجهای سالم وغیرسالم:. 18
2-1-8- هرم تعارض. 20
2-1-9- عوارض تعارض 20
2-1-10-تعارض وهیجانات مربوط به آن. 21
2-1-11-مسایل مولد تعارض. 22
2-1-12-مراحل تعارض. 23
2-1-13-نقشهای جنستی وتعارضات روجین. 24
2-1-14-نظریه های مربوط به تعارض. 25
2-1-15- تعریف راهبردهای حل تعارض. 26
2-1-16-بهترین سبک مؤثرمدیریت تعارض. 27
2-1-17- نگرش و نیاز دو مقوله در تعارض همسران 27
2-1-18- نقش درک نیازهای همسردرمدیریت تعارض. 28
2-1-19-روش های تسهیل کننده درکنترل تعارض 25
2-1-20- مراحل کنترل تعارض. 31
2-1-21-رعایت قواعدحل تعارض. 33
2-1-22- سبک‌های غیرمؤثرومشکل‌ساز. 34
2-2- ازدواج 36
2-2-1-مقدمه. 36
2-2-2-تعریف ازدواج. 38
2-2-3خانواده ونگرش به همسرگزینی. 27
2-2-4- انتخاب همسروعوامل مؤثربرآن. 40
2-2-5-مراحل انتخاب همسر. 43
2-2-6- ازدواج وخانواده دردوران نوین. 45
2-2-7- رعایت قواعدحل تعارض 50
2-2-8- شیوه های انتخاب همسر. 57
فصل سوم : روش پژوهش
3-1- روش پژوهش 64
3-2- متغیرهای پژوهش 64
3-3- جامعه آماری،نمونه آماری،روش نمونه گیری 64
3-4-ابزار پژوهش 64
3-5-نحوه گردآوری دادها. 67
3-6-تجزیه و تحلیل داده ها. 67
فصل چهارم : یافته های پژوهش
4-1 آمارتوصیفی 69
4-2 آماراستنباطی. 70
فصل پنجم : بحث ونتیجه گیری
5-1- بحث 76
5-2- نتیجه گیری. 79
محدودیتهای تحقیق 80
5-3- پیشنهادات 81
5-3-1- پیشنهادهای پژوهشی 81
5-3-2- پیشنهادهای کاربردی. 82
منابع. 82
الف) منابع فارسی 82
ب) منابع انگلیسی. 86
پیوست‌ها        89
چکیده
مقدمه: ازدواج یکی از مهم ترین مراحل زندگی هر فردی می تواند باشد. افراد در آستانه ازدواج بنا به بسیاری از شرایط تصمیم به انتخاب همسر می گیرند. عوامل زیادی می تواند روی نگرش به ازدواج تاثیر بگذارد. یکی از موضوعات نگرش های است که از خانواده ها به فرزندان منتقل میشود. خانواده های دچار تعارض نگرش فرزندان بخصوص فرزندان دختر را ممکن است تحت تاثیر خود قرار دهند. بنا به این موضوع، این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین تعارض والدین با نگرش فرزندان دختر به ازدواج  انجام پذیرفت.
روش اجراء: با توجه به اینکه این پژوهش یک مطالعه ای همبستگی بود تعداد 132 دانشجوی مجرد بصورت نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب گردید. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه های تعارض زناشویی (MCQ) و پرسشنامه نگرش به ازدواج لارنس(1992) استفاده گردید. داده ها با بهره گرفتن از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون استفاده شد.
یافته های پژوهش: یافته های پژوهش نشان داد که بین تعارض والدین و نگرش به ازدواج رابطه معناداری وجود دارد. همچنین یافته های پژوهش نشان داد که تعارض والدین و نگرش غیر منطقی به ازدواج رابطه منفی ومستقیم دارد. یافته های پژوهش نشان داد که بین تعارض والدین و نگرش منطقی رابطه مثبت و معنادار وجود دارد. یافته های پژوهش نشان دادندکه تعارض والدین یک پیش بینی کننده خوب برای نگرش به ازدواج است.
نتیجه گیری: نتایج نشان داد که تعارض والدین می تواند برروی نگرش به ازدواج در فرزندان دختر تاثیر بگذارد. بنابراین لازم است در خصوص مشاوره به دختران در آستانه ازدواج و دارای والدین دچار تعارض توجه ویژه به عمل آید.
کلید واژه ها: انتخاب همسر، ازدواج، تعارض زناشویی، فرزندان دختر،
مقدمه ی پژوهش

مقدمه
خانواده یکی از عوامل مؤثر و اساسی در رفتار افراد می‌باشد. نفوذ والدین در کودکان تنها جنبه ارثی و وراثتی ندارد بلکه در آشنایی کودک با زندگی اجتماعی و فرهنگ پذیری وی، نقش مؤثری دارد. ساختار و شکل خانواده ها، نحوه ارتباط اعضاء هر خانواده با یکدیگر و جامعه ای که خانواده در آن زندگی می کند در بیشتر مواقع همسانی ندارند، از این رو، رفتار و تأثیر خانواده ها در افراد متفاوت است(یزدان پناه و همکاران، 1392). خانواده بر اساس نوع رابطه با فرزندان بیشترین تأثیر را اولاً بر چگونگی شخصیت روانی، اجتماعی و فرهنگی آن­ها داشته و ثانیاً به صورت غیر مستقیم جامعه را متأثر می کند. خانواده پایه و اساس بنای نگرش ها در فرزندان هستند. این خانواده ها و والدین هستند که نگرش های پایه ی را در فرزندان رشد می دهند. اینکه افراد در چه خانواده ای و با چه والدینی بزرگ شده استف قطعا” نگرش ها متفاوتی را هم خواهد داشت. نگرش به ازدواج بسیار حائز اهمیت است(ریاحی و همکاران، 1392). نگرشی که والدین با اعمال خود به فرزندان می دهد خواه هشیارانه، یا ناهشیارانه، آنها را در امر انتخاب همسر در آینده تحت تاثیر قرار می دهد. اینکه زمانی که در خانواده های والدین هموراه در حال تعارض هستند و درگیرهای لفظی و . دارند. تعارضات والدین اثرات مخربی را بر خانواده و فرزندان می گذارد. طبق یافته‌ها، کودکانی که والدینشان در هنگام کودکی آن‌ها اغلب دعوا می‌کردند کمتر از نظر هیجانی احساسی امنیت یا احساس مورد حمایت بودن داشتند. ناامنی هیجانی شامل مواردی بود همانند آشفته بودن کودکان، یا برون ریزی هیجانی مانند پرخاشگری یا زدن در حین تعارض، یا گزارش احساس رنج و نگرانی به خاطر دعوای والدین. دعوا با تأثیر بر حس امنیت احساسی درباره خانواده، بر کودکان تأثیر می‌گذارد(بختیارپور و همکاران، 1392). یک کودک، یک حس امنیت یا رفاه دارد، اگر آن را نداشته باشد از نظر هیجانی احساس آشفتگی و اضطراب می‌کند و مستعد پرخاشگری و رفتارهای خصمانه می‌شود. والدین با انواع استرسها مواجه می‌شوند و دعوا امری طبیعی است، اما باید به یاد داشته باشند که کودکشان دعوای آن‌ها را می‌بیند و می‌شنود. انسان همواره بر سر مسیر انتخاب قرار دارد. اما گاهی انتخاب های که باید انجام دهد می تواند تاثیر عظیمی را بر مسیر او بگذرد(مهرابی زاده هنرمند و همکاران، 1391). انتخاب همسر همواره یکی از موضوعات مهم دنیای انسانی بوده است. تحقیقات بیشماری برروی ویژگی ها، صفات و . برای همسر آینده انجام شده است. انتخاب همسر تحت بسیاری از عوامل از جمله فرهنگ، نژاد و . قرار دارد. در این مطالعه هدف این است که اثر تعارضات والدین را بر نگرش فرزندان دختر در خصوص انتخاب همسر مورد بررسی قرار دهد.

بیان مسئله
بر کسی پوشیده نیست که خانواده مهم ترین رکن هر اجتماعی را دارد. هر خانواده برای خود نظام و قوانینی را دارا می باشد. قسمتی از این قواعد و قوانین از نسل های قبلی منتقل می شود و قسمتی حاصل نگرش های جدید والدین و نوع ارتباطات آنها می باشد(ثنایی، 1387). والدین همواره به گونه ئی هشیار یا ناهشیار وام دار والدین خود هستند و تلاش می کنند نگرش ها و عقاید آنها را در خانواده های که تشکیل داده اند بکار گیرند(بوزورمینی ناگی و اسپارک، 1973). روابط نامناسب والدین موجب شکل گیری رفتارهای اجتماعی نامناسب ناخواسته ای در فرزندان می گردد که سهم عمده ای در چگونگی روابط آنان با دوستان و همسالانشان و به طور کلی نحوه پاسخ های آنان به موقعیت های مختلف اجتماعی خواهد داشت(برانجی و همکاران، 2009). مطالعات زیادی اثرات سبک های حل تعارض را بر جنبه های مختلف فرزندان بررسی کرده اند. تحقیقات گذشته تعارضات بین فردی را مخرب دانسته و کاهش این تعارضات را به عنوان روشی مدیریتی مد نظر قرار داده اند. اما اخیراً رویکردهای حل مسأله به تعارضات بین فردی، شیوه هایی چون توافق بیشتر، توازن قدرت، رویکردهای خلا ق به حل مسأله و تسهیل تغییرات را مدنظر قرار داده اند(مک فارلند، 1992؛ به نقل از یزدان پناه و همکاران، 1392).
مطالعات زیادی اثرات سبک های حل تعارض را بر جنبه های مختلف روانی و اجتماعی فرزندان بررسی کرده اند. سیفرت و شوارز[1](2011) نشان دادند که رفتارهای ناسازگارانه فرزندان در رابطه سبک های منفی حل تعارض و درون سپاری و برون سپاری مسائل به عنوان متغیر میانجی عمل می کند. نتایج کار آنان دلایلی ارائه داده است که سبک های حل تعارض ناسازگاری اجتماعی فرزندان را پیش بینی می کند. شودلیچ و کامینگز[2](2007) در بررسی خود نشان دادند که کاهش احساس امنیت در خانواده به عنوان مکانیزمی عمل می کند که از طریق آن برخی سبک های تعارض منفی، سازگاری فرزندان را تحت تأثیر قرار می دهند. ریاحی و همکاران(1392) در پژوهش خود گزارش کردند که بین به سلامت روان مادران و مشکلات رفتاری فرزندان ارتباط مثبت و معنادار وجود دارد. بختیارپور و همکاران(1392) در بررسی خود نشان دادند که بین افسردگی و رضایت زناشویی مادران و مشکلات رفتاری دختران ارتباط مستقیم وجود دارد. همچین خانجانی و همکاران(1392) در مطالعه خود نشان دادند که ابعاد شخصیت مادران با اختلال های برونی سازی و درونی سازی دختران مرتبط است.
همانطور که بیان شد تعارضات و مشکلات والدین تاثیر مستقیم بر جنبه های روانی و اجتماعی فرزندان دارد. یکی از جنبه های که به نظر می رسد فرزندان را تحت تاثیر قرار دهد، تصمیم گیری های آنان برای ازدواج باشد. کسانی که در خانواده ی اصلی خویش با تجریه های منفی همچون تعارض و جر بحث های والدین روبه رو بوده اند مسلما با آنهایی که در خانواده های با نگرش های مثبت و بدون تعارض بوده اند بسیار متفاوت اند(وامپلر و همکاران، 2003). گذشته از یادگیری رفتار تعارض آمیز از والدین، درگیر شدن فرزندان در اینگونه روابط تعارض آمیز می تواند پایه ئی برای اختلاف ها زناشویی آنان در زندگی مشترک آینده شان باشد(ثنایی و ذاکر، 1387). ازدواج از امور اساسی انسانی است. تصمیم ی که برای ازدواج گرفته می شود بسیار حائز اهمیت است، چرا که زندگی دوم فرد را شکل می دهد. روی این تصمیم گیری، مسایل بسیار مختلفی تاثیر گذار است. به نظر می رسد تعارضات والدین یکی از  موضوعات بسیار نزدیگ با نحوه تصمیم گیری برای ازدواج است. تعارضات والدین می توانند بر جنبه های شناختی و رفتاری فرزندان تاثیر گذار باشد. کودکانی که در خانواده های با والدینی که همواره در حال تعارض هستند ، بزرگ می شوند در محیط های اجتماعی و مناسبت های اجتماعی توانایی برقرار و انجام رفتارهای مناسب را ندارند. این فرزندان ممکن در آستانه ازدواج نتوانند ارتباط های مناسبی را با دیگران داشته باشند. از طرفی شاید دختران بنا به شرایط روحی و روانی بیشترین تاثیر را از تعارضات والدین می گیرند. دختران در چنین شرایطی معمولا دچار ناراحتی های عاطفی می شوند که این ناراحتی های عاطفی می تواند دید آنها را نسبت به ازدواج و زندگی آینده تغییر دهد. با توجه به مطالب مسئله ای که این پژوهش بدنبال پاسخگویی به آن است اینست که  رابطه تعارض والدین بر نگرش فرزندان دختر به ازدواج چگونه است.

ضرورت و اهمیت پژوهش
خانواده به عنوان نخستین محیط اجتماعی که کودک در آن قدم می گذارد، نقش اساسی در پدیدآیی ویزگی های فردی و اجتماعی وی دارد. در این میان نقش پدر و مادر در شکل گیری این خصوصیات غیر قابل انکار است. تنها یک سوم ازدواج‌ها 16 سال پس از شکل‌گیری، هنوز دست نخورده و رضایتمندانه ادامه دارند. درباره اینکه چرا با گذشت زمان تغییراتی در رابطه زناشویی رخ می‌دهد، برخی نظریه‌پردازان به تحولات ارتباطی زوجین اشاره می‌کنند و برخی آن را به رگه‌های شخصیتی و مهارتهای ارتباطی نسبت می‌دهند که فرد با خود وارد رابطه جدید می‌کند. از آنجایی که طلاق والدین خطر طلاق را در فرزندان افزایش می‌دهد (گرچه تمام طلاق‌ها به دنبال یک رابطه تعارض‌آمیز طولانی بین زوجین پیش نمی‌آیند و بسیاری از ازدواج‌های دست نخورده نیز دچار تعارضات مزمن هستند) و احتمال انتقال بین نسلی آن مطرح میشود، باید احتمال مشابه را برای اختلافات زناشویی نیز آزمود(پسندیده، 1392). مطالعاتی که تاکنون انجام شده بیشتر به صورت مقطعی و بنابر نظر افراد در مورد ازدواج خود و والدینشان صورت گرفته است. اشخاصی که از نارضایتی والدین خود در ازدواج می‌گویند از ازدواج خود نیز مشکلات بیشتری را به خاطر می‌آورند، گرچه این امر می‌تواند به دلیل تاثیر عواطف منفی انسان‌ها در یادآوری ایشان از خاطرات گذشته (تخمین فراتر از واقعیت) باشد(رضایی و همکاران، 1393). دسته دوم از مطالعات پیشنهاد می‌کند که بالغینی که در کودکی در معرض مشاهده خشونت میان والدین خود بوده‌اند، اکنون در روابط صمیمانه خود بیش از دیگران قربانی میشوند و یا پرخاشگری فیزیکی نشان می‌دهند. از آنجا که خشونت نمادی از مشکلات زناشویی است در عین حال می‌تواند تاییدی بر انتقال بین نسلی آن باشد(احمد وند و همکاران، 1393). مطالعات دیگر تاثیر طلاق والدین را بر کیفیت روابط زناشویی فرزندان سنجیده‌اند، در برخی از این مطالعات فرزندان طلاق ازدواج خود را ناشادتر، پرمشکل‌تر و جدایی را محتمل‌تر ارزیابی کرده‌اند، گرچه در مطالعات دیگر این رابطه تایید نشده است. این عدم ثبات در نتایج بدست آمده ممکن است ناشی از این واقعیت باشد که طلاق همیشه متعاقب اختلافات شدید صورت نمی‌گردد و بسیاری از ازدواج‌های پرتعارض نیز سالها ادامه پیدا می کنند. بنابراین طلاق نمی‌تواند نشانگر کاملی از کیفیت ازدواج والدین باشد(گاتمن، 199؛ به نقل از صالحی، 1393). تعارض بین والدین با تعداد زیادی از مشکلات رفتاری کودکان و الگوی مشکل‌زای بین فردی در آینده آنان همراه بوده است که این موارد با کیفیت ازدواج نیز رابطه منفی پیدا می‌کنند. چگونگی رفتار بین فردی والدین، وجود یا عدم وجود رفتار بین فردی گرم و حمایتگر فرزندان آنان را در ارتباطات عاشقانه پیش‌بینی می‌کند. به نظر می‌رسد تاثیر این رفتار جدا از نوع رابطه والد- فرزند می‌باشد(خانجانی و همکاران، 1392).
از طرفی مخالفت و تعارض، در هر رابطه ای از جمله رابطه زناشویی امری اجتناب ناپذیراست و علرغم تلاش والدین برای حفظ فرزندانشان از تعارض، کودکان بطور روزمره با تعارض والدین والدین مواجه می شوند(دیویس و کامینگ، 1994؛ گریچ و فینچام، 1990). تحقیقات نشان داده است که سبک های حل تعارض والدین در سازگاری نوجوانان نقش مهمی را دارد( برانجی، و دورن، وندر والک و میوز،2009). یزدان پناه و همکاران در بررسی های خود نشان دادند که تعارضات والدین تاثیر مستقیمی بر نوجوانان دارد(1391). از طرف دیگر یکی از رویداد های مهم زندگی هر فردی ازدواج است. اساس انتخاب همسر آینده کاملا به نگرش های افراد وابسته است. در ازدواج های که رابطه زن وشوهر با یکدیگر تعارض آمیز است، ارتباط والد- فرزندی مناسبی نیز وجود نخواهد داشت. از این رو فرزندانی که در این خانواده ها بزرگ می شوند دارای نگرش های متفاوتی نسبت به ازدواج و زندگی مشترک می باشند که ممکن است مانع از داشتن یک زندگی موفق و آرام در آینده شود(باوم، 2003). نابسامانی خانوادگی در یک نسل ممکن است نابسامانی در نسل های بعدی را نیز رقم بزند. طبق رویکردهای مختلف نگرش های والدین به فرزندان منتقل می شود. طبق رویکردهای روان درمانی این نگرش ها از طریق ذهن ناهشیار به فرزندان و رفتارهای آنان منتقل مشود(فریمو، 1991). طبق رویکردهای شناختی نگرش های والدین به فرزندان از الگوهای شناختی منتقل میشود(الیس، 1997). اثرات طلاق  و تعارضات زناشویی با توجه به سن کودک و جنسیت او متفاوت است و کودکان پسر و دختر در و اکنش به طلاق و تعارضات زناشویی با یک روش پاسخ ‏نمی‌دهند و با هم فرق دارند تا جایی که پسران در مقایسه با دختران اثرات تخریبی کمتری را تجربه می‌کنند که این مسئله ‏بیشتر به خاطر بار فرهنگی و اجتماعی جامعه است ولی دختران با توجه به اینکه از ساختار هویتی متفاوتی برخوردارند در جامعه ‏ایرانی دختران از جایگاه شأن متفاوتی برخوردارند در مجموع طلاق و تعارضات زناشویی بر آن‌ها تأثیرات منفی بیشتری دارد و دختران به خصوص در ‏سنین دبستانی که به بلوغ می‌رسند طلاق والدین و تعارضات والدین را معادل شکست در زندگی خود و ازدواج آینده خود تصور می‌کنند(شفیعی، 1393).
کودکانی که والدینشان در هنگام کودکی آن‌ها اغلب دعوا مو مشاجره های شدید دارند کمتر از نظر هیجانی احساسی امنیت یا احساس مورد حمایت بودن می کنند. ناامنی هیجانی شامل مواردی همانند آشفته بودن کودکان، یا برون ریزی هیجانی مانند پرخاشگری یا زدن در حین تعارض، یا گزارش احساس رنج و نگرانی به خاطر دعوای والدین است. کودکانی که از نظر هیجانی کمتر احساس امنیت دارند مشکلات روانی بیشتری دارند(رضوی، 1393). یکی از موضوعاتی که به نظر می رسد تعارضات زناشویی بر آن تاثیر داشته باشد، نگرش به ازدواج در فرزندان است. با توجه به اینکه طبق مطالعات تعارض والدین بیشتر بر نوع نگرش در دختران تاثیر میگذارد (شفعی، 1393) این پژوهش با هدف بررسی تاثیر تعارض والدین بر نگرش فرزندان دختر به ازدواج انجام پذیرفت.

فهرست مطالب
فصل اول: کلیات تحقیق 1
1-1 مقدمه    2
1- 2 اهمیت و ضرورت انجام تحقیق 4
1-3 بیان مساله. 5
1-4 اهداف اساسی از انجام تحقیق 7
1-5 سؤالات تحقیق     8
1-6 فرضیه های تحقیق. 8
1-7 تعریف عملیاتی واژه ها 9
1-8 روش کلی تحقیق     10
1-9 قلمروی تحقیق   11
1-10 ساختار گزارش تحقیق 12
فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق 15
2-1 مقدمه      16
2-2 مبانی نظری . 17
2-2-1 جریان وجه نقد . 17
2-2-2 اقلام تعهدی . 18
2-2-3 بازده. 23
2-2-3-1 عوامل موثر بر بازدهی. 24
2-2-3-2 اجزای بازده. 26
2-2-3-3 بازده تحقق یافته در مقابل بازده مورد انتظار. 27
2-2-3-4 بازده سهام در فرایند سرمایه گذاری. 28
2-2-3-5 بازده سهام یک سهم. 30
2-2-3-6 انواع بازده. 30
2-3 پیشینه تحقیق. 33
2-3-1 پیشینه داخلی 33
2-3-1-1 جمع بندی ادبیات تحقیق داخلی 38
2-3-2 پیشینه خارجی 39
2-3-2-1 جمع بندی ادبیات تحقیق خارجی 45
فصل سوم: روش تحقیق 47
3-1 مقدمه      48
3-2 روش کلی تحقیق     49
3-3 تعریف جامعه آماری       50
3-4 تعیین حجم نمونه آماری. 51
3-5 روش نمونه گیری و دلیل استفاده از آن. 53
3-6 روش های گردآوری داده‌ها و کاربرد آن 53
3-7 ابزار گردآوری داده‌ها و کاربرد آن 54
3-8 پایایی و اعتبار ابزار تحقیق 54
3-9 روش‌ها و ابزار تجزیه‌وتحلیل داده‏ها 55
فصل چهارم: یافته های تحقیق 64
4-1 مقدمه 65
4-2 توصیف جامعه آماری 66
4-3 توصیف نمونه آماری 68
4-4 توصیف یافته ها 69
4-5 بررسی مفروضات 71
4-5-1 فرض نوع توزیع متغیرها 72
4-5-2 فرض استقلال باقیمانده ها 76
4-5-3 نرمال بودن توزیع خطاها 77
4-5-4 استقلال خطی متغیرهای مستقل 78
4-5-5 آزمونی همسانی واریانس ها 80
4-5-6 تعیین الگوی تحلیل داده ها 81
4-6 تحلیل رابطه بین متغیرها 84
4-6-1 رابطه بین پیش بینی جریان نقد و بازده سهام. 85
4-6-2 رابطه بین اقلام تعهدی اختیاری و بازده سهام. 88
4-6-3 تحلیل های اضافی. 89
4-7 جمع بندی. 96
فصل پنجم: تلخیص، نتیجه گیری و پیشنهادها 101
5-1 مقدمه 102
5-2 خلاصه یافته ها 102
5-3 نتیجه گیری 108
5-4 پیشنهادهای تحقیق 113
5-5 محدودیت های تحقیق 115
 
 
فهرست جداول و نمودارها
جدول 2-1 جمع بندی ادبیات داخلی 38
جدول 2-2 جمع بندی ادبیات خارجی 45
 شکل 3-1 مدل مفهومی تحقیق 62
جدول 4-1 توزیع جامعه آماری     67
جدول 4-2 توزیع نمونه تصادفی     68
جدول 4-3 توصیف یافته ها     70
جدول 4-4 ضرایب چولگی و کشیدگی استاندارد     73
جدول 4-5 خلاصه نتایج آزمون کولموگروف برای متغیرهای تحقیق     74
جدول 4-6 خلاصه نتایج آزمون کولموگروف برای متغیرهای تبدیلی    75
جدول 4-7 ارزیابی نرمال بودن توزیع خطاهای رابطه برآوردی     76
جدول 4-8 ارزیابی نرمال بودن توزیع باقی مانده ها    77
جدول 4-9 ارزیابی استقلال خطی متغیرهای مستقل با همبستگی اسپیرمن     79
جدول 4-10 آزمون همسانی واریانس ها     80
جدول 4-11 آزمون چاو    82
جدول 4-12 آزمون هاسمن    83
جدول 4-13 برآورد پارامترهای رابطه بین متغیرها     86
جدول 1-5 تعریف فرضیات تحقیق     108
جدول 1-5 جمع بندی روابط بین متغیرها    112
 
 
 
چکیده
   هدف از این تحقیق تعیین رابطه بین پیش بینی جریان نقد و اقلام تعهدی اختیاری با بازده سهام در شرکت های منتخب بورسی تهران  بوده است. در این تحقیق متغیر وابسته بازده سهام بر مبنای نسبت قیمت روز پیش از مجمع سالانه سهام در پایان دوره به سود هر سهم طی دوره تعریف شده است. علاوه بر این از پیش بینی جریان نقد آتی بر مبنای سنجه جریان وجوه نقد عملیاتی سال آینده و اقلام تعهدی اختیاری وفق مدل دچو و دیچو(2006) به عنوان تفاضل سود عملیاتی قبل از اقلام غیرمترقبه و خالص جریان وجه نقد عملیاتی به عنوان متغیرهای اصلی مستقل استفاده شده است. در این تحقیق از متغیرهای اهرم مالی بر مبنای نسبت کلی بدهی، اندازه شرکت بر اساس لگاریتم طبیعی دارایی های شرکت در پایان دوره به ارزش دفتری و فرصت های رشد بر مبنای نسبت ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام به ارزش روز آن ها در پایان دوره به عنوان ویژگی های شرکت بهره گرفته یاد شده است. در این راستا از شرکت های منتخب بورسی به روش تصادفی ساده 105 شرکت در بازه زمانی 6 ساله منتهی به /29/12/1392 انتخاب شده اند. بر مبنای رگرسیون خطی مرکب مبتنی بر تحلیل داده های تابلویی رابطه بین متغیرها برآورد و بر مبنای اعتبار سنجی و آزمون های انجام شده نتایح تحقیق نشان داد که:

بین پیش بینی جریان نقد آتی با بازده سهام در قلمرو تحقیق رابطه مستقیم وجود دارد.
 

بین اقلام تعهدی اختیاری با بازده سهام در قلمرو تحقیق رابطه مستقیم وجود دارد.
 

بین اهرم مالی بر مبنای نسبت بدهی با بازده سهام در قلمرو تحقیق رابطه معکوس وجود دارد.
 

بین اندازه شرکت بر مبنای لگاریتم دارایی های شرکت با بازده سهام در قلمرو تحقیق رابطه معکوس وجود دارد.
 

بین فرصت های رشد بر مبنای سنجه نسبت ارزش دفتری هر سهم به ارزش روز با بازده سهام در قلمرو تحقیق رابطه مستقیم وجود دارد.
واژه های کلیدی:
پیش بینی جریان وجه نقد، اقلام تعهدی اختیاری، بازده سهام، اهرم مالی، فرصت رشد، اندازه شرکت

 
 
 
 
فصل اول
 کلیات تحقیق
 
 
 
 
 
 
1-1-مقدمه
    پیش بینی وجوه نقد برای دوره های آتی، از مهم ترین ضروریات های مدیریت واحدهای اقتصادی است. سرمایه گذاران، اعتباردهندگان و سایر استفاده کنندگان اطلاعات حسابداری برای اتخاذ تصمیم های مالی و سرمایه گذاری، نیازمند اطلاعات مربوط به جریان های نقدی هستند. وجوه نقد از منابع بسیار مهم هر واحد اقتصادی محسوب می شود لیکن برنامه‌ریزی صحیح در مورد وجه نقد رکن مهمی برای تداوم فعالیت شرکت می‌باشد.
       جریان وجوه نقد به مثابه خون در بدن یک موجود زنده است که وجود و جریان صحیح آن دوام و سلامت و بقای سازمان خصوصا شرکت های تولیدی و بازرگانی را تضمین می نماید. از طریق تامین وجوه است که امکان تامین مواد اولیه، ملزومات، قطعات یدکی و ایفای تعهدات به مشتریان و کارکنان امکان پذیر می شود.  تضمین حیات یک واحد اقتصادی تا حد زیادی به جریان وجوه نقد آن بستگی دارد و ایجاد توازن بین وجه نقد در دسترس و نیازهای نقدی، مهم ترین عامل سلامت اقتصادی آن واحد می باشد. از آن جائی که وضعیت نقدینگی مبنای قضاوت بسیاری از ذی نفعان مانند سرمایه گذاران، اعتباردهندگان، تحلیل گران و سایر استفاده کنندگان درباره موقعیت اقتصادی است، پیش بینی جریان وجوه نقد آتی از اهمیت زیادی برخوردار می باشد.
        در بسیاری از پیش‌بینی‌ها، تصمیمات مالی و قیمت‌گذاری سهام جریان‌های نقدی نقش کلیدی دارند. پیش‌بینی جریان‌های نقدی آتی منجر به اتخاذ تصمیمات کارا و اثربخش درزمینه های عملیاتی و سرمایه‌گذاری‌ها می‌شود که به‌نوعی آینده شرکت را برای ماندن در عرصه رقابت تضمین می‌کند. استفاده از جریان‌های نقدی برای تحلیل گران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و در تحلیل‌های جدید مالی استفاده از جریان‌های نقدی روزبه‌روز در حال افزایش است. توانایی یک شرکت در پرداخت سود سهام از توانایی‌اش در ایجاد جریانات نقدی ‌آتی منتج می‌شود.
        بنابراین در تصمیم‌گیری‌های مربوط به سرمایه‌گذاری‌ها، پیش‌بینی جریانات نقدی یک شرکت مبنای مهمی در نمایان ساختن توانایی شرکت در پرداخت سود سهام برای دوره‌های آینده می‌باشد. با توجه به اینکه ارزش شرکت بستگی به توانایی کسب جریان نقدی شرکت دارد اطلاعات مربوط به جریان وجوه نقد واحد تجاری برای استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی در فراهم کردن مبنایی به‌منظور ارزیابی توان آن واحد در ایجاد وجوه نقد و نیازهای آن واحد در به‌کارگیری این وجوه، سودمند است.
   یکی از مهم ترین مقوله هایی که در ارتباط با بازار سرمایه و تصمیم گیری های سرمایه ای مطرح می شود، انتخاب زمینه یا ترکیب سرمایه گذاری است که در اصطلاح از آن به عنوان تصمیم گیری سرمایه ای یاد می شود. تصمیم گیری در مورد اینکه سهام چه شرکتی و به چه مقداری خریداری شود؟ در این راستا تحقیقات زیادی انجام شده که غالبا در چارچوب روش های اقتصاد سنجی همبستگی و رگرسیونی بوده و ندرتا در چارچوب روش های بهینه سازی ریاضی صورت گرفته است. در همه این تحقیقات جهت تصمیم گیری بیش از هر چیز به عملکرد سود و زیانی گذشته شرکت ها، وضعیت نقدینگی یا ساختار تامین مالی آن ها و یا واکنش بازار در قبال آن ها به صورت قیمت روز هر سهم، بازده سهام و مواردی مشابه، توجه شده است. در این تحقیق تلفیقی از جریان نقد یا نقدینگی و بازده سهام در قالب ارتباط بین متغیرها مورد توجه قرار گرفته است.
       با عنایت به موارد صدر الذکر هدف از این تحقیق عبارت از “بررسی اثر پیش‌بینی جریان وجه نقد بر بازده سهام شرکت‌ها در حضور اقلام تعهدی اختیاری و غیر اختیاری در شرکت های منتخب بورسی تهران” بوده است.
1 – 2- اهمیت ضرورت انجام تحقیق
     برخی از مهم ترین جنبه های اهمیت یا ضرورت انجام تحقیق حاضر به شرح ذیل بیان شده اند:

پیش‌بینی جزء مهمی از فرآیند تصمیم‌گیری است. زیرا تصمیم‌گیری، آنچه در آینده رخ خواهد داد را منعکس می‌کند. در تصمیم‌گیری اقتصادی، پیش‌بینی مالی اصلی‌ترین رکن فعالیت محسوب می‌شود و نیاز به‌پیش بینی جریان وجه نقد در تصمیمات اقتصادی مختلف وجود دارد.
 

اهمیت پیش‌بینی جریان وجه نقد توسط بنیادهای استاندارد گذاری ملی و بین‌المللی حمایت‌شده و در این راستا محققین به‌طور مکرر از داده‌های حسابداری تعهدی و نقدی برای این پیش‌بینی استفاده نموده‌اند. اهمیت پیش‌بینی جریان وجه نقد آتی تا حدی است که در هر واحد اقتصادی، بازتاب تصمیم‌گیری مدیریت در برنامه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت و طرح‌های سرمایه‌گذاری و تأمین مالی خواهد بود. بدون پیش‌بینی جریان وجه نقد آتی قضاوت و تصمیم‌گیری آگاهانه و انتخاب مناسب‌ترین راه‌کار ممکن نیست. هدف این پژوهش نیز بررسی اثر پیش‌بینی وجه نقد در حضور اقلام تعهدی اختیاری و غیر اختیاری بر بازده سهام شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران است.
 

با عنایت به انتخاب شرکت های منتخب بورسی پذیرفته شده توسط سازمان بورس اوراق بهادار تهران، دسترسی به داده های مورد نیاز در ارتباط با متغیرهای تحقیق از طریق پرتال سازمان بورس، در صورت نیاز مراجعه به شرکت های مورد مطالعه و نرم افزارهای موجود نظیر تدبیر پرداز و ره آورد نوین امکان پذیر بوده و به تعبیری قابلیت اجرای تحقیق مورد توجه واقع شده است.
 
1 – 3 – بیان مسئله
       سرمایه‌گذاران و سهامداران در خصوص خرید سهام نیاز به بررسی و پیش‌بینی ارزش سهام شرکت‌ها در سالهای آتی دارند. بدیهی است، که تعیین این ارزش، منوط به‌پیش بینی قدرت سودآوری آتی شرکت‌ها می‌باشد.لذا با توجه به اهمیت بسزای جریان‌های نقدی ، نیاز به‌پیش بینی جریان وجوه نقد در تصمیمات اقتصادی مختلف وجود دارد . اهمیت این پیش‌بینی توسط بنیادهای استاندارد گذاری ملی و بین‌المللی حمایت‌شده و در این راستا محققین به‌طور مکرر از داده‌های حسابداری تعهدی و نقدی برای این پیش‌بینی استفاده نموده و نتایج متناقضی حاصل‌شده است .
      صورت جریان وجوه نقد در دهه ۱۹۹۰ ابتدا توسط هیئت استانداردهای حسابداری مالی آمریکا در قالب استاندارد شماره ۹۵ سپس توسط کمیته تدوین استانداردهای بین‌المللی حسابداری، در قالب استاندارد شماره ۷ به‌عنوان جزئی لاینفک از گزارشگری مالی پذیرفته‌شده است .
       در استاندارد ۷ آمده است: «اطلاعات مربوط به جریان‌های نقدی یک واحد تجاری برای استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی در فراهم کردن مبنایی به‌منظور ارزیابی توان آن واحد در ایجاد وجوه نقد و نیازهای آن واحد دربکارگیری این وجوه سودمند است .همچنین تصمیمات اقتصادی که توسط استفاده‌کنندگان اتخاذ می‌شود مستلزم ارزیابی توانایی واحد تجاری در ایجاد وجوه نقد، زمان‌بندی اطمینان از آن است».
     تصمیم گیری های سرمایه ای در ارتباط با شرکت های مورد مطالعه و به تعبیری تصمیم گیری در مورد اینکه سهام چه شرکتی و به چه میزان خریداری شود نیازمند در اختیار داشتن اطلاعاتی در زمینه عملکرد سود و زیانی و مهم تر از همه پیش بینی واکنش بازار سرمایه در قالب سنجه هایی مثل قیمت سهام یا بازده سهام بر مبنای قیمت روز هر سهم، سود هر سهم و یسا ترکیبی از این دو یا معیارهای مالی دیگر، می باشد.
      توجه به وجه نقد و جریان وجوه نقد در شرکت های سهامی به اعتقاد برخی از محققین از آن جهت حائز اهمیت است که حیات، بقا و پویایی هر شرکت منوط به تامین و تخصیص درست و به موقع آن است. امکان ایفای تعهدات مدیریت در قبال کارکنان و دیگر ذی نفعان داخلی و حتی امکان پاسخ گویی به موکلین شرکت در خارج از آن نظیر بستانکاران تجاری و غیر تجاری رهین جریان وجوه نقد است.
    حتی برای سرمایه گذاران بالقوه نیز در تصمیم گیری های سرمایه ای در کنار بازده مورد انتظار، می تواند وضعیت نقدینگی و جریان وجوه نقد در شرکت مورد توجه باشد. اهمیت وجوه نقد در جریان تصمیم گیری های سرمایه ای از دو جهت می تواند حائز اهمیت باشد.
اولا: سود آوری هر شرکتی منوط به تامین و تخصیص مناسب وجوه و به عبارتی گردش سالم جریان وجوه نقد در رگه های فعالیت های بازرگانی، تولیدی و مالی شرکت است. تامین به موقع مواد و با قیمت مناسب، ایفای به موقع تعهدات و در نتیجه حفظ حیثیت و اعتبار شرکت و به تبع آن حتی قیمت تمام شده تامین منابع از خارج شرکت متاثر از وضعیت نقدینگی شرکت است.
ثانیا: تامین منافع سهام دار از طریق به حداکثر رسیدن ثروت و منافع سهام دار نیز منوط به وضعیت نقدینگی و چرخه مناسب جریان وجوه نقد در شرکت است. پرداخت سود و به عبارتی توزیع سود نقدی در بین سهام داران که به طور مستقیم بر منافع سهام دار و حتی غیر مستقیم از محل افزایش قیمت روز سهام در بازار متاثر از وضعیت نقدینگی شرکت است.
    بنابر موارد گفته شده در بیان مسئله تحقیق، این تحقیق در راستای پاسخ به پرسش اصلی زیر به انجام رسیده است:
      “بین پیش بینی جریان وجوه نقد و اقلام تعهدی اختیاری با بازده سهام در شرکت های منتخب بورسی چه رابطه ای وجود دارد؟“
 
1 – 4- اهداف اساسی از انجام تحقیق
        از آن جهت که تحقیق حاضر بر مبنای مدل ها، نظریه ها و روش های موجود در راستای بهبود وضعیت تصمیم گیری سرمایه در قلمرو تحقیق به انجام رسیده و طرح مدل؛ نظریه یا روش جدیدی مطرح نبوده است، این تحقیق از جهت هدف کاربردی بوده و در راستای نیل به اهداف کاربردی ذیل به انجام رسیده است:
هدف اصلی: