باشند. نه تنها مفهوم زیبایی در شخصیت‌های نقاشی‌های عصر فتحعلی‌شاه (اعم از زن و مرد) با مؤلفه‌های امروزین مطابقت ندارد بله در محور معکوس عمل می‌کند بدین ترتیب که زیبایی مردان در تصاویر زنانه و متقابلا زیبایی زنان قابل تطبیق با زیبایی امردان و یا خواجگان است. تخطی از مفاهیم بنیادینی چون زن/ مرد در یک جامعه پیشا مدرن طی فر آیندی گفتمانی محقق شد فرآیندی که همراه با نشانه‌های تصویری بخشی از گفتمان گسترده تر در گیر در روابط قدرت در ایران را به تصویر میکشد.

 

کلید واژه: گفتمان، فوکو، جنسیت، قاجار، فتحعلی‌شاه، نقاشی

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

 عنوان                                                                                                                                                              صفحه

 

 فصل اول :کلیات  تحقیق…1

 

1-1- مقدمه.2

 

1-2- بیان مسأله و انگیزۀ پژوهش3

 

1-3- سؤالات پژوهش.5

 

1-4- فرضیه پژوهش5

 

1-5- اهداف و ضرورت انجام پژوهش.7

 

1-6- پیشینه پژوهش.6

 

1-6-1-مقالات.6

 

1-6-2- پایان نامه ها.10

 

1-7- مبانی نظری13

 

1-8- روش و ابزار پژوهش14

 

1-9- جامعه آماری – نمونه آماری14

 

1-9-1- جامعه آماری.14

 

1-9-2- نمونه آماری14

 

فصل دوم: چهارچوب نظری: تحلیل گفتمان15

 

2-1- تبارشناسی گفتمان16

 

2-2- فوکو و گفتمان19

 

2-2-1- تاریخ جنون.25

 

2-2-2- پیدایش کلینیک25

 

2-2-3- نظم اشیاء26

 

2-2-4- دیرینه شناسی دانش26

 

2-2-5- نظم گفتار.27

 

2-2-6- مراقبت و تنبیه28

 

2-2-7- تاریخ جنسیت28

 

2-3- فوکو: تبار شناسی جنسیت.29

 

2-4- جنس و جنسیت.34

 

2-4-1- عامل فرودستی زنان39

 

2-4-2- اورتنر: طبیعت – فرهنگ.39

 

2-4-3- روزالدو: عمومی – خصوصی41

 

2-4-4- ادهولم: تولید – بازتولید42

 

2-4-5- ارتباط سه دو انگاری (اورتنر، روزالدو، ادهولم).43

 

2-5- گفتمان جنسیت گرا.44

 

2-6- نشانه‌شناسی.49

 

2-6-1- نشانه‌شناسی اجتماعی53

 

2-6-2- رویکرد نشانه‌شناسی اجتماعی با معنای بصری .56

 

فصل سوم:  جنسیت به‌مثابه گفتمان.65

 

3-1- حکومت صفویان.66

 

3-1-1- مؤلفه های گفتمان عصر صفوی‌‌69

 

3-2- تبار شناسی رفتار جنسی71

 

3-2-1- مردان، امردان و زنان.73

 

3-2-2- جایگاه معشوق در ادبیات.75

 

3-3- گفتمان جنسیت در دوره صفویه81

 

3-3-1- دو جنس گرایی.85

 

3-4- دوران قاجار از 1796 م تا 1852 م (1175 تا 1231 ه.ش)89

 

3-5- گفتمان جنسیت در دوره قاجار91

 

 

 

3-6- مدرنیته در ایران.107

 

فصل چهارم: تأثیر گفتمان جنسیت بر معیارهای زیبایی شناسانه عصر قاجار119

 

4-1- نقاشی در دوره قاجار.120

 

4-2- زیبایی امری تاریخی و قیاس ناپذیر124

 

4-3- زن یا مرد، ابژه‌های لذت131

 

 فصل پنجم:  نتیجه گیری157

 

 فهرست مراجع.164

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست تصاویر:

 

عنوان                                                                                                                            صفحه

 

شکل 4-1: هنرمند نامعلوم، بخشی از تابلوی رامشگر، رنگ‌روغن روی بوم، 143×87 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق.(مأخذ: علیمحمدی،1392: 179)125

 

شکل 4-2: هنرمند نامعلوم، بخشی از تابلوی رامشگر، رنگ‌روغن روی بوم، 145×87 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق.(مأخذ: علیمحمدی،1392: 163)125

 

شکل 4-3: هنرمند نامعلوم، رنگ‌روغن روی بوم، تهران، قرن سیزدهم ه.ق. (مأخذ: علیمحمدی،1392: 178)125

 

شکل 4-4: هنرمند نامعلوم، رنگ‌روغن روی بوم، تهران، قرن سیزدهم ه.ق. (مأخذ: علیمحمدی،1392: 176).125

 

شکل 4-5: محمدحسن، زن با گلابدان، رنگ و روغن روی بوم،106.71 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه. ق، (مأخذ: Japaridze,2004:16)126

 

شکل 4-6: محمدحسن، زن با آینه، رنگ و روغن روی بوم،107.76 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه. ق، (مأخذ: Japaridze,2004:12)126

 

شکل 4-7: رضا عباسی، آبتنی کردن شیرین، اواخر قرن 11، اصفهان، خمسه نظامی (مأخذ: canby,1996:124) 129

 

شکل 4-8 :رضا عباسی، جوان خیال‌باف، قرن 11، اصفهان، (مأخذ:canby,1996:63)130

 

شکل 4-9: رضا عباسی، گردش با نجیب‌زاده، قرن 11، اصفهان، (مأخذ:canby,1996:97)130

 

شکل 4-10: رضا عباسی، جوان با برهنه، قرن 11، اصفهان، (مأخذ:canby,1996:71).130

 

شکل 4-11: رضا عباسی، قرن 11، عشاق، اصفهان، (مأخذ:canby,1996:167).130

 

شکل 4-12: منسوب به محمدصادق، عشاق در بغل هم، رنگ و روغن روی بوم، 149.8×96.5 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: diba,1998:156).133

 

شکل 4-13: هنرمند نامعلوم، خواهرها، رنگ و روغن روی بوم، 117×72 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: Japaridze,2004:27)133

 

شکل 4-14: هنرمند نامعلوم، جوانی در حال آغوش گرفتن معشوق، رنگ و روغن روی بوم، 151×83 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: مجموعه‌ای از نقاشی‌های ایرانی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم،50:1351).135

 

شکل 4-15: محتملا محمدصادق، دو دلداده دست در گردن در حال نوشیدن شراب، رنگ و روغن روی بوم،56×79 سانتیمتر، تهران، اوایل قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: مجموعه‌ای از نقاشی‌های ایرانی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم 16:1351)135

 

شکل 4-16: محمدحسن، شیخ صنعان از دست دختر ترسا شراب می‌نوشد، رنگ و روغن روی بوم، 106×81 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: مجموعه‌ای از نقاشی‌های ایرانی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم،36:1351)137

 

شکل 4-17: محتملا محمدصادق، دو دلداده با مینای شراب، رنگ و روغن روی بوم،61×78 سانتیمتر، تهران، اوایل قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: مجموعه‌ای از نقاشی‌های ایرانی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم،17:1351).138

 

شکل 4-18: هنرمند نامعلوم، دو دلداده در چشم‌انداز، رنگ و روغن روی بوم،62×92 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: مجموعه‌ای از نقاشی‌های ایرانی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم،57:1351).139

 

شکل 4-19: هنرمند نامعلوم، ایاز و عذرا، رنگ و روغن روی بوم،97×65 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: مجموعه‌ای از نقاشی‌های ایرانی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم،58:1351)139

 

شکل 4-20: هنرمند نامعلوم، زوج عاشق، رنگ و روغن روی بوم، 79×72 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ:Najmabadi,2005:12).140

 

شکل 4-21: هنرمند نامعلوم، پرتره از عباس میرزا، رنگ و روغن روی بوم، 79×72 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ:japaridze,2004:35).140

 

شکل 4-22: هنرمند نامعلوم، نوازنده، رنگ و روغن روی بوم،85.5.71 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ:japaridze,2004:35).140

 

شکل 4-23: هنرمند نامعلوم، عشاق با خدمتکار، رنگ و روغن روی بوم، 142.5.85 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: japaridze,2004:45).141

 

شکل 4-24: هنرمند نامعلوم، عشاق با خدمتکار، رنگ و روغن روی بوم، 150.90 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: japaridze,2004:49).141

 

شکل 4-25:  هنرمند نامعلوم، رنگ و روغن روی بوم، تهران، قرن سیزدهم ه.ق.141

 

شکل 4-26: هنرمند نامعلوم، مرد جوان با باز، رنگ و روغن روی بوم، 158×80 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: japaridze,2004:33).142

 

شکل 4-27: محمدصادق، دو دلداده در حال نوشیدن شراب، رنگ و روغن روی بوم،87×100 سانتیمتر، تهران، اوایل قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: مجموعه‌ای از نقاشی‌های ایرانی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم،15:1351).144

 

شکل 4-28: هنرمند نامعلوم، دو دلداده دست در گردن، رنگ و روغن روی بوم، 73×46 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم (مأخذ: مجموعه‌ای از نقاشی‌های ایرانی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم،28:1351).144

 

شکل 4-29: میرزا بابا، زن مست، رنگ و روغن روی بوم،146×94 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم (مأخذ:diba,1998:158).145

 

شکل 4-30: هنرمند نامعلوم، رقاصه با زنگ، رنگ و روغن روی بوم،127×79 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم (مأخذ: مجموعه‌ای از نقاشی‌های ایرانی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم،47:1351)145

 

شکل 4-31: میرزا بابا، دو دختر حرم، رنگ و روغن روی بوم، 106×164.2 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: diba,1998:206)146

 

شکل 4-32: ابوالقاسم، زن جوان در حال نواختن تار، رنگ و روغن روی بوم، 116×70 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: مجموعه‌ای از نقاشی‌های ایرانی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم،27:1351).147

 

شکل 4-33: منسوب به احمد نقاش، زن آکروبات‌باز، رنگ و روغن روی بوم، 80×151 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: Diba,1998:210)148

 

شکل 4-34: منسوب به احمد نقاش، زن آکروبات‌باز، رنگ و روغن روی بوم، 80×151 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: Diba,1998:210)148

 

شکل 4-35: هنرمند نامعلوم، زن رقاص با قاشقک، رنگ و روغن روی بوم، 158×90 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: Diba,1998:209)149

 

شکل 4-36: هنرمند نامعلوم، زن رقاص با قاشقک، رنگ و روغن روی بوم، 158×90 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: Diba,1998:209)149

 

شکل 4-37: هنرمند نامعلوم، مادر و فرزند با گربه، رنگ و روغن روی بوم،119×75 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: مجموعه‌ای از نقاشی‌های ایرانی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم، 29:1351).150

 

شکل 4-38: محمدحسن، مادر و فرزند با طوطی، رنگ و روغن روی بوم،111×80 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: مجموعه‌ای از نقاشی‌های ایرانی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم،38:1351).150

 

شکل 4-39: داوینچی، Benois Madonna، رنگ و روغن روی بوم، 49.5×31 سانتی‌متر، قرن پانزدهم میلادی (مأخذ: zollner,2003:84)151

 

شکل 4-40: داوینچی، Litta Madonna، رنگ و روغن روی بوم، 42×33 سانتی‌متر، قرن پانزدهم میلادی (مأخذ:zollner,2003:217)151

 

شکل 4-41: هنرمند نامعلوم، خانواده، رنگ و روغن روی بوم، 15.49×10.16 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم (مأخذ:Diba,1998:78).152

 

شکل 4-42: هنرمند نامعلوم، مادر و فرزند با گربه، رنگ و روغن روی بوم،119×75 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: مجموعه‌ای از نقاشی‌های ایرانی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم،24:1351).152

 

شکل 4-43: ابوالقاسم، تصویر زن جوان، رنگ و روغن روی بوم، 74×46 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: مجموعه‌ای از نقاشی‌های ایرانی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم،48:1351)153

 

شکل 4-44: هنرمند نامعلوم، رنگ و روغن روی بوم، تهران، قرن سیزدهم ه.ق.154

 

شکل 4-45: هنرمند نامعلوم، زن جوان با رز، رنگ و روغن روی بوم، 184×94 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم (مأخذ: diba,1998:205).154

 

شکل 4-46: هنرمند نامعلوم، زن جوان با چادر و سیب، رنگ و روغن روی بوم،160×96 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: مجموعه‌ای از نقاشی‌های ایرانی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم،24:1351).154

 

شکل 4-47: هنرمند نامعلوم، مدهوش شدن ندیمگان زلیخا از جمال یوسف، رنگ و روغن روی بوم، 114.80 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: مجموعه‌ای از نقاشی‌های ایرانی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم،45:1351)156

 

 

 

 

 

1- فصل اول
 

کلیات تحقیق

 

 

 

 

 

مقدمه
دوره‌ی قاجار یکی از متناقض ترین و شگفت انگیزترین دوره های تاریخی ایران و محل برخورد بحران آفرین عناصر کهنه و نو، وقوع انقلاب های سیاسی و اجتماعی و آغاز تحولات جدی فرهنگی و هنری است. در اثر کوشش روشنفکران نسل های اخیر، تحولات اجتماعی-فرهنگی قرن سیزدهم، در بسیاری از شاخه‌های هنری به ویژه شعر و ادبیات، موسیقی و معماری مورد بررسی قرار گرفته است. در حالیکه در زمینه‌ی نقاشی و هنرهای تجسمی دوران قاجار کار بسیار مانده است. لذا انجام مطالعاتی که از منظرگاه های گوناگون به شکل‌گیری تحولات نقاشی در این دوران بپردازد الزامی است. بررسی هنر این دوره تا حدود زیادی در گروی شناخت بسترهای اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و کل جریان قدرتمندی است که روح تاریخ را از حال شرقی خود به وجه غربی تغییر داد. پژوهش حاضر می کوشد تا با بهره بردن از روش تحلیل گفتمان به بررسی آثار نقاشی دوره‌ی اول هنر قاجار بپردازد.

 

در این در این راستا پژوهش گر برای رسیدن به اهداف موردنظر خود در این پایان نامه مباحث را در پنج فصل دسته بندی نبوده است:

 

ـ فصل اول طرح تحقیق؛ انگیزه پژوهش، بیان سوالات، اهداف و اهمیت پژوهش و روش پژوهش پایان نامه در این فصل توضیح داده شده، روش تحقیق کیفی بوده و مانند دیگر تحقیقات کیفی با متن سر و کار دارد و نه با مقادیر کمی و عددی (شمار و فراوانی) متغیرها. در واقع در این نوع تحقیقات متن نه تنها داده های اصلی را که یافته ها بر آن متکی اند فراهم می‌کند بلکه اساس تفسیر این داده ها نیز هست و در عین حال وسیله و ابزار اصلی ارائه و انتقال یافته ها به شمار می‌آید.

 

ـ فصل دوم با تعاریف و چارچوب مرتبط با موضوع پژوهش در جهت گشایش به متن آغاز می‌شود و در بخش اول خود به تبارشناسی گفتمان پرداخته و سپس گفتمان را از منظر فوکو بررسی کرده و پس از آن تبار شناسی جنسیت و تفاوت دو واژه‌ی جنس و جنسیت بیان می‌شود و گفتمان جنسیت گرا مورد توجه قرار می‌گیرد؛ و در پایان با

 

 

 

چکیده

 

جهانی­شدن یکی از مباحث مهم و جنجال­برانگیز دنیای معاصر است که متفکران و اندیشمندان مختلف، هریک به   گونه­ای راجع به آن سخن گفته­اند. آن­چه مسلم است، اصل وجود این پدیده و تأثیر آن بر زندگی بشر در دنیای معاصر می­باشد که غیرقابل انکار است. اختلاف­ها بر سر ابعاد گوناگون جهانی­شدن، آثار و تبعات یا چگونگی و کم وکیف آن   می­باشد. ظهور تکنولوژی­های جدید ارتباطی و انقلاب در عرصه­ ارتباطات سبب شده  تا عرصه­ جهانی به مثابه  دهکده­ای کوچک جلوه نموده و مکان و زمان، اهمیت پیشین خود را از دست دهند. جهانی­شدن بدین­سان عرصه­ جدیدی برای حیات بشری فراهم کرده و طبعاً شرایطی متفاوت از گذشته را فراروی انسان­ها  قرار می­دهد. جهان اسلام نیز از این تحولات دور نمانده است و  فرصت­هایی برای مسلمانان در سایه جهانی شدن برای شکل دهی به «امت­سازی» مطابق با آموزه­های اسلامی به وجود آمده است. موضوع و محتوای « امت»، مفاهیم ناس، عامه و مردم هستند. مردمی که ایمان به یک هدف دارند و بین آن­ها وحدت معنوی برقرار است. این مفهوم یک اصطلاح رایج در ادیان یهود، مسیحیت و اسلام است که در فرهنگ اسلامی عمدتاً به گروهی از مردم اطلاق می­شود که در سرزمینی اسکان یافته، دارای نظام اعتقادی و ارزشی واحد، با تأکید بر فردِ پیشوا که عامل انسجام اجتماعی و وحدت می­باشد به کار رفته است. این اصطلاح، اهمیت خاصی در فرهنگ اسلامی دارد. بر طبق فرضیه این رساله «جهانی­شدن با تحت تأثیر قرار دادن نظام دولت – ملت توانسته است بستری برای طرح مجدد نظریه­ی امت سازی فراهم نماید». با ورود الگوی نظام دولت- ملت به جوامع اسلامی که خاستگاهی اروپایی دارد، این الگو با عناصری چون «ناسیونالیسم» و«حاکمیت»  نتوانست جوابگوی نیازهای جوامع اسلامی باشد، چرا که از لحاظ ماهوی سنخیتی با این جوامع نداشت. در عین حال، به نظر   می­رسد با امت­سازی که مفهومی اسلامی و متناسب با جوامع اسلامی است، در تقابل باشد. در این بین، پدیده­     جهانی­شدن با نگاهی فراسرزمینی و فراملیتی خود، ناکارآمدی الگوی نظام دولت- ملت را در این جوامع پررنگ­تر نموده و می ­تواند بستری برای امت­سازی فراهم  نماید. این رساله  با روش توصیفی-  تحلیلی تلاش دارد نشان دهد، جهانی­شدن به عنوان عاملی فرصت­ساز، با تحت تأثیر قرار دادن بنیادهای نظام دولت- ملت می ­تواند الگوی امت­ را  از نگرشی آرمان­گرایانه به نگرشی واقع­گرایانه تبدیل نماید.

 

کلید واژه : جهانی شدن، دولت- ملت، امت، امت­سازی، فراملی.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

عنوان                                                                                                                                 صفحه          

 

 

 

فصل اول:کلیات

 

مقدمه. 8

 

1-1 شرح و بیان مسئله پژوهشی 2

 

1-2- کلید واژه ها 4

 

1-2-1-  جهانی شدن (Globalization ) 4

 

1-2-2- دولت- ملت (Nation-State) 4

 

1-2-3- امت ( The Ummah) 4

 

1-2-4- امت سازی (Ummah-Building) 5

 

1-2-5- فراملی (Transnational) 5

 

1-3 -پیشینه و تاریخچه موضوع تحقیق 5

 

1-4- اهداف تحقیق 8

 

1-5- اهمیت وارزش تحقیق 8

 

1-6- کاربرد نتایج تحقیق 9

 

1-7-  فرضیه های تحقیق 9

 

1-8-روش تحقیق 9

 

1-9- ابزار تجزیه و تحلیل 9

 

1-10- سازماندهی تحقیق 10

 

 

 

فصل دوم: چهارچوب نظری ؛ منطق درونی اسپریگنز وجهانی شدن

 

مقدمه. 11

 

2-1- نظریه سیاسی توماس اسپریگنز. 12

 

2-2- مرحله اول: مشاهده بی نظمی 16

 

2-3- مرحله دوم: تشخیص درد. 17

 

2-4- نظم وخیال؛ بازسازی جامعه. 19

 

2-5- مرحله چهارم : ارائه راه حل 20

 

2-6- تعریف مفهوم جهانی شدن 21

 

عنوان                                                                                                                                 صفحه          

 

2-7- جهانی شدن یا جهانی سازی ( پروسه یا پروژه ) 23

 

2-7-1- جهانی شدن به مثابه پروسه. 23

 

2-7-2-  جهانی شدن به مثابه پروژه. 25

 

2-7-3-پدیده جهانی شدن؛ پروسه و پروژه به طور توأمان 25

 

2-8- خاستگاه تاریخی جهانی شدن 26

 

2-8-1-  مرحله جنینی 28

 

2-8-2- مرحله بالندگی 28

 

2-8-3- مرحله پیشروی 28

 

2-8-4-  مرحله نزاع سلطه. 29

 

2-8- 5- مرحله تردید و بلاتکلیفی 29

 

2-9- آرا و اندیشه های سه نسل نظریه پردازان جهانی شدن 30

 

2-9-1- نسل اول 31

 

2-9-2- نسل دوم. 31

 

2-9-2-1-  نظریه های اجتماعی 32

 

2-9-2-2- نظریه های اقتصادی 32

 

2-9-2-3- نظریه های سیاسی 32

 

2-9-2-4- نظریه های فرهنگی جهانی شدن 32

 

2-9-3-  نسل سوم. 33

 

2-10- جهانی شدن و همبستگی های دینی 33

 

2-11 نتیجهگیری 35

 

 

 

فصل سوم:نظام دولت – ملت ؛ دولت مدرن در بستر زمان

 

مقدمه. 36

 

3-1- دولت چیست؟. 37

 

3-2- زمینه های فکری دولت مدرن 40

 

3-2-1- حاکمیت. 40

 

3-2-2- ایدئولوژی دولت ساز : ناسیونالیسم 43

 

3-3- سیر تاریخی دولت مدرن یا نظام دولت- ملت. 47

 

عنوان                                                                                                                                 صفحه          

 

3-3-1- ظهور دولت – شهر. 49

 

3-3-2- امپراتوری رم. 49

 

3-3-3- دوره فئودالی 50

 

3-3-4- ملوک الطوایفی 51

 

3-4- طبقه بندی دولت های مدرن 53

 

3-4-1- دولت مطلقه. 53

 

3-4-2- دولت مشروطه. 56

 

3-4-3- دولت لیبرال 56

 

3-4-4- دولت رفاهی 56

 

3-4-5- دولت نولیبرال 57

 

3-5- نتیجه گیری 57

 

 

 

فصل چهارم:امت سازی

 

مقدمه. 58

 

4-1- بررسی نظریه امت. 59

 

4-1-1- تعریف امت. 59

 

4-2- جایگاه امت در قرآن کریم 61

 

4-2-1-  امت به معنای مدت وزمانی معین 62

 

4-2-2- امت به معنای پیشوا ، رهبر ، الگو و نمونه. 62

 

4-2-3- امت به معنای راه ،روش ،دین وآیین 62

 

4-2-4- امت به معنای گروهی از جانداران ( اعم از انسان وحیوان ) 62

 

4-2-5- امت به معنای گروهی از انسان ها 63

 

4-3- نظرات سید قطب درباره “امت وسط”. 64

 

4-3-1- امت وسط در حوزه تصور و اعتقاد. 64

 

4-3-2- امت وسط در حوزه شعور وتفکر. 64

 

4-3-3- امت وسط درتنظیم وتنسیق زندگی 65

 

4-3-4- امت وسط در ارتباطات. 65

 

4-3-5- امت وسط در مکان 65

 

عنوان                                                                                                                                 صفحه          

 

4-3-6- امت وسط در زمان 65

 

4-4- نظر علامه طباطبایی درباره امت وسط. 65

 

4-5- مبانی تفکر امت. 66

 

4-5-1- اصل توحید. 66

 

4-5-2- جامعیت دین 66

 

4-5-3-  جهانشمول بودن دین 66

 

4-5-4- جاودانگی دین 68

 

4-5-5- مکانسیم تحقق امت اسلامی 68

 

4-6- امت سازی در بستر اتحاد اسلامی 68

 

4-7- سید جمال الدین اسد آبادی و اتحاد اسلامی 71

 

4-7-1- اتحاد دول اسلامی ، اتحاد ملل اسلامی در اندیشه سید جمال 75

 

4-8- خاستگاه امت در اندیشه سیاسی امام خمینی (ره) 76

 

4-9- نتیجه گیری 78

 

 

 

فصل پنجم:تقابل جهانی شدن با نظام دولت- ملت؛تعامل جهانی شدن با امتسازی. 80

 

مقدمه. 80

 

5-1- تأثیرات جهانی شدن در ابعاد سیاسی، اقتصادی و فرهنگی 81

 

5-1-1- جهانی شدن درعرصه اقتصاد. 81

 

5-1-2- جهانی شدن در عرصه سیاست. 84

 

5-1-3 جهانی شدن در عرصه فرهنگ 89

 

5-2- مرحله اول _ مشاهده بحران 93

 

5-2-1-  نفوذ  نظام دولت- ملت در جهان اسلام. 93

 

5-2-2- عنصر ناسیونالیسم 94

 

5-2-3- عنصر حاکمیت. 95

 

5-3-مرحله دوم- تشخیص درد. 96

 

5-4- مرحله سوم – نظم و خیال ( بازسازی جامعه ) 101

 

5-4-1- توصیف ویژگیهای دولت در عصر پیامبر به عنوان نمونه آرمانی 101

 

 

 

عنوان                                                                                                                                 صفحه          

 

5-5- مرحله چهارم- ارائه راه حل: تقابل جهانی شدن با نظام دولت-ملت ؛ تعامل جهانی شدن با امتسازی 103

 

5-5-1- فرصت سازی جهانی شدن در دوسطح  «ملتها» و «دولتها». 111

 

5-5-1-1- فرصتسازی جهانی شدن در سطح ملتها 111

 

5-5-1-2- فرصتسازی جهانی شدن در سطح دولتها 112

 

5-6- نتیجه‌گیری 113

 

نتیجه گیری 114

 

منابع ومآخذ 119

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جدول ها

 

عنوان                                                                                                                                 صفحه          

 

جدول شماره1-1: جهانی شدن 30

 

جدول4-1: ساخت اجتماعی سید جمال الدین اسدآبادی 73

 

جدول 4-2 : عوامل مخرب وحدت ساختی 74

 

جدول 4-3: دکترین اصلاح سید جمال الدین ا سد آبادی 74

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست شکل ها

 

عنوان                                                                                                                                 صفحه          

 

 

 

شکل 1- 1: نمودار تشخیص علل بی نظمی سیاسی 18

 

 شکل 5-1: نمودار جهانی شدن به عنوان کاتالیزور. 115

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چکیده

 

 

 

پس از انقلاب صنعتی در اروپا و با ورود مظاهر مدرنیته به ایران بنا بر نظر بسیاری از بزرگان معماری ایران دچار نوعی

 

گسست گشته است.این جدایی و این گسست موجب ایجاد نوعی بلاتکلیفی در معماری ایرانی به ویژه در یک سده گذشته

 

شده است .به نظرمیرسد که فقدان روشی برای ایجاد پیوند میان گذشته، حال و آینده ی معماری ما و سرگردانی میان تعلق

 

خاطر به گذشته و شوق برای اینده از اساسی ترین مفاهیم مغفول در یک قرن گذشته است. توجه به اکنونیت در معماری

 

امروز میتواند راهکاری برای برون رفت از نابسامانیهای وضع موجود باشد .این پایان نامه تلاشی است کوچک در جهت

 

توجه و تاکید بر اکنونیت و یافتن راهی در جهت پیوند میان گذشته،حال و آینده معماری ایران.

 

استفاده از روش “نظام آوایی توده و فضا” برای تحلیل معماری گذشته و استخراج اصولی که بتوان آنها را به عنوان

 

ساختارهایی برای امتداد آنچه در معماری گذشته در نظام کالبدی بنا رخ داده است و جاری کردن آن در معماری امروز

 

ایران از اساسی ترین اهداف این پژوهش بوده است. برای دستیابی به این مهم با تقسیم معماری به دو بخش بنیادگرا و نو

 

بنیاد سعی در ارائه ی تعریفی میانی بوده است تا راهی مبتنی بر اصول بنیادین و با نظر به آینده در میان راه های موجود

 

ایجاد گردد در واقع موضوع این پایان نامه با عنوان باز بن افکنی میتواند ظرفیتی نو باشد برای برون رفت از وضع کنونی

 

معماری ایران

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول (روش تحقیق) 1

 

1-1-  مقدمه. 2

 

1-2-  ادبیات و مبانی نظری تحقیق: 3

 

1-3-  طرح مسأله پژوهش: 6

 

1-4-  اهمیت و ضرورت تحقیق 7

 

1-5-  سوابق و پیشینه پژوهش. 9

 

1-6-  روش تحقیق 15

 

1-7-  چرایی انتخاب سایت. 19

 

فصل دوم (پیشینه تحقیق و چارچوب نظری) 20

 

2-1-  مقدمه. 21

 

نطق‏ 22

 

2-2-  هویت. 24

 

2-2-1-هویت در علوم اسلامی                                                                                                                                                                  25

 

2-2-2-بررسی آرا و نظرات متفکرین معاصر                                                                                                                                              28

 

2-2-3-رابطه هویت و تقلید                                                                                                                                                                      30

 

4-2-2رابطه هویت و بدعت                                                                                                     32

 

2-2-5-هویت در نظریات معمارى و شهرسازى                                                                                                                                    33

 

2-2-6-گفتمان هویت با زمینه فرهنگى:                                                                                                                                                      35

 

2-2-7-بحران هویت در معماری امروز                    38

 

2-2-8-ترمینولوژی بحران هویت            40

 

2-3-  سنت. 40

 

2-3-1-تعاریف                                                                                                            42

 

2-3-2-سنت گرایان                                                                                          44

 

2-3-3-جایگاه جریان سنت گرا در میان سایر جریان‎های کلامی                                                                                        54

 

2-3-4-وحدت متعالی ادیان                                                         56

 

2-3-5-تمایز میان عقلِ عقل و عقل جزیی       58

 

-6-3-2کثرت گرایی دینی         59

 

-7-3-2ابعاد سنت اصیل        60

 

-8-3-2تعارض میان سنت و مدرنیته       64

 

2-3-9-نتیجه     68

 

2-4-  جستاری در مدرنیته و پست مدرنیته. 72

 

پست مدرنیزاسیون. 78

 

2-5-  تقابل و تجادل مدرنیته و پست مدرنیته در اندیشه های شرقی و غربی 79

 

-6-2   معماری ایران در تب و تاب مدرنیته و پست مدرنیته. 85

 

فصل سوم (روش تحقیق) 93

 

مقدمه. 94

 

3-1-  مقدمه ای بر باز بن افکنی 94

 

3-2-  اهمیت طرح مسئله. 101

 

3-3-  3 –  مکان یا نامکان 102

 

3-3-1-انسان و جهان دو جزء لاینفک               103

 

3-3-2-زیست جهان      104

 

3-3-3-مکان      104

 

3-3-4-پیکره و سیما (چشم انداز به عنوان نماد هویت)                                                                                                                106

 

3-3-5-نظم فضایی         107

 

3-3-6-رویداد      108

 

3-3-7-هویت فردی         108

 

3-3-8-خاطره    109

 

3-3-9-جهت گیری         109

 

3-3-10-یگانه پنداری         109

 

3-3-11-نا مکانی         110

 

3-4-  اکنونیت. 133

 

فصل چهارم (تجزیه و تحلیل نتایج) 139

 

مقدمه . 138

 

معماری دیپلماتیک. 139

 

فصل پنجم. 161

 

طراحی 161

 

طرح و نقشه ها 162

 

 

 

 

 

 

 

فهرست تصاویر

 

شکل یک -بازتعریف ساختار توده و فضا به صورت کمی                                                                                                                                                         16

 

شکل دو -گسترش تحلیل در دو راستای                                                                                                                                                                                                       16

 

شکل سه -گسترش در راستای محور                                                                                                                                                                                         17

 

شکل چهار-گسترش با تعریف عناصر                                                                                                                                                                                        17

 

شکل چنج -نظام آوایی توده و فضا                                                                                                                                                                                           18

 

شکل شش -نظام آوایی توده و فضا                                                                                                                                                                                          18

 

عبدالواحدد الوکیل ،برنده ی جایزه ی آقاخان                                                                                                                                                                           70

 

سفارت قطر تهران ،شرکت مشاور باوند ،حسین شیخ زین الدین                                                                                                                                                 152

 

سفارت ایران در بانکوک ،تایسند ،سید هادی میرمیران                                                                                                                                                              153

 

سفارت ایران در بانکوک ،تایسند ،سید هادی میرمیران                                                                                                                                                                                  153

 

تحلیل سایت                                                                                                                                                                                                                             159

 

پرسپکتیو پرنده                                                                                                                                                                                                                          161

 

پرسپکتیو ناظر                                                                                                                                                                                                                            162

 

پرسپکتیو داخلی                                                                                                                                                                                                                        163

 

پرسپکتیو داخلی                                                                                                                                                                                                                        163

 

:پرسپکتیو دید ناظر                                                                                                                                                                                                                    164

 

پلان طبقه هم کف                                                                                                                                                                                                                    165

 

:پلان زیر زمین                                                                                                                                                                                                                          165

 

پلان طبقه اول                                                                                                                                                                                                                           166

 

پلان طبقه دوم                                                                                                                                                                                                                           166

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

 

 

 

 

 

چکیده

 

یکی از مهمترین انواع فرسایش آبی، فرسایش خندقی است که در آن حجم زیادی از خاک شسته می­شود. فرسایش خندقی علاوه بر تولید رسوب زیاد و در نتیجه پرشدن سدها ومخازن، محدوده وسیعی از اراضی را غیرقابل استفاده نموده، سیمای کلی زمین را تغییر می دهد. در این تحقیق با توجه به اهمیت فرسایش خندقی در استان ایلام،  تأثیر عوامل محیطی و بیولوژیکی بر این نوع فرسایش، در سه منطقه شهر دهلران، مهران (صالح آباد) و شهرستان ایلام (چوار) انجام گرفت. پس از تعیین مناطق عمده خندقی، به منظور مطالعات میدانی در این مناطق، نوع خندق ها شناسایی گردید. همچنین طبقه بندی آنها در سه گروه خندق های خطی، پنجه ای و جبهه­ای اندازه گیری شد، سپس فاکتورهای شیب، جهت، مساحت، ارتفاع از سطح دریا، کاربری اراضی، درصد پوشش و سنگ ریزه ثبت شد. بعد خصوصیات خندق ها شامل طول، عمق، عرض بالا و پایین و ارتفاع رأس خندق و برداشت نمونه های خاک در دو افق سطحی و عمقی در دیواره خندق­ها انجام شد. جهت بررسی تأثیر و رابطه فاکتورهای مختلف بر فرسایش خندقی در تحقیق که از نتایج حاصل از بازدیدهای صحرایی، عملیات آزمایشگاهی و تحلیل داده ها بدست آمدند، از آزمون های دانکن چند جمله ای و پیرسون،  همچنین جهت تعیین مهمترین فاکتورهای تأثیر گذار بر فرسایش خندقی از آنالیز مولفه های اصلی استفاده شد.  نتایج بدست آمده نشان داد که شیب و ارتفاع از سطح دریا بر فرسایش خندقی تأثیر معنا داری داشته به طوریکه بیشترین فرسایش در طبقه شیب 10 – 15 درصد  و در ارتفاعات پایین بود اما جهت تاثیر چندانی نداشته است. علاوه بر این، بیشترین میزان فرسایش در کاربری کشاورزی و کمترین در کاربری جنگل و از بین عوامل فیزیکی و شیمیایی پارامترهای شن سطحی، مساحت حوزه، ECسطحی همبستگی مثبت و درصد پوشش همبستگی منفی با فرسایش خندقی داشت. بر اساس این نتایج عوامل شن سطحی، عمق خندق و مساحت حوزه از مهمترین عوامل تأثیر گذار  بر فرسایش خندقی هستند.

 

 

 

کلید واژه­ها:

 

فرسایش آبی،  فرسایش خندقی،  آزمون های دانکن چند جمله ای، عوامل فیزیکی و شیمیایی، استان ایلام

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

صفحه                                                                                                 عنوان

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول – مقدمه و کلیات.
1
1-1 – مقدمه
2
1-2- کلیات.
4
1-2-1- فرسایش آبی.
4
1-2-2- فرسایش خندقی
5
1-2-2-1- تعاریف
5
1-2-2-2- مراحل تشکیل خندق
6
1-2-2-3- مراحل تشکیل خندق از نظر سوبلو
6
1-2-2-4-  مراحل تشکیل خندق از نظر لئوپلد
7
1-2-3-5-  مراحل تشکیل خندق از نظر دکتر احمدی.
8
1-3- طبقه بندی خندق ها از دیدگاه خلیلی
9
1-3-1- طبقه بندی بر اساس شکل مقطع عرضی
10
1-3-2- طبقه بندی بر اساس تعداد و تراکم خندق­ها در واحد سطح.
11
1-3-3-  طبقه بندی بر اساس مساحت حوزه
12
1-3-4-  طبقه بندی بر اساس پیوستگی خندق­ها
12
1-3-5-  طبقه بندی بر اساس پلان عمومی خندق­ها
12
1-3-6-  طبقه بندی بر اساس عمق .
14
1-3-7-  طبقه بندی بر اساس طول
14
1-3-8-  طبقه بندی بر اساس توصیه فائو.
14
فصل دوم- مروری بر مطالعات انجام شده
16
2-1- مروری برمنابع
17
2-2- مطالعات انجام شده در خارج کشور.
17
2-3- مطالعات انجام شده در داخل کشور
19
فصل سوم – مواد و روش­ها
21
3-1- معرفی منطقه مورد مطالعه.
22
3-1-1- مشخصات عمومی استان ایلام
22
3-1-2- وضعیت اقلیمی منطقه چوار .
23
3-1-3- وضعیت اقلیمی شهرستان مهران(صالح آباد)
23
3-1-4- وضعیت اقلیمی شهرستان دهلران.
24
3-1-5- ویژگی­های زمین شناسی منطقه چوار.
24
3-1-6- ویژگی­های زمین شناسی  مهران(صالح آباد)
25
3-1-7- ویژگی­های زمین شناسی  شهرستان دهلران
25
3-1-8- وضعیت کاربری منطقه چوار.
26
3-1-9- وضعیت کاربری  مهران(صالح آباد)
27
3-1-10- وضعیت کاربری  شهرستان دهلران
27
3-1-11- پوشش گیاهی منطقه چوار .
28
3-1-12- پوشش گیاهی  مهران(صالح آباد).
28
3-1-13- پوشش گیاهی  شهرستان دهلران.
29
3-2- روش تحقیق
31
3-2-1- تهیه اطلاعات و مدارک مورد نیاز
32
3-2-2- تعیین مناطق عمده­ی فرسایش خندقی در استان ایلام
32
3-2-3- مطالعات میدانی
32
3-2-4- عملیات آزمایشگاهی
35
3-2-4- 1- بافت خاک .
35
3-2-4- 2- تعیین اسیدیته خاک (PH)
36
3-2-4- 3- تعیین هدایت الکتریکی خاک(EC)
37
3-2-4- 4- تعیین پتانسیل اسمزی خاک .
37
3-2-4- 5- تعیین وزن مخصوص ظاهری خاک .
37
3-2-5- روش تجزیه وتحلیل اطلاعات.
38
3-2-5-1- رگرسیون چند متغیره
39
3-2-6- مدل نهایی.
39
فصل چهارم – نتایج .
40
4-1- نتایج .
41
4-2- اثر عوامل فیزیوگرافی بر فرسایش خندقی
42
4-2-1- اثر شیب بر فرسایش خندقی .
42
4-2-2- اثر جهت بر فرسایش خندقی.
43
4-2-3- اثر ارتفاع از سطح دریا بر فرسایش خندقی
43
4-2-4-  رابطه بین کاربری  و  فرسایش خندقی.
44
4-2-5- رابطه بین نوع خندق و  فرسایش خندقی
45
4-3- همبستگی عناصر فیزیکی وشیمیایی با فرسایش خندقی
46
4-3-1- همبستگی پارامتر­های فیزیکی با فرسایش خندقی
46
4-3-2- همبستگی پارامتر­های شیمیایی با فرسایش خندقی
47
4-4- تعیین مهمترین فاکتور­های موثر بر فرسایش خندقی .
48
4-5- ارائه مدل فرسایش خندقی
50
فصل پنجم – بحث و نتیجه گیری .
52
5-1- مقدمه
53
5-2- بررسی نقش عوامل فیزیوگرافی در تولید رسوب خندق­ها
53
5-2-1- شیب زمین .
53
5-2-2- مساحت حوزه.
54
5-2-3- جهت زمین.
54
5-2-4- ارتفاع از سطح دریا.
54
5-2-5- نوع خندق
55
5-3- بررسی نقش عناصر فیزیکی و شیمیایی با فرسایش خندقی
55
5-4- بررسی نقش پارامتر­های بیولوژیکی بر فرسایش خندقی.
56
5-4-1- تاثیر کاربری بر فرسایش خندقی
56
5-4-2- تاثیر درصد پوشش بر فرسایش خندقی .
56
5-5- تعین مهمترین فاکتور­های موثر بر فرسایش خندقی مناطق مورد مطالعه
57
5-6- راه حل­ها و پیشنهادات.
59
منابع مورد استفاده.
61
فهرست جداول

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

عنوان و شماره شکل
صفحه 

 

 
جدول(1-1)  طبقه بندی براساس تعداد و تراکم خندقها در واحد سطح
11
جدول(1-2)  طبقه بندی براساس عمق مساحت حوزه.
12
جدول(1-3) طبقه بندی براساس عمق ووسعت منطقه خندقی
14
جدول(1-4) طبقه بندی براساس طول
14
جدول(1-5) طبقه بندی براساس توصیه فائو.
14
جدول (4-1) میانگین پارامترهای مربوط به فرسایش خندقی.
41
جدول (4-2) همبستگی پارامترهای فیزیکی با فرسایش خندقی
46
جدول (4-3)  همبستگی پارامترهای شیمیایی با فرسایش خندقی
47
جدول(4-4)پارامترها با محورهای 1 و 2 -PCA 

 

جدول (4-5)گونه های موجود درحوزه زهکشی خندق­های منطقه چوار
48 

 

49
جدول (4-6)گونه های موجود درحوزه زهکشی خندق­های منطقه صالح آباد
49
جدول (4-7)گونه های موجود درحوزه زهکشی خندق­های منطقه دهلران.
49
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

عنوان و شماره شکل 

 

 
صفحه
 
 
تصویر (1-1)  مراحل تشکیل خندق
9
تصویر(1-2) مراحل مختلف تشکیل سر خندق
10
تصویر(1-3) انواع مختلف فرسایش خندقی
13
تصویر(1-4) انواع مختلف سر خندق
15
تصویر(3-1)  نمایی کلی از منطقه مورد مطالعه
22
تصویر(3-2) پراکنش خندق ها در مناطق مورد مطالعه
25
تصویر(3-3) نقشه کاربری اراضی چوار.
27
تصویر (3-4) کاربری اراضی مهران(صالح آباد).
27
تصویر (3-5) کاربری اراضی دهلران
27
تصویر (3-6) خندق از نوع خطی .
33
تصویر (3-7) خندق از نوع پنجه ای .
33
تصویر (3-8) خندق از نوع جبهه­ای .
34
تصویر (3-9) اندازه گیری ارتفاع هدکت
34
تصویر (3-10) اندازه گیری عرض بالا خندق.
35
تصویر (4-1) آنالیز چند متغیره (PCA)
48
تصویر (4-2) نمومه شماتیک از مقطع های بدست آمده خندق­­ها
49
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سیستم پیشنهاد دهنده اطلاعات با بهره گرفتن از روش ترکیبی مدل غذایابی بهینه و رتبه­بندی سه­گانه روابط معنایی داده­های متصل

 

 

 

اسفندماه 1391

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

است.

 

چکیده، حجم عظیم داده­های موجود در داده­های پیوندی باعث شده است که کاربر نتواند داده­های مورد نیازش را در زمان مناسب پیدا کند. برای رفع این معضل، سیستم­های بیشماری به منظور گزینش داده­ ها طراحی و پیاده­سازی شده است که همچنان نتوانسته­اند دقت و کارایی مناسبی داشته باشند. سازگار کردن الگوریتم­های موجود با ورودی و شرایط داده­های پیوندی می ­تواند دقت این سیستم­ها را بالا برد.

 

در این پایان ­نامه، سیستم­ پیشنهادگری طراحی و پیاده­سازی می­شود که با ورودی­ و مشخصات داده­های پیوندی سازگار باشند. روش پیشنهادی از دو الگوریتم به نام­های نظریه غذایابی بهینه و رتبه­بندی سه­گانه استفاده می­ کند و داده­ ها را از نظر تناسب با موضوع مورد علاقه کاربر رتبه­بندی می­ کند. رتبه­بندی سه­گانه داده­های پیوندی را تحلیل کرده و میزان ارتباط آن داده را نسبت به یک موضوع خاص محاسبه می­ کند. سپس، نظریه غذایابی بهینه نتایج حاصل از رتبه­بندی سه­گانه را گزینش کرده و پس از مرتب­سازی به کاربر ارئه می­ کند. پیشنهادهای ارائه شده توسط این سیستم هم از ارزش معنایی مناسبی برخوردار است و هم اینکه با ساختار و چگونگی شیوه یافتن و دریافت اطلاعات در انسان هماهنگ است.

 

روش پیشنهادی با الگوریتم استاندارد رتبه­بندی سه­گانه بر روی پنح مجموعه داده­ دیبی­پدیا مقایسه شده است. ارزیابی­ها نشان می­دهد که دقت روش پیشنهادی از روش استاندارد رتبه­بندی سه­گانه بیشتر بوده است، با این وجود روش استاندارد از کارایی زمان اجرای بهتری برخوردار است.

 

کلیدواژه­ها: سیستم­های پیشنهادگر، داده­های پیوندی، نظریه غذایابی بهینه، رتبه­بندی سه­گانه

 

 

 

فهرست مطالب

 

عنوان                                                                                                                                  صفحه

 

فصل یکم: کلیات تحقیق

 

1-1 مقدمه. 1

 

1-2 موضوع تحقیق 2

 

1-3 اهداف تحقیق 4

 

1-4 اهمیت و ارزش تحقیق بر روی داده‌های پیوندی 5

 

1-5   ساختار تحقیق 5

 

فصل دوم: معرفی سیستم‌های پیشنهاد دهنده

 

2-1 مقدمه. 6

 

2-2 سیستم‌های پیشنهاد دهنده. 7

 

2-3 بررسی‌های تاریخی 7

 

2-4 طبقه بندی 8

 

2-4-1 روش‌های همبستگی 9

 

2-4-1-1 الگوریتم‌های مبتنی بر حافظه. 9

 

2-4-1-2 الگوریتم‌های مبتنی بر مدل 11

 

2-4-1-3 نقاط ضعف روش های فیلتر همبستگی 12

 

2-4-2 روش مبنی بر محتوا 12

 

2-4-3 روش‌های مبتنی بر دانش 13

 

2-4-4 روش‌های آماری 14

 

2-4-5 روش‌های مبتنی بر سودمندی 15

 

2-4-6 روش‌های ترکیبی 16

 

2-5 سیستم های پیشنهاد دهنده مبتنی بر داده‌های پیوندی 17

 

2-6 جمع بندی 20

 

فصل سوم: مروری بر داده‌های پیوندی و نظریه غذایابی

 

3-1 مقدمه. 24

 

3-2 ایده اصلی RDF 23

 

3-2-1 منابع 24

 

3-2-2 ویژگی‌ها 25

 

3-2-3 گزاره‌ها 25

 

3-2-4 نمونه یک گزاره. 26

 

3-3 داده پیوندی 27

 

3-3-1 پشته تکنولوژی داده پیوندی 28

 

 

 

 

 

 

 

عنوان                                                                                                                                   صفحه

 

3-3-3 پروژه داده‌های باز پیوندی 29

 

3-3-4 انتخاب شناسه های همسان منابع و واژه نامه‌های RDF 30

 

3-4 نظریه ی چرای بهینه. 31

 

3-5 مدل محدوده­های وصله­ای 32

 

3-6 نظریه مقدار مرزی کارنوف. 34

 

3-7 مدل رژیم غذایی بهینه. 34

 

3-7-1 شرح مسئله روباه. 35

 

3-7-2 ساده سازی مسئله روباه. 35

 

3-7-3 روباه آسان­گیر. 36

 

3-7-4 روباه سخت­گیر. 37

 

3-7-5 روباه حسابگر. 37

 

3-8 مدل ریاضی انتخاب غذای بهینه. 37

 

3-9 الگوریتم انتخاب رژیم بهینه. 38

 

3-10 اصول انتخاب رژیم غذایی بهینه. 39

 

3-11 جمع­بندی 40

 

فصل چهارم: پیاده سازی مدل ترکیبی رتبه‌بندی سه‌گانه بهینه شده و غذایابی بهینه

 

4-1 مقدمه. 41

 

4-2 مدل رتبه‌بندی سه‌گانه. 43

 

4-2-1 جمع آوری داده ها 44

 

4-2-2 ساخت تنسور معادل گراف. 45

 

4-2-3 پیش پردازش 45

 

4-2-3-1 کاهش حجم داده ها از راه حذف خصوصیات غالب. 46

 

4-2-3-2 وزن­دهی خصوصیات. 47

 

4-2-4 تحلیل پارافک 47

 

4-3 تحلیل روش رتبه‌بندی سه‌گانه. 49

 

4-3-1 مرحله پیش پردازش 49

 

4-3-2 عملیات حذف. 49

 

4-3-3 عملیات وزن دهی 51

 

4-4 دسته بندی خصوصیات بر اساس دامنه. 52

 

4-4-1 خصوصیات تعریف شده در استاندارد RDF 52

 

4-4-2 خصوصیات تعریف شده درسطح منبع داده. 53

 

4-4-3 خصوصیات تعریفی یک حوزه خاص 54

 

 

 

 

 

عنوان                                                                                                                                   صفحه

 

4-4-4 مثالی از دسته­بندی خصوصیات. 54

 

4-4-5 رابطه تکرار خصوصیات با اهمیت آنها در موضوع. 55

 

4-4-6 خصوصیات ابهام آمیز. 56

 

4-4-7 خصوصیات زائد. 56

 

4-4-8  نتیجه بررسی خصوصیات. 57

 

4-5 اعمال پیش پردازش بر روی اسناد RDF 57

 

4-5-1 امتیازدهی و حذف خصوصیات. 58

 

4-5-2 انباره­ی خصوصیات از پیش تعریف شده. 58

 

4-5-3 امتیازدهی خصوصیات. 59

 

4-5-4 وب به عنوان  منبع امتیازدهی خصوصیات. 59

 

4-5-5 امتیازدهی پویا 62

 

4-5-6 ارسال جستار به گوگل 62

 

4-5-7 آماده سازی کلیدواژه های جستجو. 62

 

4-5-8 رفع ابهام از جستار. 63

 

4-5-9 پردازش صفحات بازگشتی 63

 

4-5-10 تحلیل آماری صفحات وب و محاسبه امتیاز خصوصیات. 64

 

4-6 تحلیل پارافک 65

 

4-7 افزودن خصوصیات جدید به انباره خصوصیات حذفی 67

 

4-8 کاربرد نظریه غذایابی بهینه در سیستم 68

 

4-9 تغییرات مورد نیاز روش انتخاب رژیم بهینه. 68

 

4-9-1 کاهش شباهت و تعداد نمونه ها با پیش پردازش 69

 

4-9-2 استفاده از نمونه به جای نوع. 70

 

4-10 تعریف بهره، هزینه و سودمندی 71

 

4-11 تنظیم الگوریتم و کنترل خروجی­ها 72

 

4-12 تحلیل عملکرد الگوریتم 72

 

4-13 جمع­بندی 72

 

فصل پنجم: پیاده سازی و ارزیابی

 

5-1 مقایسه نتایج با پیش پردازش استاندارد. 74

 

5-2 پیاده سازی 75

 

5-3 مقایسه عملیات پیش پردازش در دو روش 75

 

5-4 مقایسه نتایج نهایی 77

 

5-5 کارایی زمان اجرا 83

 

 

 

عنوان                                                                                                                                   صفحه

 

5-6 مقایسه نتایج پردازش شده و بدون پردازش با نظریه انتخاب بهینه رژیم غذایی 83

 

5-7 بررسی بیشترین داده­های قابل ارائه. 84

 

5-8 جمع­بندی 85

 

فصل ششم: نتیجه گیری و کارهای آینده

 

6-1 خلاصه راهکارهای ارائه شده. 86

 

6-2 راهکارهایی برای ادامه پژوهش 88

 

منابع و ماخذ 90

 

 

 

 

 

فهرست شکل­ها

 

عنوان                                                                                                                                   صفحه

 

شکل 1-1: ساختار انتزاعی داده‌های پیوندی 2

 

شکل 1-2: یک مدل از روابط در داده‌های پیوندی 3

 

شکل 2-1: ماتریس شباهت کاربران در روش همبستگی 11

 

شکل 2-2 :تعریف پروفایل کاربر در قالب FOAF 17

 

شکل 2-3 : معماری سیستم پیشنهادگر بر پایه FOAF 18

 

شکل 2-4 یک نمونه از پیشنهاد دهی دیبیرک. 19

 

شکل 2-5 یک نمونه از ارائه دلایل مربوط به یک پیشنهاد در دیبیرک. 19

 

شکل 3-1: نمونه ای از پیوندهای RDF 24

 

شکل 3-2: یک گزاره متشکل از دو منبع و یک صفت سازنده یک رابطه. 25

 

شکل 3-3: گزاره “امید رفیعی مالک صفحه وب است”. 26

 

شکل 3-4: نمونه یک RDF در قالب  XML 26

 

شکل 3-5 : شمایی از ابر داده های باز متصل در مارچ 2009. 30

 

شکل 3-6: مدل جستجوی غذا در بین محدوده ها توسط یک چرنده. 32

 

شکل 3-7: الگوریتم انتخاب رژیم غذایی بهینه. 39

 

شکل 4-1: مدل رتبه‌بندی سه‌گانه. 43

 

شکل 4-2: یک گراف ساده معنایی 44

 

شکل 4-3: تنسور معادل گراف معنایی شکل 4-2. 45

 

شکل 4-4: تجزیه تنسور T به 3 ماتریس عامل 48

 

شکل 4-5: یک RDF ساده  با خاصیت resource. 52

 

شکل 4-6: یک RDF ساده  با خاصیت type. 53

 

شکل 4-7: یک RDF ساده با خاصیت wordnet_type. 53