به نقل از دفتر برنامه‌ریزی انرژی وزارت نیرو، هزینه‌های افزایش تولید هر تن معادل نفت خام در مناطق دریایی ۵/۹۸ دلار و در مناطق خشکی ۴/۲۶ دلار است. بنابر این میانگین وزنی هزینه افزایش ظرفیت تولید نفت خام برابر است با:
۰.۰۸۹*۹۸.۵+۰.۹۱۱*۲۶.۴=۳۲.۸۱۶۹ (دلار بر تن معادل نفت خام)
و چون هر تن معادل نفت خام برابر ۳۱۵/۷ بشکه معادل نفت خام است، بنابر این هزینه ایجاد ظرفیت هر بشکه نفت خام برابر است با ۴۸۶۳/۴ دلار. به نقل از دفتر برنامه‌ریزی انرژی وزارت نیرو هزینه‌ی ایجاد ظرفیت فرآوری متوسط هر بشکه نفت خام ۱۱۰۰۰ دلار در روز است و هم‌چنین با توجه به مقدار مصرف فرآورده‌های مختلف نفتی در سال‌های اخیر معلوم می‌شود که افزایش مصرف فرآورده‌های نفتی به دلیل افزایش در مصرف بنزین بوده است و دیگر فرآورده‌ها یا مصرف آنها کم شده است و یا این که تغییر محسوسی نکرده‌اند. بنابراین افزایش مصرف را با افزایش مصرف بنزین یکی در نظر می‌گیریم. از طرف دیگر برای تولید یک بشکه بنزین تقریبا پنج بشکه نفت خام بایستی فرآوری شود و هم‌چنین هر بشکه معادل نفت خام، تقریبا برابر یک بشکه فرآورده است. بنابر این:

K_OIL=173115500 (دلار بر میلیون بشکه معادل نفت خام)

محاسبه سرمایه‌گذاری مورد نیاز در بخش نفت

سرمایه‌گذاری برای گاز

در بخش گاز نخست مقدار تقاضای سالانه اضافه شده را از طریق اتحاد زیر بدست می‌آوریم:
∆GASCONS_t=GASCONS_t-GASCONS_t-1 (۱۷)
که در آن ∆GASCONS_t میزان مصرف اضافه شده گاز بر حسب میلیون بشکه معادل نفت خام در سال t و GASCONS مقدار مصرف سالانه گاز بر حسب میلیون بشکه معادل نفت خام است. سپس از طریق اتحاد زیر، سرمایه‌گذاری مورد نیاز برای افزایش ظرفیت تولید گاز بدست می‌آید:
K∆GASCONS_t=K_GAS.∆GASCONS_t (۱۸)
که در آن K∆GASCONS_t سرمایه‌گذاری دلاری جهت ایجاد ظرفیت تولید اضافی گاز در سال t و K_GAS ضریب سرمایه‌ای افزایش ظرفیت تولید یک میلیون بشکه معادل نفت خام گاز طبیعی، بر حسب دلار بر میلیون بشکه معادل نفت خام است. در اینجا هزینه‌های مربوط به استهلاک و هزینه‌های نقل و انتقال نفت و فرآورده‌های نفتی دیده نشده است.
جهت بدست آوردن K_GAS بدین ترتیب عمل شده است:
تا پایان سال ۱۳۸۱ سهم گاز تولیدی در مناطق خشکی ۳۳/۸۳ درصد و در مناطق دریایی ۶۷/۱۶ درصد بوده است. به نقل از دفتر برنامه ریزی معاونت انرژی وزارت نیرو متوسط هزینه ایجاد ظرفیت برای تولید گاز طبیعی در میادین دریایی ۵/۹۸ دلار بر تن معادل نفت خام و در مناطق خشکی ۴/۲۶ دلار بر تنمعادل نفت خام است. بنابر این اگر ما فرض کنیم نسبت تولید از مناطق خشکی و دریایی روند کنونی را ادامه دهد میانگین وزنی هزینه ایجاد ظرفیت گاز برابر است با:
۰.۸۳۳۳*۲۷.۷+۰.۱۶۶۷*۶۶.۵=۳۳.۱۶۷۹۶ (دلار بر تن گاز)
با توجه به اینکه هر تن گاز برابر ۳۱۵/۷ بشکه معادل نفت خام است، بنابر این هزینه ایجاد ظرفیت جدید گاز بر حسب دلار بشکه معادل نفت خام برابر است با ۶۲۳۶/۲۴۲ و در نتیجه:
K_GAS=4534100 (دلار بر میلیون بشکه معادل نفت خام)

محاسبه سرمایه‌گذاری مورد نیاز در بخش گاز

سرمایه‌گذاری برای برق

در بخش برق نخست مقدار تقاضای سالانه اضافه شده را از طریق اتحاد زیر بدست می‌آوریم:
∆ELCONS_t=ELCONS_t-ELCONS_t-1 (۱۹)
که در آن ∆ELCONS_t میزان مصرف اضافه شده برق بر حسب میلیون بشکه معادل نفت خام در سال t و ELCONS مقدار مصرف سالانه برق بر حسب میلیون بشکه معادل نفت خام است. سپس از طریق اتحاد زیر، سرمایه‌گذاری مورد نیاز برای افزایش ظرفیت تولید برق بدست می‌آید:
K∆ELCONS_t=K_EL.∆ELCONS_t (۲۰)
که در آن K∆ELCONS_t سرمایه‌گذاری دلاری جهت ایجاد ظرفیت تولید اضافی برق در سال t و K_EL ضریب سرمایه‌ای افزایش ظرفیت تولید یک میلیون بشکه معادل نفت خام برق، بر حسب دلار بر میلیون بشکه معادل نفت خام است. در اینجا نیز هزینه‌های مربوط به استهلاک و هزینه‌های نقل و انتقال نفت و فرآورده‌های نفتی دیده نشده است.
جهت بدست آوردن K_EL بدین ترتیب عمل شده است:

• • یک بشکه معادل نفت خام مساوی است با یک کیلووات در سال تقسیم بر ۵۴/۵۱.

• • یک کیلووات در سال برابر است با یک کیلووات ساعت ضرب‌در (۲۴*۳۶۵)

• • یک کیلووات ظرفیت برابر است با یک کیلووات ساعت تقسیم بر ۴۴۶۷ ساعت.

از طرفی ۸۷/۲۴ درصد از تولید برق در سال ۱۳۸۱ بصورت ۶/۴ درصد مصارف داخلی نیروگاه، ۳/۵ درصد در شبکه انتقال و ۸۷/۱۴ درصد در شبکه توزیع هدر رفته است که در فرمول تبدیل تولید در ظرفیت در نظر گرفته شده است. به نقل از دفتر برنامه‌ریزی انرژی وزارت نیرو هزینه ایجاد یک کیلووات ظرفیت در یک نیروگاه متوسط برابر ۵۰۰ دلار است که با ترکیب محاسبات فوق نتیجه می‌شود که:
K_EL=190245200 (دلار بر میلیون بشکه معادل نفت خام)

محاسبه سرمایه‌گذاری مورد نیاز در بخش برق

جمعیت

در بخش جمعیتی مدل، جمعیت کل کشور را بصورت برون‌زا در نظر گرفته‌ایم که به هنگام پیش‌بینی، جمعیت را از معادله رشد زیر در هر سال بدست می‌آوریم:
N_t=N_t-1(1+r) (22)
که در آن N جمعیت کل کشور و r نرخ رشد جمعیت است.

نحوه رشد جمعیت در مدل

کالیبراسیون پارامترها، بررسی نتایج و تحلیل حساسیت مدل

کالیبراسیون پارامترها

همانطور که در فصل‌های گذشته بیان شده بود در تکنیک پویایی شناسی سیستمی چند روش جهت کالیبراسیون پارامترهای مدل وجود دارد.در این تحقیق چنین عمل کرده‌ایم که ابتدا قسمت‌هایی از مدل که مصرف‌ها را بیان می‌کنند با بهره گرفتن از روش OLS یک تخمین مقدماتی می‌زنیم تا حدود هر پارامتر برای ما روشن شود. پس از آن مدل را بصورت کلی اجرا می‌کنیم و با توجه به نتایج مدل و مقایسه آنها با رفتار تاریخی متغیرها، پارامترها را در حدود مقدار بدست آمده تغییر می‌دهیم تا نتایج مدل با رفتار تاریخی متغیرها به کمترین اختلاف برسد. برای این کار بارها و بارها مدل را اجرا کرده‌ایم و پارامترها را تغییر داده‌ایم تا اینکه به رفتار قابل قبول رسیده است.
پس از تعیین مقدار پارامترها، مدل را اجرا می‌کنیم و نتایج مدل را تا سال ١۴٠٠ بیان کرده و مورد بررسی قرار می‌دهیم. در پایان با اعمال سیاست‌های متفاوتی تحلیل حساسیت‌های مورد نظر را در بخش انرژی اعمال خواهیم کرد. نتایج کالیبراسیون در بیان ریاضی مدل آمده است.

بیان ریاضی مدل

پس از کالیبراسیون پارامترها، با بهره گرفتن از Equation level نرم‌افزار تمامی روابط و مقادیر نهایی مدل بصورت زیر قابل ارائه می‌باشند.
ECP(t) = ECP(t - dt) + (ECFLOW) * dt
INIT ECP = 0
ECFLOW = ELCONA*RPELA+ELCONI*RPELI+ELCONR*RPELR+GASCONS*RPGAS+OILCONS*RPOIL-ECP
ELCONA(t) = ELCONA(t - dt) + (ELCONAFLOW) * dt
INIT ELCONA = .15
ELCONAFLOW = c3+.12*DELAY(ELCONA,1)+0.036*RGDP/N-0.14*RPELA

• • نام بردن روش های مناسب بررسی مسائل علوم اجتماعی

• • • بیان روش های مورد استفاده دانشمندان برای پاسخ دادن به سؤالهایی که درباره جهان طرح می شوند.

  

۳۰/۱ دانش امور کمی وسائل انتزاعی یک رشته. دانش مربوط به طرحها و الگوهایی که به وسیله آنهاپدیده ها و اندیشه ها سازمان می یابند.
۳۱/۱ دانش اصلها و تعمیمها:

• • بیان اصول مهم یادگیری مورد استفاده در آموزش کلاسی

• • بیان قوانین زیست شناسی مربوط به تولید مثل و وراثت.

۳۲/۱ دانش نظریه ها و ساختها:

• • بیان اصول و نظریه های درس شیمی

توضیح دادن نظریه های مهم مربوط به فرهنگهای مختلف .( سیف، ۱۳۸۰، ص۱۳۹)
تواناییها و مهارتهای ذهنی
هدفهای مربوط به تواناییها و مهاتهای ذهنی بر فرایندهای سازمان دهی و تجدید سازمان مطالب آموخته شده که برای منظوری معین لازم اند تأکید می کنند. این هدفها درک و فهم مطالب، توانایی استفاده از آنها در موقعیتهای تازه، تجزیه و تحلیل مسائل، ابداع و ایجاد آثار تازه و داوری و قضاوت دباره امور مختلف را شامل می شوند. این بخش از حوزه شناختی از پنج طبقه به شرح زیر تشکیل یافته است.( سیف، ۱۳۸۰، ص۱۴۰ )
۰۰/۲ فهیمدن. فهمیدن یعنی درک مطالب که فرد از آن طریق در می یابد که هدف اصلی مطلب مورد نظر چیست. فهیمدن یک مرحله بالاتر از دانش است. زیرا در دانش از یادگیرنده صرفاً خواسته می شود مطالبی را که قبلاً آموخته است، بدون دخل و تصرف زیاد در آن به یاد آورد. اما در این طبقه یادگیرنده علاوه بر حفظ مطالب باید آنها را بفهمد. طبقه بندی فهمیدن از سه خرده طبقه به شرح زیر تشکیل یافته است:
۱۰/۲ ترجمه یا برگردان. انتقال معنی از شکلی از گفتار به شکلی دیگر. ترجمه با توجه به میزان وفاداری به متن مورد قضاوت قرار می گیرد. یعنی، صرف از این که مطالب تغییر شکل می دهد مفهوم یا مضمون آن با چه دقتی حفظ می شود؟

• • توانایی خواندن نقشه های معماری.

• • توانایی ترجمه شعر یا نثر از یک زبان به زبانی دیگر.

منظور از ترجمه تنها معنی متداول آن یعنی برگردان مطلبی از یک زبان به زبان دیگر نیست، بلکه تبدیل و تغییر مطلب به هر طریق از شکلی به شکل دیگر است. مثلاً وقتی از دانش آموز می خواهیم شعری را که حفظ کرده است به زبان خود تعریف کند، با ترجمه سروکار داریم. یا وقتی که مطلبی را از صورت توضیحی به شکل نمودار یا بالعکس تبدیل می کند باز هم کار ترجمه انجام می دهد. البته تبدیل مطلبی از یک زبان به زبان دیگر مانند ترجمه کتابی از زبان انگلیسی به زبان فارسی هم موردی از ترجمه است.
۲۰/۲ تفسیر. توضیح دادن یا بیان کردن مطالب از طریق معنی کردن یا دادن مثالها یا خلاصه ای از آنها. در حالی که ترجمه شامل برگردان عینی و بخش به بخش مطلب از یک صورت به صورتی دیگر است، تفسیر مستلزم بازچینی و بازآرایی مطلب یا ارائه دیدگاهی تازه از آن است.

• • توانایی تشخیص و بیان نتیجه گیریهای درست یا نادرست از مجموعه ای از اطلاعات

• • توانایی درک و بیان اندیشه اصلی یک اثر یا یک مطلب به صورت خلاصه

۳۰/۲ برون یابی و درون یابی. بسط دادن اطلاعات به ورای معلومات موجود، مثلاً تعمیم دادن نتایج حاصل از تحقیق با نمونه ای از یک جامعه به کل آن جامعه. شخص در برون یابی به پیش بینی امور می پردازد. شق دیگر برون یابی، درون یابی است. درون یابی شامل پرکردن فواصل موجود در یک رشته اطلاعات است.( سیف، ۱۳۸۰، ص۱۴۰ )

• • توانایی پیش بینی یا برآورد نتایج اقدامات مختلف

• • توانایی تشخیص دادن عواملی که دارای نتایج نادرست هستند.

۰۰/۳ کاربستن. استفاده از مطالب انتزاعی( اندیشه های کلی، قواعد اجرایی، روش های کلی در موقعیتهای ویژه و عینی.

• • توانایی استفاده از اصول و قوانین یادگیری در آموزشهای کلاسی.

• • توانایی استفاده از محاسبات ریاضی در موقعیت های عملی زندگی.

۰۰/۴ تحلیل. شکستن یک مطلب یا موضوع به اجزا یا عناصر تشکیل دهنده آن به گونه ای که سلسله مراتب اندیشه ها به صورتی روشن نشان داده شود و روابط میان اندیشه های بیان نشده مشخص گردند. این طبقه از سه خرده طبقه با نامهای زیر تشکیل یافته است:
۱۰/۴ تحلیل عناصر. شناسایی عناصر موجود در یک مطلب

• • توانایی تشخیص واقعیتها از فرضیه ها

• • توانایی تشخیص فرضهای بیان نشده در یک مطلب خواندنی

۲۰/۴ تحلیل روابط. شناسایی روابط و تعاملهای بین عناصر و اجزای یک مطلب

• • توانایی تشخیص روابط علت معلولی از سایر روابط

• • توانایی تشخیص سفسطه های منطقی در استدلالها

۳۰/۴ تحلیل اصول سازمانی. شناسایی سازمان و آرایش نظامدار یک مطلب که هم ساختار آشکار و هم ساختار نهان آن را شامل می شود. (سیف، ۱۳۸۰، ص۱۴۱ )

• توانایی تشخیص دیدگاه های یا تعصب های نویسنده در بیان یک واقعه تاریخی

و بعد ذره ذره به یاد می آویم
انگار که یکدیگر را دو ست می داریم.(ساده بودم،تو نبودی باران بود،چیزی نیست۱۳۷۷)
شاعر در این شعر نماد سکوت و بوسه را در کنار هم قرار داده است.پشت ماهیت نمادین این واژه دفتر ها شعر و معنا هست. و در این شعر نیز با این واژه ی همسو در کناریکدیگر شاعر تمام حس شاعرانه اش را رو می کند.هر چند خواننده باید با کشف و شهود در جریان زبان ساده و بی پیرایه شاعر برسد. سکوت نماد مشخصی است که در این شعر در جریان همبستگی بوسه قرار گرفته و کاملاً تحت شعاع واژه ی بعد از خود نقاب از رخساره برداشته است.تازه می فهمیم که قدر سکوت و بوسه را می دانیم،سکوتی که علامت رضایت،خویشتن داری و صبوری برای رسیدن به بوسه که نماد دوست داشتن،تمایل و عشق ورزیدن است. هر دو کنار هم دنیایی جز عاشقی و علاقمندی را در ذهن مخاطب تداعی نمی کنند.

شب /سکوت/آینه
اگر به کسی نگویید
من برای شب و سکوت و سردرد آینه
شفای نور و
مرهم گفتگو آورده ام.(ساده بودم تو نبودی باران بود،۱۳۷۷)
شب،سکوت و سردرد آینه ۳ سمبلی هستند که در این شعر موجب عمق بخشی وغنای معنی برخلاف ظاهر بی پیرایه و ساده شعر شده اندو مخاطب را به تفکر وا می دارند.البته هر سه نماد ماهیت های نمادین کاملاً متفاوت دارند اما با ذهن خلاق و متفکر شاعر به یکسو هدایت شده اند.شب نماد خفقان،دیکتاتوری و ظلمت است ، حال آینه نماد روشنگری،آگاهی و شناخت می باشد.شاعر با بهره گرفتن از شگرد آشنایی زدایی آینه را به بیماری سردرد دچار کرده است.ذات صفت نمادین را در این واژه آشفته و بهم ریخته است.ترسیمی از نماد آینه که دوران هاست دست نخورده با قی مانده،حال تنها با فنی ظریف و شاعرانه متزلزل شده است.و آینه با آن پیشینه ی قدیمی در بندهای این شعر حال همراه و همسو با شب است و شاعر در بند بعد آینه را برای رهایی از بیماری تازه رسیده و شب را زدودن بدی ها و تلخی های مزمن و قدیمی و پیشینه ای به درازنای تاریخ به درمان دعوت می کند. برای هردوی آن ها و در نهایت برای سکوتی نیز که در این شعر ناشی از غم و دلتنگی همراهی با شب و سردرد آینه شفای نور به ارمغان آورده است.شاعر با بهره گرفتن از همراهی این سه نماد که به لحاظ محتوا و ظاهر هیچ سنخیت و همسویی با هم ندارند.تصویری نو و رازآلود آفریده است که مخاطب را با خود همراه می کند. ابتدا برای بازیابی سه مفهوم متفاوت و سپس رمز گشایی از شگردهای خویش در رسیدن به مفهوم اصلی و رسیدن به برهانش برای به ارمغان آوردن نور برای هر سه نماد.
نور را می افشاند برآسمانی که شب بر آن چیره است. برای رهایی از ظلمت و خفقان که منجر به سکوت و دلتنگی شده است.سکوتی که این بار ناشی از نارضایتی و ناتوانی است.نور می افشاند برای زبان گشودن و برای رهایی آینه از سردردی شاید مزمن،با نور بخشی به آینه،آن را از سردرگمی و بی قراری که به درد منجر شده است می رهاند و دوباره حقیقت ،آگاهی و شناخت را در صورت آن هویدا می کند.بسیار شاعرانه ،لطیف و گاهی خشن شعر را به انتها هدایت می کند و این چنین خواننده با دو فضای کاملاً متفاوت مواجه می شود که برای برقراری رابطه بین این دو فضا باید بیندیشد و رازها را برملا کند تا به عمق همبستگی واژه گان و نماد در این شعر پی ببرد.شاعرانگی و خلاقیت شاعر د بکارگیری این سه نماد به طور مکمل موجب می شود افکار خواننده در سه دنیای متفاوت پرواز کند،بچرخد. شاید گمراه شود و دست و پا بزند برای رهایی از پیچیده گویی و در نهایت برای چهر گشایی از تصویرهای پراکنده این شعر به نور پناه می برد که نقطه عطفی است برای رسیدن به راز تصویر در این شعر.
بوسه/دریا
زن
عمری زلال در بوسه ای طویل
که باروری دریا را صد ساله می کند.(دفتر یکم،ص ۲۷)
بوسه و دریا نمادهای مکمل در این شعر برای رسایی پیام شاعر هستند با این تفاوت کهدر این شعر بوسه و دریا علاوه بر همسو شدن،بوسه جنبه حمایتی برای دریا دارد و به کمک دریا می شتابد. بوسه که از سوی زن به سمت دریا ارزانی گشته و این طویل بودن نشانه ی تمام میل و اشتیاق ،عشق و خواهان بودن زن را برای عرضه ی این بوسه ی بی نظیر است تا باروری دریا را صد ساله کند.از آنجا که اهمیت حیاتی دریا در زندگی انسان باعث گردیده است تا این پدیده در باورهای اساطیری و مذهبی انسان جایگاه خاصی را اشغال کند.تقریباً نزد همه ملل دنیا دریاهای مقدسی وجود دارد که سرچشمه ی فیض و برکت الهی و تطهیرکننده ی انسان از زشتی ها تلقی می شوند.هم چنین یونگ بر این عقیده است که دریا مظهر ناخودآگاهی جمعی است.زیرا اعماق بی انتها،زیر سطح بازتاب دهنده ی آن پنهان است.دریا برای پیدایی حالات رویایی و هجوم محتویات ناخودآگاه به خصوص در رویاها محل مناسبی به شمار می رود و بعضاً دریا مظهر روح به شمار می رود و اگر در این شعر دریا را تنها مظهر روح در نظر بگیریم و به مابقی ابعاد نمادین این واژه نپردازیم زن با بوسه ای طویل باروری روح،حیات و زندگی را صد ساله کرده است. که تاثیر عاشقی و در طول زندگی را با این تصویر به رخ می کشد.
دریا و بوسه در این شعر به زیبایی همراه شده اند بی آنکه به لحاظ محتوایی و ظاهر معنایی همسویی و تعاملی با هم داشته باشند. برای پی بردن به واقعیت عینی شعر باید ماهیت نمادین این دو واژه مورد توجه و بررسی قرار بگیرد.
اصلاً همه جا همین طور ترانه گران،گهواره شکسته
و چیزهای بی جهت بسیار است.
ترانه ی گران و گهواره ی شکسته دو نماد مکمل برای نشان دادن اعتراض اجتماعی شاعر هستند. گهواره چه مانند روم باستان از چوب تراشیده شده باشد و یا فقط سبدی از شاخه های مو باشد نماد سینه ی مادر است و بلافاصله جانشین آن می شود.گهواره عامل حمایت ضروری و نشانه گرما و نرمی و چون خاطره یی از اصل و مبدأ است که در غم ناخودآگاه بازگشت به رحم وجود دارد. تاب خوردن گهواره در ارتباط با سعادتی است ناشی از امنیت خیال،از سویی گهواره در ارتباط با سفر است به این جهت که گهواره را اغلب چون قایق یا نشست گاه بالون می سازند.گهواره زهدانی است که یا برآب می راندو یا رد آسمان پرواز می کند، و طی الارض سرنشین خود را امن و امان می سازد.(فرهنگ نمادها،ص )
و حال ترانه نمادی برای روشگری و انتقال پیام های اجتماعی و عاطفی و… است.
که شاعر با بهره گرفتن از این ابزار مخاطبانش را به سمت و سوی آرمان شهر هدایت می کند.شاعر ترانه می گوید گاه ساده و روان و گاه با رمز و راز،زمانی رمز و راز را به شعرش وارد می کند که دیکتاتوری و خفقان اجازه ندهد او آزادانه منظور و محتوای شعرش را به فکر و اندیشه ی خوانده جاری کند. پس در پشت پرده های نا زلال رمز و راز معنی می آفریند و خواننده را همراه خود به پستوهای شعری اش می کشاند.شاعر با این کار قصد دارد بین خواننده و شعرش رابطه ای پنهانی و دور از چشم والیان شهر ایجاد کند. تا این چنین و در پستوها و لایه های زیرین ترانه اش دست به روشنگری و افشاگری از دردها و تلخی های روز جامعه اش بزند.
حال شاعر در این شعر از گرانی ترانه که همان سانسور دیکتاتوری ها و خفقان و در نهایت نایاب شدن ترانه می گوید.دیکتاتوری دست و پای شاعران را بسته،ترانه در این همه ظلمت و تاریکی تولید نمی شود و اگر بشود بسیار کم و پنهانی است که توسط شاعر این شرایط سخت به گرانی ترانه تعبیر شده است.حال گهواره که نماد سینه و آغوش مادر است اگر در این شعر سینه یمادر همان وطن و سرزمین باشد شکسته استبداد این گهواره را شکسته استو ترانه وگهواره به لحاظ مفهوم در یک مسیر گنجانده نمی شوند،ذهن مخاطب در رویارویی ظاهر با این دو واژه در کنار هم دو فضای متفاوت را تصور می کند.حال اگر کمی تعمق و تأمل به اندیشه های پنهای شاعر در جهت خلق این فضا پی برد به تصویری یکسان ،یکسو و به جا می رسد. شاعر بسیار روان و ساده و تنها با بکارگیری دو نماد در ظاهر متفاوت معنایی عمیق و متفکرانه خلق کرده است.و مخاطب تنها با پی بردن و تأمل کردن د رارزهای پشت پرده ی این شعر می تواند با خواست شاعر همراه و یک صدا شود.علاوه بر استفاده از ۲ نماد که قش مکملی در کنار هم ایفا می کنند.شاعر با آشنایی زدایی در این واژگان و زدودن کهنگی و تکرار در بکارگیری آن ها(ترانه ی گران،گهواره ی شکسته)به ایجا تسهیل در ذهن و فکر مخاطب جهت پی بردن اختناق و ظلم در اجتماع آن روزها دامن زده است.
توفان مکن ای بشر!
کبوتر مرده بر آشیانه ی زیتون
ترانه نخواهد خواند.( ص ۱۰۸-دفتر یکم)
نمادهای مکمل در این شعر کبوتر مرده و آشیانه زیتون هستند.زیتون درختی است سرشار از نمادها،اعم از صلح،باروری،تزکیه،نیرو،پیروزی و پاداش تفسیر از نماد زیتون این است که این درخت متبرک را با ابراهیم و مهمان نوازی اش همسان می داند،که مهمان نوازی ابراهیم تا روز قیامت برقرار است.(HAY,285,294) درخت ابراهیمی رستگاران،که در حدیث آمده زیتون است.درخت زیتون مسلماً بهشت برگزیدگان است.و کبوتر که در افواه به عنوان یک ساده لوح معروف است و در نگاه شاعرانه نماد عشق دانسته شده است.ص ۵۲۵ جلد چهارم)
حال در این شعر فضایی اعتراض به مشکلات و اختناق های اجتماعی دارد شاعر در پس این واژگان اعتراض هایش را پنهان کرده است. تا از حس شاعرانه اش بی حجاب و بی پرده رونمایی نکند.اگر کبوتر را همان ساده لوح یا حتی عاشق بدانیم و شگرد آشنایی زدایی که شاعر از آن در این نماد بهره گرفته است برای خلق تصویر را هم در نظر بگیریم.فرد ساده لوح یا عشقی که از شدت ظلم و دیکتاتوری مرده است.حالا دیگر در آشیانه زیتون با آن همه خوبی جان نمی گیرد و نوایی سر نمی دهد.با بهره گرفتن از این دو نماد در کنار هم و شگرد آشنایی زدایی (کبوتر مرده-آشیانه زیتون) اوج اختناق و تیره گی بیش از حد جامعه را به تصویر می کشد.عاشقی که از پا در آمده،آشیانه هایی از جنس و ماهیت ذاتی زیتون هم دیگری ثمری ندارند. جان و خونی در رگ های جامعه نیست.
سنگ/ستاره
گاهی اوقات
که می شود از صدای سنگ
سراغ ستاره را گرفت
می پرسم این میل مهربان را
آیا علف از بلوغ آفتاب نخواهد نوشید؟!
در سنت،سنگ به انتخاب خود جایی را اشغال می کند.بین روح و سنگ ارتباطی نزدیک وجود دارد. برطبق افسانه ی پرومتئوس سنگ ها زاینده ی نوع بشراند و عطر آدمی را دارند.سنگ و انسان حرکت مضاعف صعود و نزول را انجام می دهند.فرهنگ نمادها ص۶۳۱ جلد سوم) به علاوه سنگ نماد زمین و مادر است.و یکی از وجوه نمادگرایی…. است.
خصوصیت آسمانی ستاره آن را جزء نمادهای روح،به خصوص برخورد میان دو نیروی باطنی و ظاهری است.ستاره ها در تاریکی نفوذ می کنند،آنها فانوس های دریایی هستند که در شب ناخودآگاه می درخشند.
حال اگر در این شعر سنگ را صرفاً نماد زمین بگیریم و فاصله ی زمین تا جایگاه ستاره را در نظر بگیریم و بند بعدی شعر که اطلاع سنگ را از ستاره با این همه فاصله و به درازنای تاریخی پدید آدن جهان دوری زمین و آسمان وجود و حضور حس مهربانی،عشق و دوست داشتن است،حس درونی که فاصله ها را می پیماید و حال در این جا به ماهیت دیگر نمادین این دو واژه که روح است و بیانگر ارتباط روحی بین آدم و با تمامی تفاوت ها و جدایی هاست.شاعر در لایه های زیرین این واژه به ظاهر متفاوت مفهومی لطیف و شاعرانه را به خواننده نوید می دهد. در بند بعدی شعر این مهربانی را توسعه می دهد تا رابطه علف و طلوع آفتاب مهربانی بین تمام ذرات جهان موج می زندو زنده است.حتی سنگ حتی علف.
مجالی نیست!
درگفتگوی ابر و باد
یکدستی باران
کر نمی کند
باید نشست به گرده ی اسبی و
شبانه گریخت،
یا
تا فتح آن سرود سرخ
ایستاد و مزامیر زندگی را
بلند بلند خواند مرد.
ابرو باد هر دو نمادهایی هستند که در همان ابتدا با حضور این دو تکلیف فضای شعر کاملاً در هن خواننده روشن است.ابر از نظر نمادین وجوهمختلفی را در بر می گیرد،که اصل ترین آنها در ارتباط با طبیعت مخلوط و غیر مشخص آن است.ابر را وسیله ی به جامه در آمدن خداوند و مظهرت نیز دانسته اند و اما نقش ابرهای باران ساز،مشخصاً در ارتباط با بروز فعالیت آسمانی است و نماد گرای آن به تمامی سرچشمه های باروری ،از جمله باران مادی،وحی پیامبرانه و مظهریت وابسته است.(فرهنگ نمادها،جلد اول ص ۳۰)
و از آنجا که نمادگرایی باد چند وجه دارد به دلیل انقلاب درونی اش ،نماد بی ثباتی،ناپایداری و بی استحکامی است.باد نیرویی اولیه است که متعلق به تیتانها است،و خشونت و کوری آنان از همین جا است.(جلد دوم ص۶) فضای شعر برخلاف ظاهر آرام و روان و بی پیرایه بسیار آشفته و طوفانی است و به دلیل به کارگیری این دو نماد اگر به ماهیت این دو نماد پی برد و از راز ها پرده گشایی کرد جنجال و بی قراری ها نهفته در این شعر رونمایی می کند.که هر کدام از این نماد ها میتواند نماینده فرد یا گروهی در جامعه و اعتراض ها باشد.
سرزمین من
لبریز از بوی بوسه و کودک است(ص ۴۴دفتریکم،از آوازهای کولیان اهوازی)
کودک نماد معصومیت است: این مرحله ،مرحله ی قبلی از خطای آدم و حوا و بنابراین مرحله ی عدنی است که در سنت های مختلف به بازگشت به مرحله ی جنینی تعبیر شده است و کودک نزدیک به مرحل جنینی است. کودکی نماد سادگی طبیعی و نماد خود جوشی و خود به خودی است.(ص ۶۲۴،جلد چهارم)
و وبسه هم که نماد وصلت و پیوند دو سر است. دو نماد بوسه در کنار هم نیز در خط ابتدایی این شعر تکلیف مخاطب را به شرط رمز گشایی مشخص می کند.سرزمینی که لبریز از بوی بوسه و کودک است .برخلاف فضاهای اعتراضی در مابقی اشعار سید علی صالحی حال در این باد وطنی کاملن متفاوت مواجهیم،دنیای تصاویر در این شعر بسیار لطیف ،آرام و لبریز از مهر است.در ظاهر بوسه و کودک شاید در دو جهت متفاوت باشد،اما شاعر با خلاقیت و ابتکار از این دو نماد در راستای القای مفهوم مورد نظرش بهره گرفته است و در نگاه اول کاملاً ذهن مخاطب را به تفکر و تأمل وا می دارد. ولی با تأمل و روسخ به پستوی شعر و افکار شاعر م یتوان به قصد و خواست اصلی شعر پی برد.
خواب گل و خاطرات گهواره:
گاهی اوقات
هیچ میلی به دیدن یک عده آدمی ندارم
اما باز با دست باز و دل بسته می آیند،
می آیند مسافران دور دریا را

روش کتابخانه­ای در تمامی پژوهش­های علمی مورد استفاده قرار می­گیرد. لیکن در بعضی از آن­ها در بخشی از فرایند پژوهش از این روش استفاده می شود و در بعضی دیگر موضوع پژوهش از لحاظ روش، ماهیتا کتابخانه­ای است. در روش کتابخانه­ای از انواع منابع برای جمع­آوری داده می­توان بهره گرفت. از این منابع می­توان به اسناد، کتاب­ها، مقالات و مجلات و پایگاه­های داده­ی علمی اشاره کرد (حافظ­نیا، ۱۳۸۴). در این پژوهش، جهت تعیین لایه­ های نقشه استراتژیک از مطالعات کتابخانه­ای استفاده شده است.همچنین جهت جمع آوری داده های کمی به آمارنامه شهراصفهان که به صورت سالانه انتشار می یابد رجوع گردیده است.نظر سنجی های صورت گرفته از شهروندان نیز به عنوان دیگر داده های آماری مورد بررسی می باشد.

• روش تجزیه و تحلیل اطلاعات

در پژوهش حاضر، با توجه به ماهیت روش و نوع متغیرها از تکنیک­های مختلف نیز استفاده شده است. در این بررسی از روش­های BSC و QFD جهت تجزیه و تحلیل استفاده شده است، که جهت این کار از نرم­افزار Excel استفاده شده است.
از روش QFD برای اولویت­ بندی پروژه­ های شاخص بر مبنای اهداف برنامه استفاده شده است. این تکنیک در پژوهش برای اولویت­ بندی پروژه­ های شاخص با رویکرد اهداف استراتژیک مورد استفاده قرار می­گیرد.

• خلاصه فصل

در این فصل توضیحاتی در مورد روش پژوهش و معرفی متغیرهای پژوهش داده شد. سپس جامعه آماری و نمونه­ آماری بیان گردید. در ادامه ابزار گردآوری اطلاعات بیان شد و سپس توضیحاتی در رابطه با قلمرو مکانی، زمانی و موضوعی پژوهش آورده شده است و در مورد روش تجزیه و تحلیل اطلاعات توضیحاتی ارائه شد و تکنیک­ها مورد استفاده بیان گردید.
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده ­ها

• فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده¬ها

• مقدمه

تجزیه و تحلیل داده ­ها فرآیندی چند مرحله­ ای است که طی آن داده­هایی که از طریق بکارگیری ابزارهای جمع­آوری در نمونه (جامعه) آماری فراهم آمده­اند، خلاصه، کدبندی، دسته­بندی و در نهایت پردازش می­شوند تا زمینه برقراری انواع تحلیل­ها و ارتباطات بین داده ­ها به منظور آزمودن فرضیه فراهم گردد. در این فرایند، داده ­ها هم از طریق مفهومی و هم از لحاظ تجربی پالایش می­شوند و تکنیک­های گوناگونی برای استنتاج­ها و ارزیابی­ها استفاده می­ شود. در این فصل محقق با گردآوری، استخراج، دسته­بندی و نظم و ترتیب دادن داده ­های مورد نیاز به ارزیابی داده ­های حاصل از نظرات خبرگان دانشگاهی و مدیریت شهری می ­پردازد. بدین صورت که در ابتدا به معرفی برنامه استراتژیک سازمان می ­پردازد و در ادامه کارت امتیازی متوازن برای ارزیابی برنامه تدوین می­ شود و بدین منظور مقاصد راهبردی و اهداف برنامه برای هر یک از مناظر تدوین می­ شود. در ادامه نیز به تدوین شاخص و ارزیابی برنامه اصفهان ۹۵ پرداخته می­ شود و در انتها نیز با بهره گرفتن از روش QFD به اولویت بندی پروژه های شاخص تدوین شده، برای ادامه­ فرایند اجرای برنامه اصفهان ۹۵ پرداخته خواهد شد.

• معرفی برنامه­ ریزی استراتژیک سازمان

همان طور که اشاره گردید عناصر برنامه اصفهان ۹۵ مطابق با الگوی دیوید تدوین گردید. اولین گام در تهیه برنامه اصفهان ۹۵ تدوین ماموریت شهرداری اصفهان بود که فلسفه وجودی سازمان را مشخص می نماید.در ادامه چشم انداز شهر اصفهان از منظر ماموریت های شهرداری اصفهان تدوین گردیده است و در ادامه با تحلیل عوامل محیطی اهداف کلان سازمان تهیه و سپس استراتژی های سازمان مشخص گردیده است.همچنین در ادامه پروژه ها و اقدامات در بازه زمانی برنامه مشخص گردیده است .

• تعیین کارت امتیازی متوازن جهت ارزیابی عملکرد در قالب برنامه

باتوجه به اینکه در این قسمت، ارزیابی عملکرد برنامه اصفهان ۹۵ با بهره گرفتن از BSC انجام می پذیرد با تشکیل جلسات خبرگی و استفاده از نظرات خبرگان دانشگاهی و مدیریت شهری به بررسی چگونگی ارتباط برنامه با کارت امتیازی متوازن پرداخته شد. بدین منظور در مرحله اول مناظر کارت امتیازی متوازن تشکیل گردید که پس از جمع بندی های صورت گرفته، ۴ منظر ذینفعان، فرایند های داخلی، مالی، و رشد و یادگیری برای کارت امتیازی متوازن سازمان تهیه گردید. در ادامه با توجه به چشم انداز سازمان، مقاصد استراتژیک تعیین گردید و در قالب مناظر چهارگانه BSC ‌ قرار گرفت. سپس با توجه به مقاصد راهبردی، اهداف راهبردی تدوین می گیرد و در انتها شاخص های ارزیابی برای هریک از اهداف راهبردی تهیه شده است. در ابتدای برنامه راهبردی شهرداری اصفهان، بر روی شاخص های منتخب هدف گذاری کمی صورت پذیرفته است که میزان موفقیت هر هدف راهبردی با بهره گرفتن از آن قابل محاسبه می باشد. با بهره گرفتن از این ساختار می توان ارزیابی برنامه را به صورت سلسله مراتبی از سطح شاخص ها تا بالاترین سطح که مقاصد استراتژیک است انجام داد.

• • ارتباطات لجستیک

موفقیت در محیط امروزی تجارت، نیاز به مدیریت سیستم پیچیده ارتباطات دارد. ارتباطات زیر باید بصورت مؤثر اتفاق افتد:

• • بین سازمان، تأمین کنندگان و مشتریانش

• • بین واحدهای اصلی درون سازمان همانند لجستیک، مهندسی، مالی، بازاریابی

• • فعالیتهای مختلف لجستیکی که توضیح داده شد.

• • جنبه های مختلف هر فعالیت لجستیکی، از قبیل هماهنگی انبارش مواد، در جریان ساخت و محصول

• • اعضای مختلف زنجیره عرضه، از قبیل واسطه ها و مشتریان و تأمین کنندگان ثانویه که ممکن است بطور مستقیم با شرکت در ارتباط نباشند.

ارتباطات یک اتصال حیاتی بین فعالیتهای لجستیکی و مشتریان شرکت ایجاد می کند. ارتباط دقیق و سر موقع، بنیاد مدیریت موفق لجستیک است. سیستم های ارتباطی یک شرکت ممکن است به پیچیدگی یک سیستم اطلاعات مدیریت یا به سادگی ارتباط کلامی بین افراد باشد.

• • پردازش سفارش

این سفارش مشتری است که فرایند لجستیک را فعال می کند و اقداماتی را که که باید برای ارضای تقاضا انجام شود، جهت می دهد.

اجزای پردازش سفارش به سه گروه شکسته می شوند:
الف) المان های عملیاتی: از قبیل ثبت سفارش و اصلاح آن، زمان بندی، آماده سازی برای ارسال و صدور فاکتور
ب) المان های ارتباطی: از قبیل تغییر در سفارش، تحقیق در مورد وضعیت سفارش، ردیابی و تسریع، اصلاح اشتباه، و تقاضای اطلاعات مربوط به محصول
ج) المان های اعتبار و وصول: شامل بررسی اعتبار و پردازش و وصول حسابهای دریافتنی
سرعت ودقت فعالیتهای پردازش سفارش یک شرکت تأثیر بسزایی در سطح سرویس به مشتری دارد. زیرا سیکل پردازش سفارش یک ناحیه کلیدی از رابط مشتری با شرکت است، و می تواند تأثیر زیادی در تصور مشتری از سرویس و در نتیجه ارضای مشتری داشته باشد.

• • برنامه ریزی تولید

برنامه ریزی تولید هم می تواند جزء لجستیک محسوب شود زیرا از یک طرف این لجستیک است که قطعات و مواد اولیه را برای تولید فراهم می کند و از طرف دیگر بنا به نیاز مشتری، کالاهای تولید شده را ارسال می کند، بنابراین برنامه ریزی تولید بصورت مستدل در مرکز فرآیندهای داخلی لجستیک جای دارد. البته هنوز به تولید بعنوان یک موجودیت مستقل با اهداف و برنامه هایش نگریسته می شود، که این ریسک را بدنبال دارد که بر تولید بعنوان هدف اولیه تمرکز شود تا رضایت و نیاز مشتری.

• • بسته بندی

در دو حوزه بازاریابی و لجستیک نقش ایفا می کند. در بازاریابی، بسته بندی بعنوان شکلی از تبلیغات عمل می کند، سایز، وزن، رنگ و اطلاعات چاپ شده مشتریان را جذب می کند و اطلاعات در مورد محصول را منتقل می کند. در لجستیک، بسته بندی نقش دوگانه ای را ایفا می کند. اول، محصول را از خرابی در هنگام انبارش و حمل و نقل حفظ می کند. دوماً، بسته بندی صحیح می تواند انبارش و جابجایی محصولات را تسهیل می کند و در نتیجه کاهش هزینه های جابجایی مواد را باعث می شود. این بحث برای شرکتهایی که در حد بازار جهانی کار می کنند، پراهمیت تر ظاهر می شود. همچنین، چون هر بسته بندی در نهایت دور ریخته می شود، بایستی جنبه های زیست محیطی نیز در بسته بندی لحاظ شود.

• • پشتیبانی قطعات و سرویس

علاوه بر جابجایی مواد اولیه، در جریان ساخت و محصول نهایی، لجستیک باید درگیر با بسیاری از فعالیت های تعمیر و سرویس محصولات باشد. مسئولیت لجستیک با تحویل محصول به مشتری خاتمه نمی یابد. بخشی از فعالیت تجاری یک شرکت، می تواند تدارک سرویس بعد از فروش برای مشتریان باشد. این شامل تهیه قطعات جایگزین هنگامیکه محصول از کار افتاده یا درست کار نکند، باشد. بعنوان مثال، فروشندگان خودرو باید دپارتمان سرویس کارآمدی را دارا باشند تا سرویس کامل و تعمیر را فراهم کنند. تأمین قطعات یدکی و جایگزین برای فعالیت سرویس و تعمیر حیاتی است، و لجستیک مسئول اطمینان از در دسترس بودن قطعات در زمان و مکان مورد نیاز مشتری است.
در بازار صنعتی ، جائیکه محصول ممکن است یک قطعه از وسیله تولیدی باشد، زمان خرابی می تواند بی‌اندازه برای مشتری هزینه زا باشد. اگر خرابی محصول منجر به توقف یا کاهش سرعت خط تولید شود، تأمین قطعات یدکی شرکت باید قادر باشد با سرعت و بدون چون و چرا پاسخگو باشد. پشتیبانی کافی سرویس و قطعات بی اندازه اهمیت دارد اگر سرویس پس از فروش بخشی از فعالیتهای بازرگانی شرکت باشد.

۲-۴- لجستیک معکوس

همان طورکه می دانید به طور عمومی و سنتی، تولیدکنندگان کالاها و اقلام در قبال کالاهای خود، پس از توزیع و سپس مصرف توسط مصر ف کنندگان، هیچگونه احساس مسئولیتی نمی کنند و تعهدی را در قبال تولیدات توزیع شده و مصرف شده خود نمی پذیرند. اما امروزه حجم محصولات تولیدی مصرف شده، خسارات قابل ملاحظه ای را در جهت تخریب محیط زیست به بار آورده است و همگان اعم از مصرف کنندگان و مسئولان نگران وضعیت محیط زیست خود هستند و با دغدغه فراوان، روند رو به بهبودی را برای وضعیت محیط زیست خود دنبال می کنند. به نحوی که همگان از تولیدکنندگان مختلف کالاها و اقلام انتظار دارند تا هزینه ضایعات و جمع آوری زباله های ناشی از تولیدات خود را بپذیرند و یا حداقل ضایعات کالاهای مصرفی را کاهش دهند.
این توجه روزافزون به مدیریت ضایعات و وضع قوانین جدید در خصوص ضایعات محصولات تولیدی به خصوص در اروپا، تولیدکنندگان کالاها را به
سمت بهبود فرایند تولید خود کشانده است، چرا که هزینه های انهدام و پاکسازی محیط زیست بسیار بالاست. از این رو، بیشتر شرکت ها و واحدهای تولیدی در اروپا و آمریکا مسئولیت جمع آوری ، پخش و به روز کردن کالاهای دست دوم تولیدی خود را عهده دار شده اند. علاوه بر این موضوع، برای تزریق پویایی و توسعه یک سیستم لجستیکی مناسب، ضروری است که در زنجیره تأمین یک سازمان لجستیک، جامع نگری خوبی وجود داشته باشد. به عبارت دیگر، بحث توزیع معکوس و سایر ابعاد لجستیک معکوس به منظور فراهم کردن رضایتمندی مشتری به خوبی لحاظ شود. بدین معنا که مشتری پس از تأمین نیازهایش، از سیستم لجستیکی مورد انتخاب خود احساس امنیت کند و مطمئن باشد که در صورت وجود هرگونه عیب و نقص در کالای توزیع شده که از ناحیه یکی از فرآیندهای تولید، توزیع و یا انبار ناشی شده باشد، به وسیله استقرار لجستیک معکوس قابل پذیرش و رفع شدن است و به صورت کاملاً منظم، اقلام کالاهای توزیع شده ای که برای مصرف کننده یا مشتری قابل استفاده نیستند در زنجیر ه تأمین به وسیله سیستم توزیع معکوس جمع آوری شده و توسط یکی از مراحل بهبود مستمر لجستیک معکوس در کمترین زمان ممکن برای مصرف کالا و اقلام مطلوب به مشتری بازگردانده می شود. این ایجاد رضایت مندی و امنیت خاطر برای مشتریان، به منزله دمیدن روح پویایی در یک سیستم لجستیکی است و استقرار این نظام و عملکردهای دقیق آن، می تواند خود به تنهایی تبلیغ خوبی برای افزایش رضایتمندی مشتریان، سودآوری بیشتر و نهایتاً افزایش مشتریان باشد. پس عمده دلایل فعال شدن شرکت ها در لجستیک معکوس (شکل ۳-۲) عبارتست از:

1. 1. قوانین و مقررات زیست محیطی که شر کتها را وادار می کند تا کالاها و محصولات از رده خارج (زاید( خودشان را جمع آوری نمایند و در رفتار تولیدی آینده خود مراقبت بیشتری کنند.

1. 1. مزایای اقتصادی استفاده از کالاهای عودت داده شده در فرایند تولید به جای پرداخت هزینه های بالای انهدام ضایعات کالای دست دوم و افزایش آگاهی های زیست محیطی مصرف کنندگان.

شکل ۲-۳: دلایل استفاده از لجستیک معکوس (تیبن و روگرز، ۲۰۰۲)
بدیهی است که مصرف مجدد و طولانی مدت کالاها و محصولات به هر طریق ممکن، جزو دیدگاه های اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی سودمند به حساب می آید.

1. 1. مصرف کنندگان و مشتریان لجستیکی، از استقرار لجستیک معکوس بسیار استقبال می کنند و این به دلیل سود نهفته ای است در اثر استقرار لجستیک معکوس عاید آنها می شود. مطلوبیتهایی همچون احساس امنیت خاطر از سالم بودن کالاهای مورد تقاضا و ضمانت سیستم برای کالاها و اقلام توزیع شده و نیز تقبل هزینه های ناشی از سالم نبودن کالا و اقلام، از زمان جمع آوری آن تا تحویل دوباره کالا برای استفاده، از جمله دلایل این تمایل شدید است.

1. 1. مشتریان سیستم با استقرار سیستم لجستیک معکوس، ثبات و بقاء بیشتری را در فعالیتهای خود احساس می کنند و این ثبات و پایداری به ویژه در گروه های بزرگی از کالاهای برگشتی که مرور زمان از اعتبار و ارزش آنها می کاهد، کاملا مشهود است. اینگونه از برداشتها و احساس امنیت خاطرها از فرایند لجستیک معکوس، انگیزه بسیار زیادی برای مشتریان ایجاد کرده است تا جذب سیستمهایی از توزیع شوند که این نوع از نگرانیهای آنان را رفع نماید و دیگر این که توجه طیف وسیع از مشتریان به لجستیک معکوس، سبب روی آوردن شرکتها و سازمان ها به این فرایند شده است (تیبن و روگرز، ۲۰۰۲).

شبکه لجستیک معکوس که بخشی از زنجیره تأمین است ـ را می‌توان این‌گونه تعریف کرد: «انتقال دقیق، به موقع و درست مواد، اقلام و کالاهای قابل استفاده و غیرقابل‌استفاده از انتهایی‌ترین نقطه و آخرین مصرف‌کننده از طریق زنجیره تأمین به واحد مناسب موردنظر» به عبارت دیگر، لجستیک معکوس، فرایند حرکت و انتقال برای کالاها و تولیداتی است که در زنجیره تأمین ، قابلیت بازگشت دارند.
طراحی و اجرای شبکه لجستیک معکوس برای محصولات برگشتی، نه تنها هزینه‌های موجودی و حمل و نقل را کاهش می‌دهد بلکه باعث افزایش وفاداری مشتری نیز می‌گردد (لی و همکاران، ۲۰۰۹).