برنولاک^[۳۲] در سال ۱۹۹۷ بیان داشت که بهره وری به معنای این است که چه مقدار و به چه خوبی، از منابع مورد استفاده تولید می‌کنیم. اگر محصولات بیشتر یا بهتری از منابع ثابت تولید کنیم، بهره وری را افزایش داده ایم. همچنین بهره وری را افزایش داده ایم اگر همان محصولات را با منابع کمتری تولید کنیم. منظور از”منابع”، تمامی منابع انسانی و فیزیکی است. کاپلان و کوپر^[۳۳] در سال ۱۹۹۸ مطرح کردند که بهره وری مقایسه ورودی های ملموس با خروجی های ملموس یک واحد تولیدی است. جکسون و پیترسون^[۳۴] در سال ۱۹۹۹ بهره وری را کارایی+ اثربخشی تعریف کردند. موزنگ و رولستاندر^[۳۵] در سال ۲۰۰۱ بیان داشتند که بهره وری توانایی برآوردن نیازهای بازار به کالا ها یا خدمات با مصرف حداقل منابع کل است (تانژن، ۲۰۰۲).

‌بنابرین‏ با توجه به تعاریف ذکر شده می توان گفت که هدف از بهره وری عبارت است از: استفاده بهینه از منابع اعم از نیروی انسانی، مدیریت، سرمایه و زمین به طریق علمی و در پی آن کاهش هزینه ها، گسترش بازارها، افزایش کیفیت، بهبود معیارهای زندگی، افزایش اشتغال دانش فنی، و تکنولوژی (احمدی، ۱۳۸۱). در جدول ۲-۱ به طور خلاصه تعاریف ارائه شده از بهره وری آورده شده است.

جدول ۲-۱: برخی از تعاریف بهره وری(رضائیان؛ ۱۳۸۶).

ظهور واژه بهره وری برای نخستین بار

کنه، ۱۷۶۶

بهره وری = توانایی تولید

لیتر، ۱۸۸۳

ارتباط بین بازده و وسایل به کار رفته برای این مقدار بازده

ارلی، ۱۹۰۰

خارج قسمت بازده به یکی از عوامل تولید

سازمان همکاری اقتصادی اروپایی ۱۹۵۰

تغییراتی که در میزان محصول بر اثر منابع به کار رفته ایجاد می شود.

دیویس ۱۹۵۵

نسبت بین بازده و نهاده.

فابریکنت ۱۹۶۲

ارائه تعریف موضعی و وظیفه ای برای بهره وری

گندریک و کریمر ۱۹۶۵

مجموعه نسبت های بازده و نهاده

سیگل ۱۹۷۶

نسبت خروجی های ملموس به ورودی های ملموس

سومانث ۱۹۷۹

بهره وری عبارت است از آنچه انسان می‌تواند با مواد خام، سرمایه و فناوری به دست آورد. اساسا یک رفتار فردی است. نگرشی است که باید به طور مستمر خود و آنچه پیرامون ما قرار دارد با بهبود بخشیم.

مرکز بهره وری ژاپن ۱۹۹۱

بهره وری عبارت است از آنچه انسان می‌تواند با مواد خام، سرمایه و فناوری به دست آورد. اساسا یک رفتار فردی است. نگرشی است که باید به طور مستمر خود و آنچه پیرامون ما قرار دارد با بهبود بخشیم.

مرکز بهره وری ژاپن ۱۹۹۱

بهره وری = تعداد خروجی تقسیم بر تعداد ورودی

چو ۱۹۸۸

بهره وری = کل درآمد تقسیم بر (هزینه + سود هدف)

فیشر ۱۹۹۰

بهره وری = ارزش افزوده تقسیم بر ورودی عوامل تولید

اسپن و همکاران، ۱۹۹۱

بهره وری نسبت محصولات تولید شده به محصولاتی است که نیاز به تولید آن ها وجود دارد. بهره وری رابطه میان خروجی هایی همچون محصولات و خدمات تولید شده، با ورودی هایی همچون نیروی کار، مواد خام و دیگر منابع است.

هپل، ۱۹۹۳

بهره وری (نسبت خروجی به هر ساعت کار) عاملی ضروری و بلند مدت است که سطخ زندگی همه کشورها را معین می‌کند.

ثورو، ۱۹۹۳

بهره وری = کیفیت یا چگونگی ثمردهی تولید، ایجاد نتایج چشمگیر یا تولید انبوه است.

کاس و لویس ۱۹۹۳

بهره وری به معنای این است که چه مقدار و چقدر خوب از منابع مورد استفاده تولید کنیم.

برنولاک ۱۹۹۷

بهره وری مقایسه ورودی های ملموس با خروجی های ملموس یک واحد تولیدی است.

کاپلان و کویر ۱۹۹۸

بهره وری = کارایی + اثربخشی = زمان لازم برای ارزش افزوده تقسیم بر کل زمان تولید

جکسون و پیترسون ۱۹۹۹

بهره وری توانایی بر آوردن نیازهای بازار به کالاها یا خدمات با مصرف حداقل منابع کل است.

موزنگ و رولستاندر ۲۰۰۱

همان گونه که مشاهده می شود معنای بهره وری در گذر تاریخ بسیار تغییر یافته و از توجه صرف به افزیش تولید به سوی افزایش مزیت های رقابت پذیری سوق یافته است. موهانتی^[۳۶] ضمن مقایسه دیدگاه های قدیمی و نوین اظهار می‌دارد: دیدگاه های قدیمی بیشتر به نتایج نهایی یعنی سود بیشتر تأکید دارند، در صورتی که دیدگاه های نوین با تأکید بر کیفیت، بهبود فرایند ها و ورودی ها، عامل اصلی توسعه را کارکنان می دانند (رضائیان، ۱۳۸۶).

به طور کلی تعاریف نوین دارای دو ویژگی مهم می‌باشند. اول اینکه بهره وری رابطه ی بسیار نزدیکی با نحوه استفاده و موجود بودن منابع دارد، ‌به این معنا که بهره وری در صورتی که از منابع درست استفاده نشوند یا اگر کمبودی در هر یک از منابع وجود داشته باشد، کاهش می‌یابد. دوم، بهره وری به شدت با ایجاد ارزش ارتباط دارد. ‌بنابرین‏ بهره وری بیشتر هنگامی حاصل می شود که فعالیت ها و منابع در یک فرایند تولیدی به ارزش کالاهای تولید شده بیافزاید. نکته بسیار مهم آن است که ممکن است ارزش محصولات تولید شده افزایش یابد اما محصولات تولید شده نیازها، خواسته ها و انتظارات مشتریان را برآورده نسازند. در این صورت حتی ایجاد ارزش افزوده نیز بهره وری پایدار را تضمین نخواهد کرد و بهره وری پس از مدت کوتاه کاهش خواهد یافت. به همین دلیل، به اعتقاد بریتیلوفسون و هیت^[۳۷] تعریف درست از بهره وری ارزش ایجاد شده برای مشتری است (رضائیان، ۱۳۸۶).

ارتقای بهره وری زمانی حاصل می‌گردد که سازمان ها بتوانند اهداف استراتژیک خود را به نتایج عملی که همان محصولات و خدمات می‌باشند تبدیل نمایند، که برای اکثر سازمان ها کاری بسیار چالشی می‌باشد. جهت دستیابی به اهداف، سازمان ها می بایست بین انتظارات کوتاه مدت و بلند مدت توازن ایجاد نمایند و همچنین باید بتوانند هماهنگی بین تفکر استراتژیک و برنامه عملیاتی را نیز برقرار سازند (رضائیان، ۱۳۸۶).

۲-۲-۱- بهره وری از دیدگاه ژاپنی ها

برخلاف کشور های اروپایی و آمریکایی که تأکید بیشتری بر سنجش بهره وری دارند، ژاپنی ها توجه بیشتری به بهبود بهبود بهره وری دارند. انجمن مدیریت ژاپن با انجام یک مطالعه گزارش داد که ۷۹ درصد از شرکت های اروپایی و آمریکایی، و تنها ۳۳ درصد از شرکت های ژاپنی سنجش رسمی کار را پذیرفته اند. یک دلیل ممکن برای این تفاوت می‌تواند سیستم پرداخت مزد ‌بر اساس عملکرد باشد که از طریق سنجش کار پشتیبانی می شود. این سیستم در غرب نسبت به ژاپن بسیار متداول است (تانژن، ۲۰۰۲).

1. تحقیقات می‌دانی

به منظور جمع‌ آوری داده ها و اطلاعات برای تجزیه و تحلیل از پرسشنامه استفاده می شود. پرسشنامه‌ای که توسط تیم تحقیق و بر اساس مطالعات نظری و دستاوردهای آن تهیه خواهد شد و روایی صوری آن با همکاری و مشاورت اساتید و کارشناسان و متخصصان مدیریت سازمانی به دست خواهد آمد. لازم به ذکر است که این پرسشنامه‌ با توجه به اهداف تحقیق و اطلاعات موردنیاز برای آزمون سوال های پژوهش تنظیم می‌گردد. ضریب‏ آلفای کرونباخ جهت تعیین روایی پرسشنامه، با بهره گرفتن از نرم‏افزار SPSS محاسبه خواهد شد و برای پایایی از آزمون دو نیمه کردن(تصنیف)استفاده شده است .

۱-۱۱تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیر ها و واژه های کلیدی

– هویت سازمانی:

مطابق تعریف ارائه شده از سوی” آلبرت و وتن” (۱۹۸۵) ، هویت سازمانی شامل خصیصه هایی از یک سازمان است که اعضا آن خصیصه ها را به عنوان ویژگی های هسته ای ،منحصر به فرد و مستمر سازمان درک کرده‌اند. در حقیقت هویت سازمانی سعی در پاسخ ‌به این سوال دارد که ” ما ( به عنوان یک سازمان) چه کسانی هستیم؟”. هویت سازمانی نشان دهنده ادراک اعضا از سازمان و بیانگر احساس آن ها از عضویت در یک سازمان مشخص است (pussa,2006 ).

– تعهد سازمانی:

تعهد سازمانی به عنوان وابستگی عاطفی و روانی به سازمان در نظر گرفته می شود که بر اساس آن فردی که شدیداً متعهد است، به لحاظ عاطفی به سازمان وابسته بوده، در سازمان مشارکت می‌کند و در آن درگیرمی شود و از عضویت در سازمان لذت می‌برد ( mowday,1998).

– توجه رسانه ها

توجه مثبت و مساعد رسانه به سازمان، به ایجاد تصویری قوی و مناسب از آن منجر می شود وتصویر جذاب و مناسب سازمان نیز ادراک قوی و مستحکم اعضا از هویت سازمان به عنوان هویتی جذاب و مناسب را به دنبال خواهد داشت. .( Czarniawska,1998)‌بنابرین‏ رسانه، چنان چه به طور صحیح و مناسب مدیریت و اداره شود ،می‌تواند تصویر سازمان را تقویت نماید. نتیجه چنین توجه مثبتی، استحکام و قدرت هویت سازمانی خواهد بود( Dukerich,2002, 507–۵۳۳).

– وجهه خارجی سازمان

“السباچ وکرامر” (۱۹۹۶) ، برآنند که هویت سازمانی در برگیرنده ادراک اعضای سازمان از موقعیت آن در مقایسه با سازمان های دیگر است، از این رو اعضا در مقابل تهدیدهایی که می‌توانند به صورت بالقوه موقعیت و جایگاه سازمان را در معرض خطر قرار دهند، برانگیخته می‌شوند .سازمان هایی که می خواهند هویت سازمانی خود را شکل داده و یا آن را مستحکم کند، تلاش خواهند کرد تا در مقایسه با سایر سازمان ها به جایگاه بالاتری دست یابند.(Elsbach,2001)

– ارتباطات خارجی سازمان

روابط خارجی سازمان هویت آن را به ذینفعان خارجی و سایر مخاطبان مخابره می‌کند. اطلاعات مربوط به هویت سازمان از طریق روابط سازمانی، اسناد بازاریابی ، بروشورهای تولید و اطلاعات مالی ابلاغ می‌شوند .ارتباطات خارجی نیز محصولات و استراتژی های روابط عمومی است. این روابط ، محصولات، تصویرو ویژگی های مشخص و بارز سازمان را به اعضای سازمان و مخاطبان خارجی مخابره کرده و در ساختن هویت سازمان مشارکت می‌کنند( Dukerich,2002).

– تیم مدیران عالی سازمان

ادراک تیم مدیران عالی از تصویر سازمان، بر نحوه ادراک آن ها از فضای سازمان و نحوه شکل گیری هویت آن اثرگذار است . مدیران عالی، هویت سازمان را تحت تأثیر قرار داده و ادراک مخاطبان داخلی و خارجی سازمان را از طریق به کارگرفتن مهارت های رهبری، اقدامات مدیریتی و تصمیم گیری استراتژیک، تحت تأثیر قرار می‌دهند.

– مدیریت منابع انسانی

تمرکز بر برنامه های آموزشی و ابتکار و نوآوری در قلمرو مدیریت منابع انسانی، بیان کننده پیامی قوی درباره ویژگی های بارز مورد نظر در هویت سازمان بوده و اهمیت این خصایص را مد نظر مدیران قرار می‌دهد و به قوی شدن هویت سازمانی منجر می شود. طراحی سیستم های پاداش و جبران خدمت و معیارهای عملکرد به منظور ارائه پاداش به اعضای سازمان نیز باعث می شود تا اعضا به طور قوی نسبت به شناسایی و هویت یابی از طریق سازمانی که در عضویت هستند، اقدام کنند. سازمان ها باید این اطمینان را به دست آورند که سیستم های پاداش و جبران خدمت ، با هویت سازمان همخوانی داشته و سازگار ند(همان منبع).

– ارتباطات داخلی سازمان

پژوهش های صورت گرفته توسط “اسمیت، پرون، و ون ریل ” به وجود رابطه میان جو ارتباطی سازمان و هویت سازمانی صحه گذارده اند.( Balmer,2001) ارتباطات داخلی سازمان به منظور جذب استراتژی های سازمان در هویت آن، هماهنگ کردن فعالیت ها و ایجاد اتحاد و وفاداری در اعضا به کار می‌روند . برای مثال ،ارتباطات درون سازمانی می‌تواند تمایل برای تبدیل شدن به بزرگ ترین بانک موجود درسطح منطقه را از طریق ابزارهای ارتباطات داخلی نظیر اخبار، نامه ها ی غیر رسمی و پست الکترونیک، ‌ایجاد کند. چنین چشم اندازی در سازمان نهادینه شده و اعضا نسبت به شناسایی این ویژگی ها اقدام می‌کنند Dukerich,2002)).

– عملیات سازمان

برخی سازمان ها از طریق به کارگیری ساز و کارهایی نظیر ائتلاف های موقت کاری، اشتراک ایده ها و تسهیم اطلاعات را تشویق کرده و از این طریق هویت سازمان را قوت می بخشند .سازماندهی نمودن به چنین شیوه ای لزوم تعامل و همکاری میان بخش ها و واحدهای گوناگون را افزایش داده و از این طریق هویت سازمانی را استحکام می بخشد (Haslam, 2007). رویه ها ی سازمان می‌توانند به گونه ای ترکیب شوند که اعضای سازمان را در انجام فعالیت ها و ارائه واکنش هایی که با هویت سازمان متجانس است، راهنمایی کنند. از آن جا که سیاست ها ورویه های سازمان بیان گر شیوه انجام کارها در سازمان است، استقرار سیاست ها ی مناسب در شکل گیری هویت سازمانی قوی ، نقش خواهد داشت . برای مثال ، سازمان ها یی که به خصوصیات و ویژگی هایی نظیر ارائه خدمت بهتر به مشتریان تأکید دارند ، باید از این امراطمینان حاصل کنند که رویه ها و سیاست های سازمان از اهمیت خدمت به مشتریان حمایت کرده و آن را فراتر از مسائل دیگر مد نظر قرار می‌دهند(Dukerich,2002).

فصل دوم :

ادبیات تحقیق

۲-۱) بخش اول : هویت سازمان

۲-۱-۱) مقدمه

از دهه ۱۹۹۰ هویت به یکی از محورهای پژوهش تبدیل شده و به نظر می‌رسد هر یک از نخبگان (جامعه شناسان، مردم شناسان، روان شناسان، تاریخ دانان، فیلسوفان، اندیشمندان علوم سیاسی، استراتژیست ها ، بازاریابان و مدیران سازمان ها) ‌در مورد آن نظریه ای برای مطرح کردن دارند که این آرا نیز بسیار متنوع اند. از بحث های آنتونی گیدنز درباره تجدید و خودشناسی گرفته تا تأکید پست مدرنیستی بر تفاوت ها و از تلاش های گوناگون فیمینیستی برای شالوده شکنی قراردادهای اجتماعی مبتنی بر جنسیت گرفته تا احیاء ناسیونالیسم و قومیت گرائی به عنوان نیروهای مهم سیاسی.

نگاهی به آمار بانک ها نشان می‌دهد که با وجود تعداد زیاد کارت های صادر شده از سوی شبکه بانکی کشور، تعداد مشتریان خدمات اینترنتی بسیار اندک است و با وجود هزینه بانک ها در این بخش، با توجه به تعداد کم مشتریان، اگر بانک ها این سرویس را ارائه ندهند نیز مشکلی به وجود نمی آید.

باوجود مدت زمانی که از ارائه خدمات بانکی به شیوه های جدید می گذرد، اما هنوز بسیاری از کاربران در برابر تغییر شیوه های سنتی و روی آوردن به شیوه های جدید مقاومت می‌کنند. این مسئله نشان می‌دهد که هنوز نیاز به تحقیقات بیشتر برای بررسی عواملی مؤثر بر استفاده کاربران از کانال‌های جدید ارائه خدمات بانکی وجود دارد.

‌بنابرین‏ شایسته است در بازار رقابت کنونی که با تأسیس بانک های خارجی در کشور و خصوصی شدن تعداد زیادی از بانک های دولتی همراه است، بانک ها هرچه سریع تر برای حفظ مشتریان خویش چاره اندیشی کنند .بانکداری امروز شیوه های نوآورانه، مشتری مداری مؤثر، ارائه ی تکنولوژی های کارامد، سرویس دهی و خدمات موردنظر مشتری را طلب می‌کند که هر بانکی در این امور موفق تر عمل کند در بازار رقابتی نیز موفق به جذب منابع بیشتر و در نتیجه دوام ، بقای دائمی و بهره وری بالا تر خواهد شد و این در حالی است که بانکداری الکترونیک بهترین و اثربخش ترین گزینه ی فراروی بانک‌ها برای تحقّق این اهداف است.

۱-۴-سوالات تحقیق

۱-آیا عوامل خارجی رابطه مثبت و معناداری با پذیرش استفاده از بانکداری اینترنتی دارد؟

۲-آیا سهولت درک شده رابطه مثبت و معناداری با پذیرش استفاده از بانکداری اینترنتی دارد؟

۳-آیا سودمندی درک شده رابطه مثبت و معناداری با پذیرش استفاده از بانکداری اینترنتی دارد؟

۴- آیا اعتماد رابطه مثبت و معناداری با پذیرش استفاده از بانکداری اینترنتی دارد؟

۱-۵-اهداف تحقیق

۱٫تبیین رابطه بین عوامل خارجی و پذیرش استفاده از بانکداری اینترنتی .

۲٫ تبیین رابطه بین سهولت درک شده و پذیرش استفاده از بانکداری اینترنتی .

۳٫ تبیین رابطه بین سودمندی درک شده و پذیرش استفاده از بانکداری اینترنتی.

۴٫ تبیین رابطه بین اعتماد و پذیرش استفاده از بانکداری اینترنتی .

۱-۶-فرضیه های تحقیق

‌بر اساس مدل مفهومی تحقیق فرضیات زیر برای این پژوهش مورد بررسی قرار می گیرند:

۱٫ عوامل خارجی رابطه مثبت و معناداری با پذیرش استفاده از بانکداری اینترنتی دارد.

۲٫ سهولت درک شده رابطه مثبت و معناداری با پذیرش استفاده از بانکداری اینترنتی دارد.

۳٫ سودمندی درک شده رابطه مثبت و معناداری با پذیرش استفاده از بانکداری اینترنتی دارد.

۴٫ اعتماد رابطه مثبت و معناداری با پذیرش استفاده از بانکداری اینترنتی دارد.

۱-۷-مدل مفهومی تحقیق

هر چارچوب مفهومی به نقطه عنوان شروع و مبنایی جهت انجام مطالعات و تحقیقات است به گونه ­ای که متغیرهای مورد تحقیق و روابط میان آن ها را مشخص می‌کند. در این پژوهش با توجه به مطالعات پیشین، مدل مفهومی از مدل سنتوریدیز و کریستی به دست آمده است که در شکل(۱-۱) به صورت شماتیک ارائه شده است و در فصل دوم به صورت جامع تشریح خواهد شد هر چارچوب مفهومی به نقطه عنوان شروع و مبنایی جهت انجام مطالعات و تحقیقات است به گونه ­ای که متغیرهای مورد تحقیق و روابط میان آن ها را مشخص می‌کند. در این پژوهش با توجه به مطالعات پیشین، مدل مفهومی از مدل سنتوریدیز و کریستی به دست آمده است که در شکل(۱-۱) به صورت شماتیک ارائه شده است و در فصل دوم به صورت جامع تشریح خواهد شد.

عوامل خارجی

پذیرش استفاده از بانکداری اینترنتی

سودمندی درک شده

-شدت استفاده از وب

-دامنه تمایل به نو آوری

-تجربه خرید اینترنتی قبلی

سهولت استفاده درک شده

اعتماد

رضایتمندی از :

-شعب بانک های سنتی

-دستگاه ATM

شکل(۱-۱) مدل مفهومی سنتوریدیز و کریستی

۱-۸-روش تحقیق

تحقیق حاضر از لحاظ هدف کاربردی می‌باشد، همچنین از آنجایی که نتایج این تحقیق می‌تواند به طور عملی مورد استفاده قرارگیرد، یک تحقیق پژوهشی کاربردی نیز می‌باشد؛ و از نظرشیوه جمع‌ آوری اطلاعات توصیفی و از نوع همبستگی است؛ وضع موجود را بررسی می کند و آن را به طور منظم و روشمند با ارتباط بین متغیرها تجزیه و تحلیل می کند. شیوه جمع‌ آوری داده ها تلفیقی از روش کتابخانه ای شامل مطالعه اسناد و مدارک، پرسشنامه می‌باشد. برای گردآوری داده های اولیه از پرسشنامه استفاده شده است.

روش تجزیه وتحلیل داده های کمی: استفاده از روش های شاخص آماری توصیفی (جدول توزیع فراوانی، میانگین، انحراف معیار) آزمون Spss.

۱-۹-قلمرو تحقیق

۱-۹-۱-قلمرو مکانی

قلمرو مکانی این تحقیق شامل شعب بانک پارسیان در استان مازندران می‌باشد که تعداد آن ها ۱۳ می‌باشد و همچنین کاربران بانکداری اینترنتی بانک پارسیان می‌باشد.

۱-۹-۲-قلمرو زمانی

قلمرو زمانی انجام تحقیق حاضر سال۱۳۹۳ می‌باشد.

۱-۹-۳-قلمرو موضوعی

قلمرو موضوعی تحقیق حاضر در حوزه عوامل مؤثر بر پذیرش بانکداری اینترنتی در ایران می‌باشد.

۱-۱۰-تعریف واژگان کلیدی

پذیرش بانکداری اینترنتی:

استفاده از سرعت و سادگی منحصر به فرد اینترنت در انجام تراکنش های بانکی را اصطلاحا بانکداری اینترنتی می‌گویند. در این راستا مشتریان سرویس مورد نیاز خود –یا هر گونه تراکنش با بانک –از طریق وب سایت برروی اینترنت انجام می‌دهند.از سوی دیگر بانک ها نیز سرویس های خود را برروی وب سایت قرار می‌دهند.شرکت های ثالث نیز با فراهم سازی تکنولوژی سیستم های بانکداری تحت وب، در بانکداری اینترنتی سهیم می‌باشند. برای انجام عملیات بانکی تحت وب لازم است مشتریان اطلاعاتی ‌در مورد بانک مربوطه سرویس های مورد نیاز و مشخصات آن ها داشته باشند. بانک ها نیز همچنان که از فعالیت ها و استراتژی تجاری بهره می‌برند، از زیر ساخت های تکنولوژی جهت پشتیبانی از وب سایت ها یشان استفاده می‌کنند.(مانند سرورها ،سیستم های اطلاعاتی، پایگاه داده، سیستم های پرداخت و مکانیسم های امنیت و محرمانه). برخی از خدمات پایه مثل نمایش اطلاعات بانکی پروسه انجام تراکنش های بانکی و پشتیبانی از مشتریان (قبل ،در طول و بعد از انجام فعالیت بانکی) باید از طریق وب سایت ها فراهم شوند (درودچی و آذرمهر،۱۳۸۷).

اگرچه منزلت سنتی آموزه­های (دکترین) مؤلفان رساله­های حقوقی بین ­المللی آن­چنان که در سده ­های نخستین پس از زایش حقوق بین ­الملل از آن برخوردار بودند، در اثر تغییر نگرش­ها، از منبع اصلی به منبع فرعی احراز قواعد، تنزل یافت و به ظاهر رویۀ قضایی محاکم بین ­المللی در نیمۀ اول قرن بیستم اعتنای چندانی به آن­ها نمی­کرد، ولی با پیدایش محاکم بین ­المللی جدید در دهه­های اخیر، رویکرد رویۀ قضاییِ بیشتر محاکم تغییر چشمگیری یافت؛ چنان که بسیاری از آن­ها از استناد آشکار به دیدگاه­ های نویسندگان برجستۀ حقوق بین ­الملل برای تشخیص قاعده از غیرقاعده ابایی ندارند. حتی آرای دیوان بین ­المللی دادگستری ریشه­ای نامرئی در اندیشه­ های حقوق ‌دانان دارد. دیگر کارکرد ویژۀ آموزه­های علمای برجسته، دمیدن روح نوآوری و عنصر ترقی به پیکرۀ حقوق بین ­الملل و در مواردی ایجاد قاعده­هاست. به عنوان نمونه اثر اگِلتون در زمینۀ مسئولیت بین ­المللی دولت­ها که رأی داوری مشهور تریل اسملتر در بخشی بر آن اتکا کرد از پایه­ های انقلاب در حوزۀ خسارات محیط زیستی فرامرزی بود و با اندکی اصلاحات، بعدها در اصل ۲۱ اعلامیۀ استکلهم دربارۀ محیط زیست بشر نمایان شد. انستیتو حقوق بین ­الملل که از حقوق ‌دانان برجسته تشکیل شده است است از مهم­ترین نهادهای جمعی است که علاوه بر احراز قواعد حقوق بین‌الملل، در فرایند توسعۀ آن مشارکت دارد، نظریه­ های جمعی آن از جمله در راه توسعۀ حقوق بین ­الملل محیط زیست، به ویژه در حوزۀ آلودگی هوا و آب و حقوق آبراه­های بین ­المللی، گام­های بسیار مهمی برداشته است.^[۵۲]

۲-۳- تعریف حقوق بین‌الملل محیط زیست

تعریف حقوق بین ­الملل محیط زیست مستلزم تعریف جداگانه دو واژه «حقوق بین ­الملل» و «محیط زیست» ‌می‌باشد. حقوق بین‌الملل به آن دسته از قواعد و ضوابطی اطلاق می‌گردد که رفتار دولت‌ها و دیگر نهادهای دارای شخصیت بین‌المللی را تنظیم می‌کند؛ برای نمونه می‌توان به روابط میان افراد و سازمان‌های بین‌المللی اشاره نمود.^[۵۳] به طور کلی وظیفه حقوق ‌بین‌الملل حفظ نظم است یعنی حقوق ‌بین‌الملل یک نظام دارای ضمانت اجرا را دربر می‌گیرد و یک نظام خاص، به خودی خود، انتظاراتی را که از اعضای جامعه بین‌المللی توقع آن می‌رود مورد حمایت قرار می‌دهد. تلاش بر این است که از طریق حقوق ‌بین‌الملل به منظور تضمین هماهنگی و حفظ ارزش­ها و نهادهای جامعه بین‌المللی رفتارها تحت قاعده درآیند.^[۵۴]

محیط زیست نیز از لحاظ لغوی از دو واژه‌ «محیط» و «زیست» ترکیب شده است. محیط واژه‌ای عربی بوده و از ریشه «حوط» و به معنای احاطه کننده است. «زیست» نیز واژه‌ای فارسی و مترادف زندگی و حیات است. ‌بنابرین‏ «محیط زیست»^[۵۵] در برگیرنده کلیه عناصر طبیعی و انسان ساخت، می‌شود که افراد انسانی و حیوانات و یا گیاهان و گونه‌ها را احاطه نموده و یا کلیه عوامل ملموس و غیرملموس که چارچوبه حیات را شامل می‌شود.^[۵۶]

در معاهدات و کنوانسیون­های بین ­المللی و قوانین اساسی بسیاری از کشورها از جمله قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تعریف حقوقی از واژه «محیط زیست» بیان نشده است. اما در برخی از کتب محیط زیست، تعریف این واژه آمده است. که بیش­تر محیط ­زیست را در رابطه با عناصر طبیعت، منابع طبیعی، شهر و مناظر به کار برده­ و تعریف نموده ­اند. در تعریف کلی از محیط زیست ‌می‌توان گفت، محیط مادی مناسبی که وجود و استمرار حیات انسان و تمامی گیاهان و جانوران منوط به آن است مرکب از آب، هوا و ذرات معلق ‌می‌باشد. در این مفهوم محیط ­زیست قسمت کوچکی از جو اتمسفر(کره هوا)، هیدروسفر(کره آب) و لیتوسفر (کره خاک) را شامل می­ شود؛ به عبارت دیگر، محیط زیست قشر نازکی از هوا، زمین و آب است که همه زندگی را در بر دارد. به مفهوم محیط­ زیست از نظر کشورها با توجه به اهمیتی که هر کشور به یکی از عناصر زیست محیطی می­دهد، می ­تواند متفاوت باشد. بنا به یک تعریف ساده محیط زیست عبارت است از همه عناصر جاندار یا بی­جان که پیرامون انسان را فرا گرفته و همه آن­ها با یکدیگر دارای ارتباط متقابل می­باشند.^[۵۷] «الکساندر کیس» معتقد است: «اصطلاح محیط زیست را ‌می‌توان به یک منطقه­ محدود یا تمام یک سیاره و حتی به فضای خارجی که آن را احاطه کرده، اطلاق کرد. اصطلاح بیوسفر یا لایه­ حیاتی که یونسکو – خصوصاًً – آن را به کار می­برد، با یکی از وسیع­ترین تعریف­ها مطابق دارد که عبارت است از، محیط زندگی بشر یا آن بخش از جهان که بنا به دانش کنونی بشر، همه حیات در آن جریان دارد».^[۵۸]

در تعریف دیگر، محیط زیست به «محیطی که فرایند حیات را فراگرفته و با آن برهم کنش دارد، تعبیر شده است. محیط زیست، از طبیعت، جوامع انسانی و نیز فضاهایی که با فکر و دست انسان ساخته ‌شده‌اند تشکیل شده و کل فضای زیستی کره زمین یعنی زیست کره (بیوسفر) را فرا ‌می‌گیرد».^[۵۹] شورای جامعه اقتصادی اروپا (۱۹۶۷) در تعریف محیط ­زیست بیان می­دارد: «محیط ­زیست شامل آب، هوا، خاک و عوامل درونی و بیرونی مربوط به حیات هر موجود زنده می­گردد». در مقدمه بیانیۀ کنفرانس سازمان ملل متحد درباره محیط زیست انسان در سال ۱۹۷۲ در استکهلم به دولت­ها اعلام می­دارد: «انسان مخلوق و شکل‌دهنده محیط زیست خود است. محیطی که وی بقای فیزیکی، فرصت رشد معنوی (اخلاقی، اجتماعی و روحی) عطا می‌کند؛ در واقع آنچه حقوق محیط زیست در پی آن است این است که انسان­ها حق دارند که محیط زیست آن­ها از شرایط مناسب برای زندگی سعادتمندانه توأم با امنیت و سلامت برخوردار باشد. از دیدگاه دیوان بین‌المللی دادگستری نیز محیط زیست، فضایی است که در آن موجودات انسانی زندگی می‌کنند و کیفیت زندگی و سلامتی‌شان از جمله برای نسل‌های آینده به آن فضا وابسته است. طبق مصوبه ۲۷ ژوئن ۱۹۶۷ شورای اروپا محیط زیست را شامل آب و هوا، خاک، عوامل درونی و بیرونی مربوط به حیات هر موجود زنده می‌داند.^[۶۰] در تعریفی دیگر محیط زیست شامل همه یا بخشی از عناصر تشکیل‌دهنده محیط طبیعی اعم از آب، هوا، خاک چه در سطح و چه در عمق، در حالت طبیعی یا محیط انسان ساخته ‌می‌باشد. حقوق محیط زیست رشته‌ای از حقوق است که با حفاظت و حمایت از محیط زیست مرتبط است و در برگیرنده اقدامات پیشگیرانه به همراه اقداماتی برای ایجاد مسئولیت و پاک­سازی حوادثی است که به محیط زیست آسیب و خسارت می‌زند. این خسارات، زیان‌های زیست ‌محیطی است که بر اشخاص یا اشیا از طریق محیط زیستی وارد می‌شود، که در آن زندگی می‌کنند. در اینجا محیط زیست، منبع خسارت است، نه زیان‌دیده. برخی دیگر در این باورند ‌که این خسارت، ناشی از آلودگی است و مرتبط با همه خسارتی است که در کاهش عناصر طبیعی (آب، هوا، خاک) دخیل است.

۱۳۹۳زنجیردار و همکاراناست هزینه های اداری عمومی فروش و بهای تمام‌شده کالای فروش رفتهرگرسیون خطیهزینه های اداری عمومی فروش و بهای تمام‌شده کالای فروش رفته چسبنده هستند و شدت چسبندگی در بهای تمام‌شده کالای فروش رفته محسوس‌تر است که باید در تجزیه‌و تحلیل‌های مدیران و نیز هنگام بررسی کار مدیران در نظر گرفته شود.۱۳۹۳اسماعیل زاده و مهرنوشرابطه چسبندگی هزینه ها با کیفیت سود و خطای پیش بینیرگرسیون چند متغیرهبین چسبندگی هزینه ها،چسبندگی هزینه های عمومی اداری و فروش و بهای تمام شده کالای فروش رفته با خطای پیش‌بینی سود رابطه ای معکوس وجود دارد.نتایج حاصل از این فرضیه با نتایج حاصل از تحقیق خالقی مقدم و کرمی ۱۳۹۱ در یک راستا قرار دارندتاریخمحققمتغیرهامدلنتایج۱۳۹۴نیازخانیسود هدف، پاداش‌ مدیران و چسبندگی هزینه هارگرسیون حداقل مربعات معمولی

بین چسبندگی هزینه ها با انگیزه های مدیران، رابطه معکوسی وجود داشته است.

بین چسبندگی هزینه ها و سود هدف، در جامعه آماری یا شرکت‌های منتخب بورس اوراق بهادار تهران رابطه‌ معناداری یافت نگردید.

۲۰۰۳اندرسون، بنکرهزینه های اداری، عمومی، فروشرگرسیونسرعت افزایش در برخی از هزینه ها در هنگام افزایش سطح فروش، بیشتر از سرعت کاهش در سطح هزینه ها در هنگام کاهش سطح فردی است.۲۰۰۳سابرا مانیام و ویدن میرتغییرات فروش و چسبندگی هزینه هارگرسیون خطینتایج این تحقیق نشان می‌دهند که هزینه های توزیع و فروش و هزینه های عمومی و اداری و بهای تمام‌شده کالای فروش رفته وقتی درآمد فروش تغییرات کمی داشته باشد (کمتر از ۱۰%)رفتار چسبندگی ندارند اما وقتی درآمد فروش بیش از ۱۰%تغییر کند چسبندگی این هزینه ها نمودار می‌شود.۲۰۰۴بالکریشنان، پیترسون و سادسترومتغییر در حجم فعالیت بر میزان چسبندگی هزینه هارگرسیون خطیدر رابطه با عامل اول پاسخ مدیریت نسبت به سطوح تغییر فعالیت بالا و پایین یکسان است. در واقع درصد تغییر در هزینه ها برای تغییرات اندک سطح فعالیت (۳% ±) تفاوت چندانی با درصد تغییر هزینه ها برای تغییرات بزرگ سطح فعالیت (بیشتر از۳% ±) ندارد ؛ ‌بنابرین‏ فرضیه اول تحقیق رد می‌شود و فرضیه دوم پذیرفته می‌شود ؛ یعنی اگر شرکت موردنظر در سطوح بالای ظرفیت خود فعالیت کند دارای هزینه های چسبنده خواهد بود.

تاریخ
محقق
متغیرها
مدل
نتایج

۲۰۰۴

مدیروس و کوستا

چسبندگی هزینه های اداری، عمومی، فروش

رگرسیون حداقل مربعات معمولی

نتایج پژوهش بیانگر وجود رفتاری چسبنده برای هزینه های اداری، عمومی و فروش بود. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که با هر ۱% افزایش درامد فروش ۵۹% افزایش در هزینه های توزیع و فروش و عمومی و اداری جامعه موردتحقیق خواهیم داشت اما با هر ۱% کاهش درامد فروش تنها ۳۲% کاهش در هزینه های توزیع و فروش و عمومی و اداری خواهیم داشت. علاوه بر این در این تحقیق تغییرات چسبندگی هزینه های توزیع و فروش و عمومی و اداری در ارتباط با شرایط و موقعیت‌ها شرکت‌ها موردبررسی قرار گرفته است

۲۰۱۰

ویس

رفتار نامتقارن هزینه ها بر پیش‌بینی سود

رگرسیون

در شرکت‌هایی که هزینه های چسبنده‌تری دارند، دقت پیش‌بینی سود توسط تحلیلگران کمتر است و چسبندگی هزینه ها بر اولویت‌های پوششی تحلیلگران تأثیر می‌گذارد و سرمایه‌گذاران در ارزیابی ارزش شرکت چسبندگی هزینه ها را لحاظ می‌کنند.

۲۰۱۰

پورپوراتو و وربین

چسبندگی هزینه ها

رگرسیون

با افزایش یک‌درصدی در درآمد، هزینه های بانک‌ها به ترتیب در کشورهای آرژانتین، برزیل و کانادا ۶/۰ و ۸۲/۰ و ۹۲/۰ درصد افزایش می‌یابد، در حالی که با کاهش یک‌درصدی در درآمد بانک‌های مذبور، کاهش ۳۸/۰ و ۴۸/۰ و ۵۵/۰ درصد در هزینه ها را در مشاهده کردند. آن‌ ها دریافتند بانک‌هایی که بیشترین افزایش را در هزینه ها در شرایط بهبود فروش دارد، در زمان کاهش فروش نیز بیشترین کاهش را خواهد داشت.

تاریخ
محقق
متغیرها
مدل
نتایج

۲۰۱۰

هامبورگ و ناسو

چسبندگی هزینه و محافظه‌کاری شرطی

رگرسیون حداقل مربعات معمولی

چسبندگی هزینه، عدم تقارن زمانی سود را به وسیله تضعیف در به‌موقع بودن سود برای شرکت‌ها با اخبار مثبت افزایش داده و از سوی دیگر به‌موقع بودن سود برای شرکت‌ها با اخبار منفی را تشدید می‌کند. همچنین نتایج آنان تأیید کرد که عدم تقارن زمانی سود برای شرکت‌های دارای چسبندگی هزینه از طریق فاکتورهای حسابداری منعکس‌شده در اقلام تعهدی نسبت به فاکتورهای غیر حسابداری منعکس در جریان‌های نقدی، به صورت قوی‌تری تقویت می‌شود.

۲۰۱۱

بالکریشان و لابرو و سادستروم

ساختار هزینه و چسبندگی هزینه ها

رگرسیون خطی

در درازمدت هزینه تصمیم‌گیری ساختار هزینه تحت تأثیر توانایی ما برای شناسایی تصمیمات کوتاه‌مدت مدیریت هزینه است و تصمیمات گذشته در ساختار هزینه، قدم بزرگی برای کنترل هزینه ها در کوتاه‌مدت است.

۲۰۱۲

چن، لو و سوگیانیس

حاکمیت شرکتی و مشکلات شرکت و رفتار چسبندگی هزینه های اداری و عمومی و فروش

رگرسیون خطی

هزینه های نمایندگی اداری، عمومی و فروش بخش قابل توجهی از عملیات کسب‌وکار است به‌طوری‌که نسبت هزینه ها اداری و عمومی و فروش نسبت به کل دارایی به طور متوسط ۲۷% است در حالی که این نسبت برای هزینه های تحقیق و توسعه ۳% است. با توجه به اهمیت هزینه های اداری عمومی و فروش و توجه به کنترل این هزینه ها و درک رفتار آن‌ ها و نقش مدیران در تنظیم هزینه ها این موضوع موردتوجه محققان می‌باشد.

تاریخ
محقق
متغیرها
مدل
نتایج

۲۰۱۳

سورس و همکاران

نظیر نظارت مدیریتی، شرایط اقتصادی خارجی و ویژگی‌های شرکت

رگرسیون حداقل مربعات معمولی

مهم‌ترین عوامل مؤثر بر هزینه های چسبنده و پیاده‌سازی‌های مختلف تصمیم‌گیری‌های واقعی مدیریتی است.

۲۰۱۴

دالا ویا و همکاران

هزینه های فروش، عمومی و اداری، هزینه کالاهای فروخته‌شده و هزینه های عملیاتی

رگرسیون

هزینه چسبندگی پدیدار تنها برای کل هزینه نیروی کار و ‌نه فقط برای هزینه های فروش، عمومی و اداری، هزینه کالاهای فروخته‌شده و هزینه های عملیاتی. رخ می‌دهد، در این پژوهش بیشتر به ادبیات بر رفتار هزینه چسبنده و بحث ‌در مورد مسائل مهم مرتبط با رویکرد موجود از تجزیه‌و تحلیل تجربی و تفسیر رفتار هزینه چسبنده پرداخته ‌شده است.

۲۰۱۵

فاسارانی و همکاران

چسبندگی هزینه و محافظه‌کاری

رگرسیون

یافته ها نشان می‌دهد که بین رفتار چسبندگی هزینه و حسابداری محافظه‌کاری، ارتباط مستقیم وجود دارد.

مدل مفهومی تحقیق