1-1 بیان مساله. 4
1-2 ضرورت و اهمیت تحقیق 5
1-3 اهداف تحقیق 6
1-3-1 هدف کلی 6
1-3-2 اهداف ویژه 6
1-4 سوالات تحقیق 6
1-5 فرضیه های تحقیق 7
1-6 روش و ابزار تحقیق 7
1-7 متغیر های تحقیق 7
1-8 روش جمع آوری اطلاعات 7
1-9 پیشینه تحقیق 8
فصل دوم. 10
مبانی نظری تحقیق 10
2-1 تعاریف و مفاهیم. 11
2-1-1 گردشگر. 11
2-1-2 سازمان جهانی گردشگری 11
2-1-3 بهداشت و درمان. 13
2-1-4 شاخص‌های توسعه گردشگری 14
2-1-4-1 تبلیغات صحیح و اطلاع رسانی وسیع. 14
2-1-4-2 گسترش حمل و نقل ( بنادر، فرودگاهها و شبکه جاده ای) 15
2-1-4-3  امنیت 16
2-1-5 شاخص‌هاى بهداشتى و درمانى 18
2-1-5-1 سلامت 20
2-1-6 توسعه. 20
2-1-7 مدیریت 22
2-1-8 برنامه ریزی 23
2-1-9 انواع گردشگری 24
2-1-9-1 انواع گردشگری بر اساس انگیزه 24
2-1-9-2 انواع گردشگری بر اساس موقعیت مکانی 24
2-1-9-3 انواع گردشگری بر اساس هدف 24
2-1-9-4 انواع گردشگری از نظر مکانی و موضوعی 25
2-2 تعاریف گردشگری از گذشته تا امروز. 27
2-2-1 اهمیت گردشگری در اقتصاد جهان و ایران. 28
2-3 موضوعات مطرح در گردشگری 30
2-3-1 سیاست‌گذاری‌ گردشگری 30
2-3-2 فرایند سیاستگذاری 30
2-4 مدیریت گردشگری 32
2-4-1 مدیریت و برنامه‌ریزی در بخش دولتی 32
2-4-2 مدیریت بر مبنای هدف 33
2-5 اقتصاد گردشگری 33
2-5-1 متوازن کردن ترکیب اقتصاد – بخشها و اهداف 36
2-5-2 حفظ ثبات اقتصادی در سطح کلان. 36
2-5-3 تخصیص منابع – معمولا منابع کمیاب 37
2-5-4 دستیابی به رشد اقتصادی 37
2-5-5 تداوم فعالیت‌های اقتصادی در شرایط محیطی 37
2-5-6 دستیابی به توزیع عادلانه فعالیت‌های اقتصادی در مناطق مختلف کشور. 37
2-5-7 به حداقل رساندن سطح بیکاری 37
2-6 جاذبه‌ها در صنعت توریسم و گردشگری 37
2-7 گردشگری سلامت 40
2-8 گردشگری تندرستی 41
2-9 گردشگری سلامت در ایران. 43
2-10 ساختار برنامه ریزی برای گردشگری درمانی 44
2-11 اقدامات سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری 45
2-12 جاذبه ها و امتیازات ایران برای گردشگری درمانی 46
فصل سوم. 48
بررسی منطقه مورد مطالعه. 48
3-1 جغرافیای طبیعی مشهد 49
3-1-1 شرایط اکولوژیکی مشهد 49
3-1-2موقعیت جغرافیایی مشهد 50
3-1-3  پستی وبلندیها 51
3-1-4  آب و هوا 52
3-2 جغرافیای انسانی مشهد 53
3-2-1 تقسیمات کشوری 53
3-2-1-1 سابقه تقسیمات کشوری در خراسان. 53
3-3 جغرافیای تاریخی 57
3-4 جغرافیای فرهنگی 57
3-5 روند تاریخی و گسترش شهر مشهد 59
3-5-1 بررسی تحولات و تقسیمات سیاسی – اداری شهرستان مشهد 59
3-6 تکوین تاریخی شهر مشهد 60
3-6-1 تاریخچه مختصر شهر قدیم مشهد 60
3-6-2 تعریف و مفهوم آستان قدس 61
3-7 مشهد از آغاز پیدایش (سال 59 ه.ش تا 1299 ه.ش) 61
3-7-1 مشهد از سال 1300 تاکنون. 63
3-8 گردشگری در مشهد 66
3-9 جاذبه های شهر مشهد 67
3-9-1 جاذبه های طبیعیمشهد 67
3-9-1-1 ییلاقات طرقبه. 67
3-9-1-2 ییلاقات شاندیز. 68
3-9-1-3 جاغرق 68
3-9-1-4 سد طرق 68
3-9-1-5 رودخانه و سد کارده 69
3-9-1-6 جاذبه های غارنوردیغارمغان. 69
3-9-1-7 غار هندل آباد 69
3-9-1-8 غار دره‌آل. 69
3-9-1-9 غار کارده 70
3-10 جاذبه‌های فرهنگی 70
3-10-1 حرم مطهر امام رضا (ع) 70
3-10-2 مسجد گوهر شاد 71
3-11 توریسم و توسعه تاسیسات گردشگری در مشهد 71
3-11-1 مسیر تحول هتلداری در شهر مشهد (از سال 1345 تا 1390) 71
3-11-2 هتل. 72
3-11-3 هتل‌ آپارتمان. 73
3-11-4 مهمانپذیر. 74
3-11-5 مجتمع‌های پذیرایی – تفریحی 74
3-12 جاذبه های گردشگری از دیدگاه کاربرد 75
3-12-1 جاذبه های تاریخی و مذهبی 75
3-12-2 جاذبه های تفریحی 76
3-12-3 مراکز اقتصادی و بازارهای خرید 77
3-12-4 شهرک های ییلاقی و توریستی طرقبه و شاندیز. 78
3-13 مهمترین پروژه‌ها و برنامه‌های اجرائی تاثیرگذار در توسعه گردشگری شهر مشهد 79
3-14 مدیریت و سازمان های مرتبط با گردشگری مذهبی – فرهنگی مشهد 82
3-14-1 آستان قدس رضوی 82
3-14-2 سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان. 84
3-14-3 اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی 84
3-14-4 شهرداری مشهد 84
3-14-5 حمل و نقل. 85
3-14-6 واحد های اقامتی و پذیرایی 86
3-14-7 دفاتر خدمات مسافرتی (سفر گذاری ها) 89
3-14-8 ساختار اجتماعی- فرهنگی گردشگران شهر مشهد 90
3-15 کارکردهای مؤثرگردشگری بر رشد و توسعه فضایی شهر مشهد 94
3-15-1 اثرات و کارکردهای گردشگری بر شهر مشهد 96
3-16 جاذبه های درمانی مشهد 99
3-16-1 مشهد میزبان گردشگران درمانی 99
3-16-2 بازاریابی در کشورهای آذری زبان. 100
3-16-3 مشهد قطب درمان نازایی 101
3-16-4 جراحی پیوند در مشهد 101
3-17 بررسی وضعیت زیرساخت های درمانی مشهد 104
فصل چهارم. 108
یافته های تحقیق 108
مقدمه. 109
4-1 روند رو به رشد آمار گردشگران سلامت در مشهد 109
4-2 بیمه بیماران خارجی مشهد 110
4-3 تسهیلات ورود گردشگران سلامت مشهد 110
4-4 افزایش تقاضای کشورهای اروپایی و آمریکایی 111
4-5 اختصاص بخشی از بودجه زیارت به گردشگری سلامت 111
4-6 گواهینامه سلامت حرفه‌ای آژانس‌های مسافرتی 112
4-7 کیفیت و قیمت مناسب خدمات درمانی در مشهد 113
4-8 ساماندهی تعرفه‌های درمانی برای توسعه گردشگری سلامت مشهد 114
4-9 تسهیل در صدور روادیدهای درمانی 114
4-10 بررسی نقاط مثبت و منفی توسعه گردشگری سلامت مشهد 115
فصل پنجم. 121
بررسی فرضیات ، نتیجه گیری و پیشنهادات 121
5-1 بررسی فرضیه های تحقیق 122
5-1-1 فرضیه اول تحقیق 122
5-1-2 فرضیه دوم تحقیق 123
5-1-3 فرضیه سوم تحقیق 123
5-2 طرح پیشنهادی برای ایجاد مجتمع گردشگری سلامت در مشهد (سایت پلان) 124
5-2-1 اهداف کلان طرح. 124
5-2-2 اهداف میانی طرح. 125
5-2-3 اهداف خرد 125
5-3 دستاوردهای پایان نامه برای برنامه ریزی گردشگری سلامت در مشهد 127
منابع فارسی 128
 

 
فهرست جداول
جدول 2-1 : تعاریف مختلف گردشگری و نقاط ضعف و قوت آنها 27
جدول 2-2 اثرات مثبت و منفی صنعت گردشگری 40
جدول شماره 3-1 : معرفی خراسان رضوی 53
جدول 3-2 مشخصات عمومی شهرستانها براساس تقسیمات کشوری در سال 1390. 56
جدول 3-3 : تقسیم بندی انواع جاذبه های گردشگری مشهد بر اساس کارکرد 81
جدول 3-4 : مشخصات کلی واحدهای اقامتی شهر مشهد سال 1390. 86
جدول 3-5 : تعداد گردشگران داخلی و خارجی شهر مشهد 1385-1379. 91
جدول 3-6 : مقایسه شاخص رشد جمعیت، گردشگران مشهد 1335 تا 1385. 95
جدول 3-7 : تعداد جمعیت و رتبه مهمترین شهرهای مذهبی جهان اسلام. 95
جدول 3-8 : لیست بیمارستانهای مهم مشهد 103
جدول 4-1 عوامل مثبت گردشگری درمانی شهر مشهد 116
جدول 4-2  عوامل منفی گردشگری درمانی شهر مشهد 117
جدول 4-3 فرصت های موجود جهت توسعه گردشگری درمانی شهر مشهد 118
جدول 4-4 تهدایدات پیش روی توسعه گردشگری درمانی شهر مشهد 119
جدول 5-1 : ارتباط زیرساختهای درمانی با گردشگران سلامت در مشهد 123
جدول 5-2 : قسمتهای اصلی سایت پلان پیشنهادی 127
 
 
فهرست اشکال و نمودارها
تصویر 3-1 : میدان طرقبه(منطقه ییلاقی) 67
تصویر 3-2 : ییلاقات شاندیز. 68
تصویر 3-3 : بارگاه مطهر حضرت رضا (ع) 70
نمودار 3-1 : نسبت مجوزهای گوناگون در دفاتر خدمات مسافرتی شهر مشهد 89
نمودار 3-2 : تعداد گردشگران داخلی ورودی به شهر مشهد بر حسب ماه های سال. 91
نمودار3-3 : نسبت اهداف گردشگران داخلی و خارجی شهر مشهد 94
تصویر 3-6 : الگوی پیشنهادی سیستم گردشگری  شهر مشهد 98
تصویر5-1 : ماهواره ای از محل پیشنهادی برای ایجاد مجتمع گردشگری سلامت در مشهد 126
تصویر 5-3 : جزئیات سایت پلان پیشنهادی 126
 
 
فهرست نقشه ها
نقشه 3-1 : نقشه جمهوری اسلامی ایران. 49
نقشه 3-2 : نقشه کلانشهر مشهد 50
نقشه 3-3 : پراکندگی فضایی جاذبه های گردشگری شهر مشهد 82
نقشه 3-4 : پراکندگی فضایی اقامتگاههای گردشگری مشهد 88
 
 
 

چکیده
 

بر اساس تعریف های سازمان جهانی جهانگردی یکی از اهدافی که می تواند گردشگر را برانگیزد تا عزم سفر کند، مسافرت برای کسب سلامتی است. چیزی که از آن به گردشگری سلامت تعبیر میکنند.در حقیقت گردشگری سلامت، نوعی از گردشگری است که به منظور حفظ، بهبود و حصول مجدد سلامت جسمی و ذهنی فرد به مدتی بیشتر از 24 ساعت و کمتر از یک سال صورت می گیرد. به این ترتیب یک توریست سلامت با مسافرت از محل دائم زندگی خود می تواند از خدمات درمانی مقصد

4)اهداف تحقیق: 6
5)سؤالات تحقیق: 6
6)فرضیه‏های تحقیق: 6
7) تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی : 6
8)روش شناسی تحقیق: 7
9) ساختار تحقیق 8
فصل اول:کلیات
مبحث اول : مفهوم و اهمیت حمایت از حقوق مالکیت فکری و پیامد های تجاری آن. 10
گفتار اول : مفهوم حقوق مالکیت فکری 10
بند اول : شیوه ی ملی و داخل 13
بند دوم : شیوه ی منطقه ای 14
بند سوم : شیوه ی بین المللی 14
گفتار دوم : اهمیت حمایت از حقوق مالکیت فکری و پیامد های تجاری آن. 14
بند اول : تشویق فعالیت های خلاقانه. 15
بند دوم : حمایت از ابداعات فنی 15
بند سوم : افزایش سرمایه گذاری خارجی 15
بند چهارم : رقابت منصفانه. 16
بند پنجم : حمایت از مصرف کننده 16
بند ششم : گسترش انتقال تکنولوژی 16
بند هفتم : موازنه ی میان حقوق و تعهدات. 16
بند هشتم : تقلیل تقلب های تجاری 17
بند نهم : ارتقاء تأمین حقوق بشر. 17
مبحث دوم : اصول راهبردی در حمایت از آثار ادبی و هنری 18
گفتار اول : اصل عدم حمایت از ایده ها 18
بند اول: بررسی مفهومی اصل عدم حمایت از ایده ها 18
بند دوم : چگونگی انعکاس اصل در مقررات مختلف. 19
2-1 : حقوق ایران. 19
2-2 : مقررات بین المللی 20
2-3 : حقوق خارجی 21
گفتار دوم: اصل حمایت بدون تشریفات. 22
بند اول: بررسی مفهومی 22
بند دوم : چگونگی انعکاس اصل در مقررات مختلف. 22
2-1 : حقوق ایران. 22
2-2 : مقررات بین المللی 25
گفتار سوم: عدم اهمیت ویژگی های اثر. 26
بند اول: نوع اثر. 28
بند دوم: شکل ارائه اثر. 28
بند سوم: شایستگی اثر. 28
بند چهارم: هدف و غایت اثر. 29
گفتار چهارم: ضرورت اصیل بودن اثر. 29
1-1: حقوق موضوعه. 30
1-2: تفکیک اصالت از تازگی 31
1-3: اصالت مطلق و اصالت نسبی 31
بند دوم: تشخیص اصالت. 32
2-1: آثار ادبی، موسیقایی و هنری 32
2-2 : عناوین 35
2-3 : پایگاه های داده 36
مبحث سوم : سابقه حقوق مالکیت فکری در سازمان جهانی تجارت. 36
گفتار اول : زمینه مذاکرات. 36
گفتار دوم : عوامل مؤثر بر شروع مذاکرات دور اروگوئه. 37
گفتار سوم : مذاکرات ناظر بر حقوق مالکیت فکری 38
فصل دوم : تحولات و منابع حمایتی بین المللی از حقوق مالکیت ادبی و هنری
مبحث اول : انواع آثار مورد حمایت. 47
گفتار اول: آثار ادبی 48
بند اول : آثار نوشته. 48
1-1 : مفهوم. 48
1-2 : انواع. 49
بند دوم : آثار اقتباسی 50
2-1 : مفهوم خاص 50
2-2 : مفهوم عام. 51
بند سوم : آثار شفاهی 54
گفتار دوم: عناوین آثار. 55
گفتار سوم : آثار هنری 56
بند اول : آثار موسیقایی 56
1-1 : عناصر مورد حمایت در آثار موسیقایی 56
1-2 : تفکیک آثار موسیقایی اولیه و ثانویه. 58
1-3 : اثر موسیقایی عاریت گرفته شده از فرهنگ عامه ( فولکلور) 59
بند دوم : سایر آثار هنری 59
گفتار چهارم : آثار رایانه ای 60
بند اول : نرم افزارها 60
1-1 : مفهوم. 60
1-2 :حمایت توسط حق مؤلف. 61
بند دوم : پایگاه های داده یا بانک های اطلاعاتی 64
2-1 :مفهوم. 64
2-2 :حمایت تحت عنوان « حقوق خاص» 65
مبحث دوم : تحولات بین المللی حقوق پدید آورندگان آثار ادبی و هنری 66
گفتار اول : تاریخچه و اهداف تأسیس (WIPO) 66
بند اول : سیر تاریخی 66
بند دوم : اهداف سازمان. 67
بند سوم : وظایف سازمان. 67
گفتار دوم : اندیشه های بین المللی و ماهیت حقوقی حقوق پدیدآورندگان آثار ادبی و هنری 68
بند اول : دیدگاه های مورد حمایت کشور های پیشرفته و در حال توسعه. 68
بند دوم : توسعه تدریجی ارتباط حقوق مالکیت فکری (GATT) و (WTO) 69
بند سوم : رابطه بین موافقت نامه (TRIPS) و کنوانسیون برن. 72
بند چهارم : سایر کنوانسیون ها 73
گفتار سوم : فرایند الحاق ایران به کنوانسیون برن در راستای حمایت از آثار ادبی و هنری 74
1-1 : مخالفت با اصل الحاق 75
1-2 : مخالفت با جنبه ی سیاسی الحاق 76
1-3 : استدلال مبتنی بر اقدام تلافی جویانه. 76
1-4 : عدم تشخیص ضرورت الحاق ایران. 76
بند دوم : نظرات موافقان و ارزیابی آن ها 77
2-2 : ضرورت ورود آثار هنرمندان ایرانی به عرصه بین المللی 77
2-3 : افزایش اعتبار بین المللی ایران. 78
2-4 : گسترش فرامرزی فرهنگ ایران. 78
2-5 : ابعاد و جوانب ورود به (WTO) 78
2-6 : ره آورد های اقتصادی در عرصه فرهنگی و هنری 79
مبحث سوم : منابع حمایتی حقوق مالکیت آثاز ادبی و هنری در موافقت نامه (TRIPS) 80
گفتار اول : بررسی منابع حمایتی حقوق پدیدآورنده در موافقت نامه (TRIPS) 80
بند اول : اهداف موافقت نامه. 80
بند دوم : اصول موافقت نامه. 81
2-1 : اصل ملاحظه منافع عمومی و جلوگیری از سوء استفاده از حق 81
2-2 : اصل منافع عمومی 81
2-3 : جلوگیری از سوء استفاده از حق 82
2-4 : اصل رفتار ملی 82
2-5: تثبیت تعرفه. 82
2-6 : حمایت از صنعت داخلی از طریق تعرفه ها 83
2-7 : رفتار دولت کامله الوداد 83
گفتار دوم : نظام پدیدآورندگان در موافقت نامه (TRIPS) 83
بند اول : اصول و مبانی حمایت. 83
بند دوم : ذی نفع حمایت. 84
بند سوم : موضوع حمایت. 85
بند چهارم : حقوق مورد حمایت. 87
4-1 : حقوق معنوی 87
4-2 : حقوق مادی 87
فصل سوم:ضمانت اجرا های حمایت از آثار ادبی و هنری در حقوق ایران و بین الملل
مبحث اول : ضمانت اجرای کیفری حمایت از آثار ادبی و هنری در حقوق ایران و بین الملل 90
گفتار اول : مقررات کیفری ناظر بر حقوق مالکیت ادبی و هنری در مورد آثار ادبی و هنری به مفهوم سنتی آن و حقوق مجاور. 90
بند اول: حقوق ایران. 90
1-1 : نقض حقوق مادی 90
1-2 : نقض حقوق معنوی 95
بند دوم: حقوق خارجی مقررات بین المللی 97
2-1 : حقوق خارجی 98
گفتار دوم: ضمانت اجرا حمایت از آثار رایانه ای 103
بند اول : حقوق ایران. 103
1-1 : پایگاه های داده 103
1-2 : نرم افزارها 103
بند دوم : حقوق خارجی و مقررات بین المللی 106
2- 1 : حقوق خارجی 106
2-2 : مقررات بین المللی 107
گفتار سوم: ضمانت اجراهای کیفری در بستر مبادلات الکترونیکی 108
بند اول: حقوق ایران. 109
بند دوم: مقررات بین المللی 111
2-1 : معاهدات وایپو راجع به حق مؤلف و حقوق مجاور سال 1996. 111
2-2 : دستورالعمل اروپایی مورخ 22 می 2001. 113
2-3 : کنوانسیون جرائم سایبری مورخ 23 سپتامبر 2001. 114
مبحث دوم : ضمانت اجراهای مدنی در راستای حمایت از آثار ادبی و هنری در ایران و حقوق بین الملل 115
بند اول: آثار ادبی و هنری 116
1-1 : قانون حمایت از حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان سال 1348. 116
2-2 : قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی سال1352. 120
بند دوم: آثار رایانه ای 120
گفتار دوم : حقوق خارجی و مقررات بین المللی 122
بند اول: حقوق خارجی 122
1-1 : حقوق فرانسه. 122
1-2 : حقوق آلمان. 123
بند دوم : مقررات بین المللی 125
2-1 : کنوانسیون برن. 125
2-2 : موافقت نامه جنبه های تجاری حقوق مالکیت فکری ( تریپس) 1994. 125
گفتار سوم: ضمانت اجراهای مدنی در بستر مبادلات الکترونیکی 127
بند دوم: مقررات بین المللی 128
مبحث سوم : نحوه تضمین اجرای حقوق مالکیت فکری در موافق نامه (TRIPS) 128
گفتار اول : روش های جبرانی، مجازات ها و اجرا 129
گفتار دوم : پیشگیری از دعاوی و حل اختلافات. 131
بند اول : شفاف سازی قوانین 131
بند دوم : حل و فصل اختلافات. 131
نتیجه گیری و پیشنهاد 135
الف ) نتیجه گیری 135
ب ) پیشنهادات. 139
چکیده :
افکار بشر و دستاورد های فکری و هنری او را نمی توان در چارچوب مرز های داخلی محصور نمود. دانش و هنر فرآورده های بین الملل هستند که مرزی نمی شناسند و با پیشرفت های اخیر، تسریع انتقال اطلاعات را فراهم آورده و جریان بین المللی انتقال دانش نیز سرعت و افزایش چشمگیری یافته است. ارتقاء سطح دانش عمومی سبب شده که استفاده از محصولات و آثار هنری در انحصار طبقه خاصی نباشد و همین امر سبب افزایش تقاضا در خصوص این کالا ها شده است. کشور ایران با برخورداری از تمدنی چندین هزار ساله نقش بسیار ممتازی را در تعالیادبیات و هنر ایفا نموده است. این تمدن تاریخی بخش اعظمی از توسعه و تکامل خود را مرهون آفرینش های ادبی، هنری ایرانیان بوده که در اعصار مختلف بدیع ترین و برجسته ترین فرآورده های خلاق بشری را پدید آورده است. حکومت های ایرانی اغلب حامی و مشوق هنر بوده و به انحاء مختلف مادی و معنوی، آفرینندگان آن ها را مورد حمایت خویش قرار داده اند. در دوران اخیر نیز بارقه های این سیاست هنر پروری با شدت و ضعف دیده می شود. نکته ای که در این میان معمولاً مورد غفلت واقع شده اهمیت حمایت معنوی از آثار هنری و حقوق پدید آورندگان آن ها است. این مهم البته مستلزم بررسی های حقوقی و دقت نظر های قانونی است که قاعدتاً بر عهده جامعه حقوق دانان و مجریان قضایی کشور است. لیکن متأسفانه با وجود قوانین موجود در ایران عملاً به دلایل مختلفی آفرینش های هنری از حمایت حقوقی لازم برخوردار نیست. پایان نامه حاضر دلایل این خلاء ها و نارسایی ها را بررسی کرده و با تحلیل قوانین موضوعه موجود کشور و مقایسه آن با کنوانسیون های بین المللی و در رأس آن ها «کنوانسیون برن» و نیز تحلیل مشکلات گریبانگیر در راه اجرای این قوانین، راهکار های برون رفت از نقایص حقوقی موجود در حوزه هنر و آفرینش های هنری را ارائه می نماید.
کلید واژه : مالکیت ادبی و هنری ، آثار ادبی و هنری ، خلاء قوانین ، ایران ، اسناد بین المللی.
مقدمه :
1)بیان مسأله:
از ابتدای خلقت، انسان بنا بر فطرت و طبیعتش برای تلاش‌های کم یا زیاد خود ارزش قائل بوده و در آنچه به دست می‌آورده اعمال سلیقه می‌کرده و دیگران را نیز از تصرف در آن باز می‌داشته به طوری که این حس غریزی در بشر منشاء پدیدآوردن اندوخته‌های شخصی و احساس تعلق به آنها گردیده است. این احساس تنها نسبت به اندوخته‌های غیبی او محدود نمی‌شده، بلکه در مورد اشعاری که می‌سروده، نقاشی‌هایی که می‌کشیده و یا مطالبی که می‌نوشته نیز اعمال می‌گشته. به عقیده برخی از زمانی که انسان توانسته قلم یا قلم‌مویی در دست بگیرد این احساس وجود داشته است. موارد متعددی از دوران باستان در این مورد وجود دارد به عنوان مثال: هومودور شاگرد افلاطون پس از استفاضه از محضر استاد، یادداشت‌های خود را به سیسیل برد و در آنجا فروخت. این عمل که بدون اجازه افلاطون صورت گرفته بود نه تنها مورد شماتت اهل علم و ادب قرار گرفت بلکه خشم مردم را نیز برانگیخت. مالکیت فکری بر مبنای مصادیق مورد حمایت، به دو بخش «مالکیت ادبی-هنری» و «مالکیت صنعتی» تقسیم بندی می شود که در هر بخش مصادیق متفاوتی مورد شناسایی و حمایت قرار می گیرند. حقوق مالکیت ادبی- هنری از سابقه ی طولانی تری نسبت به حقوق مالکیت صنعتی برخوردار است. در روم و یونان قدیم، سرقت ادبی عملی مذموم شمرده می شده است، در دوران قرون وسطی از آن جایی که آثار، مظهری از الهام الهی بود حق انحصاری برای مولف قائل نبودند و اکثر آثار آن عصر به صورت گمنام منتشر شده است، در اروپا به طور روشن این بحث در عهد رنسانس و با انقلاب فکری- صنعتی که در آنجا خصوصاً در صنعت چاپ پدید آمد، آغاز شد و باید نخستین آثار حمایت از نوشته‌ها را در امتیازاتی جستجو کرد که حکام و سلاطین اروپایی در قرن 16 به ناشران و کتاب‌فروشان اهدا می‌کردند که باعث می‌شد ناشران و چاپخانه‌داران این احکام را وسیله‌ای برای دست‌اندازی به حقوق مولفین قرار دهند. این وضع طی دو قرن در اروپا ادامه یافت تا اینکه برای نخستین بار در سال 1709 در انگلیس قانونی به تصویب ملکه رسید که حقوقی را برای مولفین اثر به رسمیت می‌شناخت. در اوایل همین قرن در فرانسه نیز قانونی به همین مضمون به تصویب رسید و کم‌کم بسیاری از کشورهای دیگر در اروپا، آمریکای لاتین و آسیا دست به وضع چنین قوانینی زدند. در اواخر قرن 19 با گسترش ارتباطات و پیشرفت علوم و صنایع نجومی، روشن شد که قوانین ملی هرچند جامع و کامل نباشند، نمی‌توانند به خوبی از حقوق معنوی مولفین و مخترعین دفاع نمایند؛ چرا که سوءاستفاده کنندگان با کمک وسایل ارتباط جمعی در خارج از مرزهای ملی اقدام به سرقت‌های ادبی و هنری و صنعتی می‌نمایند. لذا موافقت‌نامه‌های دوجانبه و چندجانبه و بالاخره بین‌المللی در این زمینه فراهم شد تا این که در زمینه مالکیت صنعتی و حقوق مخترعین به کنوانسیون پاریس 1883 برای حمایت از مالکیت صنعتی انجامید که تا 1996، 140 عضو داشته و در زمینه حقوق مولفین آثار ادبی و هنری و علمی نیز به کنوانسیون برن سوییس در سال 1886منتهی شد. با ادغام دفاتر این دو کنوانسیون بین‌المللی در سال 1893 نخستین سنگ بنای سازمان جهانی مالکیت معنوی گذاشته شد.
در ایران اولین قرارداد مالکیت ادبی میان ایران و آلمان در سال 1309 ه.ش منعقد شد و نخستین رویکردهای قانونی آن نیز در فصل 11 قانون جزا مبحث دسیسه و تقلب در کسب مصوب 1310 می‌باشد. در سال 1348 قانون حمایت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان در سال 1352 ،نیز قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات

بهره گیری از شاخص های آسایش زیست اقلیمی یا بیوکلیماتیک در مناطق مختلف جغرافیایی، می‏تواند به برنامه‏ ریزی گردشگری کمک نماید تا جاذبه های گردشگری به منظور گذران اوقات فراغت مورد استفاده بهتر قرار گیر ند .
در این پژوهش با بهره گیری از آمار ایستگاه هواشناسی سینوپتیک جزیره کیش سال‏های 1991 تا 2010 ، شرایط آسایش انسانی براساس مدل ها و شاخص زیست اقلیمی (TCI,PMV,PET,SET و ترجونگ ) مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج شاخص TCI نشان داد که ارزش توصیفی آسایش اقلیمی از 3 آبان تا 9 اردیبهشت (ایده آل، عالی ، خیلی خوب ، خوب) و از 10 اردیبهشت تا 2 آبان درجات متفاوت (قابل قبول، حدبحرانی، نامطلوب) و شاخص PMV از 19 آبان تا 26 فروردین شرایط( آسایش و کمی گرم) و از 27 فروردین تا 18 آبان درجات متفاوت ( گرم، خیلی گرم و داغ ) و شاخص PET از 16 آبان تا 30 فروردین وضعیت (آسایش، کمی خنک و کمی گرم)و از 31 فروردین تا 15 آبان درجات متفاوت (گرم، خیلی گرم و داغ) وشاخصSET از 25 آبان تا 11 فروردین شرایط (آسایش، خنک، خیلی خنک)و از 12 فروردین تا 24 آبان وضعیت اقلیمی(گرم،خیلی گرم، شرجی ، و فوق العاده گرم) و شاخص ترجونک در آسایش اقلیمی شبانه نشان داد که از 17 آبان تا 31 فروردین نشان دهنده احساس غالب مطبوع و خنک و 1 اردیبهشت تا 16 آبان نشان دهنده احساس غالب گرم ، بسیار داغ و معمولی است و احساس غالب روزانه از 25 آذر تا 29 اسفند نشان دهنده وضعیت مطبوع و دلپذیر، نه گرم و نه سرد(معمولی) و از 1 فروردین تا 23 آذر نشان دهنده درجات متفاوت ، گرم، داغ، بسیارداغ و فوق العاده داغ می باشد لذا تمامی مدل ها و شاخص های بکار رفته نشان میدهند، حدود پنج ماه از سال شرایط اقلیمی در وضعیت مطلوب و ایده آل برای گردشگران می‏باشد. نتایج حاصل از این پژوهش می تواند راهنمای برنامه ریزان صنعت گردشگری جهت توسعه گردشگری منطقه مورد بهره برداری قرار گیرد.


کلید واژه : روزانه،آب و هوا، گردشگری، جزیره کیش



فهرست مطالب
1فصل اول ( کلیات پژوهش) 3
1-1 بیان مساله 4
1-2 اهمیت و ضرورت پژوهش 5
1-3 اهداف پژوهش 5
1-3-1 اهداف اصلی. 6
1-3-2 اهداف فرعی. 6
1-4 سئوالات و فرضیه های اساسی پژوهش 6
1-5 کاربرد نتایج پژوهش 7
1-6 استفاده کنندگان از نتایج پژوهش 7
1-7 روش و ابزار گردآوری اطلاعات 7
1-8 موقعیت جغرافیای طبیعی. 8
1-8-1 موقعیت ریاضی جزیره کیش 8
1-8-2 موقعیت نسبی جزیره کیش 8
2فصل دوم ( ادبیات تحقیق) 9
2-1 چارچوب نظری پژوهش 10
2-1-1 اقلیم 10
2-1-2 زیست اقلیم انسانی. 10
2-1-3 شاخص. 10
2-1-4 منطقه آسایش 10
2-1-5 گردشگری و گردشگر. 10
2-2 عوامل مؤثر بر گردشگری. 12
2-3 مفهوم آب و هوا 12
2-4 نوسانات و تغییرات اقلیمی. 14
2-5 تغییرآب و هوا و صنعت گردشگری. 15
2-6 روابط بین آب و هوا و گردشگری. 16
2-7 تاثیر عناصر اقلیمی بر انسان. 17
2-7-1 دمای هوا و آسایش انسان. 17
2-7-2 رطوبت و آسایش انسان. 18
2-7-3 تابش و آسایش انسان. 19
2-7-4 باد و آسایش انسان. 19
2-8 محدوده آسایش و عوامل مؤثر بر آن. 20
2-9 آسایش اقلیم گردشگری. 21
2-10 پیشینه تحقیق. 22
2-10-1 مطالعات انجام شده در خارج از کشور 23
2-10-2 مطالعات انجام شده در ایران. 26
3فصل سوم ( داده ها و روش پژوهش) 30
3-1 روش و چارچوب نظری پژوهش 31
3-2 معرفی داده ها و داده های مطالعاتی. 31
3-3 روش تجزیه و تحلیل داده ها 32
4فصل چهارم ( تجزیه و تحلیل زیست اقلیم انسانی) 33
4-1 عوامل شکل دهنده جغرافیای طبیعی جزیره کیش 35
4-1-1 توپوگرافی. 35
4-1-2 شیب و جهت شیب جزیره کیش 36
4-2 عوامل شکل دهنده اقلیم جزیره کیش 38
4-3 توده های هوای مؤثر بر جزیره کیش 38
4-3-1 روباد نیمه استوایی. 39
4-3-2 پرفشارجنب حاره 39
4-4 بررسی فراسنج های اقلیمی جزیره کیش 40
4-4-1 دما 40
4-4-2 رطوبت نسبی. 43
4-4-3 تابش 45
4-4-4 بارش 46
4-4-5 باد 47
4-5 شاخص های آسایش اقلیمی. 50
4-5-1 شاخص اقلیم توریستی (TCI) 50
4-6 شاخص دمای معادل فیزیولوژیک (PET) 61
4-7 بررسی شاخص دمای معادل فیزیولوژیک (PET) جزیره کیش 63
4-8 روش شاخص متوسط نظر سنجی پیش بینی شده (PMV) 65
4-9 بررسی شاخص متوسط نظر سنجی پیش بینی شده (PMV) جزیره کیش 67
4-10 روش شاخص پیش بینی درصد نارضایتی PPD 69
4-11 روش تعادل دمایی (TEK) 69
4-12 بررسی شاخص تعادل دمایی(TEK) جزیره کیش 70
4-13 روش شاخص دمای مؤثر استاندارد(SET) 71
4-14 بررسی شاخص متوسط نظر سنجی پیش بینی شده (SET) جزیره کیش 71
4-15 روش زیست اقلیمی ترجونگ 73
4-16 ارزیابی ضریب راحتی روز و شب به روش ترجونگ 74
4-17 ارزیابی ضریب راحتی اقلیم فیزیولوژیک جزیره کیش بر اساس روش ترجونگ 76
4-18 چگونگی ارزیابی تاثیر خنک کنندگی با به روش ترجونگ 90
4-19 ارزیابی تاثیر ضریب خنک کنندکی باد بر اقلیم فیزیولوژیک جزیره کیش به روش ترجونگ 93
4-20 جمع بندی نتایج شاخص ها 113
5فصل پنجم (نتیجه گیری، تحلیل فرضیه ها و پیشنهادات) 126
5-1 خلاصه عناصر اقلیمی. 127
5-1-1 دما 127
5-1-2 بارش 127
5-1-3 رطوبت نسبی. 127
5-1-4 تابش 127
5-2 خلاصه روش شاخص اقلیم توریستی(TCI) 128
5-3 خلاصه روش دمای معادل فیزیولوژیک (PET) 128
5-4 خلاصه روش متوسط نظر سنجی پیش بینی شده (PMV) 128
5-5 خلاصه روش دمای موثر (SET) 128
5-6 خلاصه روش زیست اقلیمی ترجونگ 129
5-7 تحلیل فرضیه ها 129
5-7-1 تحلیل فرضیه شماره یک. 129
5-7-2 تحلیل فرضیه شماره دو. 129
5-8 پیشنهادات 130






فهرست جداول
جدول ‏3‑1: مشخصات ایستگاه هواشناسی سینوپتیک جزیره کیش 32
جدول ‏4‑1: متوسط دمای فصول سال جزیره کیش طی دوره اماری(1991-2010) 42
جدول ‏4‑2: مولفه های مؤثر بر شاخص اقلیم آسایش گردشگری(TCI) 51
جدول ‏4‑3 مقادیر عددی شاخص (TCI) 53
جدول ‏4‑4: آستانه بارندگی و مقادیر شاخص مربوطه 53
جدول ‏4‑5: متغیر آفتاب و مبنای ارزیابی آن. 54
جدول ‏4‑6: روش ارزش گذاری متغیر باد 55
جدول ‏4‑7: طبقه بندی شاخص TCI شش ماه اول سال جزیره کیش طی دوره آماری (1991-2010) 57
جدول ‏4‑8: طبقه بندی شاخص TCI شش ماهه دوم سال جزیره کیش طی دوره آماری (1991-2010) 58
جدول ‏4‑9: ارزش نارسانایی پوشاک مختلف 61
جدول ‏4‑10:مقادیر آستانه روش PET. 62
جدول ‏4‑11: ارزش نارسانایی پوشاک مختلف روش PMV 65
جدول ‏4‑12: مقادیر آستانه روش PMV 67
جدول ‏4‑13: آستانه های تعیین شده برای شاخص TEK (برحسب درجه سانتی گراد) 70
جدول ‏4‑14: مقادیر آستانه روش SET (گوانزالس و همکاران، 1974) 71
جدول ‏4‑15: نفاهیم، نشانه ها و علائم نمودار ضریب راحتی برحسب ترجونگ 74
جدول ‏4‑16:مفاهیم، نشانه ها و علائم مونوگراف ضریب راحتی بر حسب ترجونگ 75
جدول ‏4‑17 : ضریب راحتی نسبت روز به شب جزیره کیش به روش ترجونگ 78
جدول ‏4‑18: ادامه ضریب راحتی نسبت روز به شب جزیره کیش به روش ترجونگ 79
جدول ‏4‑19: ادامه ضریب راحتی نسبت روز به شب جزیره کیش به روش ترجونگ 80
جدول ‏4‑20: ادامه ضریب راحتی نسبت روز به شب جزیره کیش به روش ترجونگ 81
جدول ‏4‑21: ادامه ضریب راحتی نسبت روز به شب جزیره کیش به روش ترجونگ 82
جدول ‏4‑22 : ادامه ضریب راحتی نسبت روز به شب جزیره کیش به روش ترجونگ 83
جدول ‏4‑23:ادامه ضریب راحتی نسبت روز به شب جزیره کیش به روش ترجونگ 84
جدول ‏4‑24: ادامه ضریب راحتی نسبت روز به شب جزیره کیش به روش ترجونگ 85
جدول ‏4‑25 :ادامه ضریب راحتی نسبت روز به شب جزیره کیش به روش ترجونگ 86
جدول ‏4‑26 : ضریب راحتی نسبت روز به شب جزیره کیش به روش ترجونگ 87
جدول ‏4‑27: ضریب راحتی نسبت روز به شب جزیره کیش به روش ترجونگ 88
جدول ‏4‑28: ضریب راحتی نسبت روز به شب جزیره کیش به روش ترجونگ 89
جدول ‏4‑29: ضریب تاثیر باد 91
جدول ‏4‑30: تاثیر مشترک باد در روز و شب بر حسب بررسی ترجونگ 91
جدول ‏4‑31: تاثیر ضریب خنک کنندگی باد نسبت روز به شب جزیره کیش به روش ترجونگ 96
جدول ‏4‑32:ادامه تاثیر ضریب خنک کنندگی باد نسبت روز به شب به روش ترجونگ 97
جدول ‏4‑33: ادامه تاثیر ضریب خنک کنندگی باد نسبت روز به شب به روش ترجونگ 98
جدول ‏4‑34: ادامه تاثیر ضریب خنک کنندگی باد نسبت روز به شب به روش ترجونگ 99
جدول ‏4‑35: ادامه تاثیر ضریب خنک کنندگی باد نسبت روز به شب به روش ترجونگ 100
جدول ‏4‑36:ادامه تاثیر ضریب خنک کنندگی باد نسبت روز به شب به روش ترجونگ 101
جدول ‏4‑37: ادامه تاثیر ضریب خنک کنندگی باد نسبت روز به شب به روش ترجونگ 102
جدول ‏4‑38: ادامه تاثیر ضریب خنک کنندگی باد به روش ترجونگ 103
جدول ‏4‑39: ادامه تاثیر ضریب خنک کنندگی باد به روش ترجونگ 104
جدول ‏4‑40: ادامه تاثیر ضریب خنک کنندگی باد به روش ترجونگ 105
جدول ‏4‑41: ادامه تاثیر ضریب خنک کنندگی باد به روش ترجونگ 106
جدول ‏4‑42: ادامه تاثیرضریب خنک کنندگی باد به روش ترجونگ 107
جدول ‏4‑43: اقلیم فیزیولوژیک نسبت روز به شب جزربره کیش به روش ترجونگ 109
جدول ‏4‑44 : ادامه اقلیم فیزیولوژیک نسبت روز به شب جزیره کیش به روش ترجونگ 110
جدول ‏4‑45 : ادامه اقلیم فیزیولوژیک نسبت روزه به شب جزیره کیش به روش ترجونگ 111
جدول ‏4‑46 : ادامه اقلیم فیزیولوژیک نسبت روز به شب جزیره کیش به روش ترجونگ 112
جدول ‏4‑47: مقایسه روشها و ارزیابی تطبیقی شاخص های TCI، PMV ، PET ، SET و ترجونگ جزیره کیش 114
جدول ‏4‑48: ادامه مقایسه روشها و ارزیابی تطبیقی شاخص های TCI، PMV ، PET ، SET و ترجونگ جزیره کیش 115
جدول ‏4‑49: ادامه مقایسه روشها و ارزیابی تطبیقی شاخص های TCI، PMV ، PET ، SET و ترجونگ جزیره کیش 116
جدول ‏4‑50: ادامه مقایسه روشها و ارزیابی تطبیقی شاخص های TCI، PMV ، PET ، SET و ترجونگ جزیره کیش 117
جدول ‏4‑51: ادامه مقایسه روشها و ارزیابی تطبیقی شاخص های TCI، PMV ، PET ، SET و ترجونگ جزیره کیش 118
جدول ‏4‑52: ادامه مقایسه روشها و ارزیابی تطبیقی شاخص های TCI، PMV ، PET ، SET و ترجونگ جزیره کیش 119
جدول ‏4‑53: ادامه مقایسه روشها و ارزیابی تطبیقی شاخص های TCI، PMV ، PET ، SET و ترجونگ جزیره کیش 120
جدول ‏4‑54: ادامه مقایسه روشها و ارزیابی تطبیقی شاخص های TCI، PMV ، PET ، SET و ترجونگ جزیره کیش 121
جدول ‏4‑55: ادامه مقایسه روشها و ارزیابی تطبیقی شاخص های TCI، PMV ، PET ، SET و ترجونگ جزیره کیش 122
جدول ‏4‑56: ادامه مقایسه روشها و ارزیابی تطبیقی شاخص های TCI، PMV ، PET ، SET و ترجونگ جزیره کیش 123
جدول ‏4‑57: ادامه مقایسه روشها و ارزیابی تطبیقی شاخص های TCI، PMV ، PET ، SET و ترجونگ جزیره کیش 124
جدول ‏4‑58: ادامه مقایسه روشها و ارزیابی تطبیقی شاخص های TCI، PMV ، PET ، SET و ترجونگ جزیره کیش 125
فهرست اشکال
شکل ‏1‑1: موقعیت جغرافیایی جزیره کیش 8
شکل ‏4‑1 : نقشه نقاط ارتفاعی جزیره کیش بر حسب متر. 36
شکل ‏4‑2: نقشه جهت شیب و عمق آبهای ساحلی جزیره کیش 37
شکل ‏4‑3: گلباد جهت و میانگین سرعت سالانه باد جزیره کیش طی دوره آماری(1991-2010) 49
شکل ‏4‑4: نمودار مورد استفاده برای محاسبه شاخص های CID و CIA 52
شکل ‏4‑5:مقیاس گرافیکی جهت محاسبه رتبه فراسنج باد 55
شکل ‏4‑6 :نتایج نهایی شاخص آسایش اقلیم گردشگری (TCI) در ایستگاه مورد مطالعه 59
شکل ‏4‑7: نمودار روند تغییرات روزانه شاخص TCI جزیره کیش 60
شکل ‏4‑8: نمودار ماهانه تغییرات شاخصTCI جزیره کیش 60
شکل ‏4‑9: نتایج نهایی روزانه شاخص آسایش اقلیم گردشگری (PET) در ایستگاه مورد مطالعه 64
شکل ‏4‑10: نمودار ماهانه روند تغییرات شاخص PET جزیره کیش 65
شکل ‏4‑11: نتایج نهایی روزانه شاخص آسایش اقلیم گردشگری (PMV) در ایستگاه مورد مطالعه 68
شکل ‏4‑12: نمودار ماهانه روند تغییرات شاخص PMV جزیره کیش 69
شکل ‏4‑13: نتایج نهایی شاخص آسایش اقلیم گردشگری(SET) در ایستگاه مورد مطالعه 72
شکل ‏4‑14: نمودار ماهانه روند تغییرات شاخص SETایستگاه کیش 73
شکل ‏4‑15: محدوده ضرایب راحتی، برحسب ترجونگ (1966) 74
شکل ‏4‑16: نتایج نهایی تاثیرضریب راحتی اقلیم فیزیولوژیک جزیره کیش به روش ترجونک. 76
شکل ‏4‑17 : نمودار ماهانه ضریب راحتی روز جزیره کیش به روش ترجونگ 77
شکل ‏4‑18: نمودار ماهانه ضریب راحتی شب به روش ترجونگ جزیره کیش 77
شکل ‏4‑19: ضریب تاثیر باد و دفع انرژی بر حسب کیلوکالری بر متر مربع. 90

رخداد تگرگ اتفاق افتاده، که در فاصلۀ ماه های نوامبر تا اواخر ژوئن می­باشند و بقیه­ی ماه­ها فاقد رویداد تگرگ بودند. تحلیل نقشه­ها نیز نشان داد که بارش تگرگ در سنندج با تراف­های عمیق که از سرزمین­های شمالی دریای سیاه منشأ گرفته، ارتباط داشته و با جابجایی روی دریای سیاه و مدیترانه، ناپایداری شدید و رطوبت فراوان را به جو منطقه نفوذ داده، مکانیزم همرفت دامنه­ای نیز در فصل بهار این شرایط را تشدیدکرد. در روز ریزش، منطقه در جلوی ناپایداری حاصل از تراف بوده و رطوبت را با خود از دریای سیاه و مدیترانه آورده و در تراز 500 هکتوپاسکال با ریزش هوای بسیار سرد، اختلاف دمای زیاد بین سطح زمین و ترازهای بالا بوجود آمد و توده هوای صعود کننده با ورود به این تراز، ناگهان با درجه حرارت بسیار سرد مواجه شده و تگرگ تشکیل گردید.
واژه­ های کلیدی :  تحلیل سینوپتیکی و آماری،  تگرگ ،  الگوهای فشار،سنندج.

                                                                                           فهرست مطالب
 
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         عنوان                                                                                                                                    صفحه                                                                                                                                                                   فصل اول: مقدمه.1
1-1- بیان مسأله.2 
2-1- اهمیت موضوع.3
3-1- علت انتخاب و سوال تحقیق4
4-1- کلیات منطقه.4
1-4-1- مشخصات کلی شهرستان سنندج.4
2-4-1- توپوگرافی6
3-4-1- پوشش گیاهی7
4-4-1- اقلیم7
5-4-1- توده هواهای موثر بر اقلیم کردستان.8
الف) توده هوای منطقه  معتدل 8
ب) توده هوای سرد سیبری 8
ج) توده هوای پر فشار جنب حاره 9
5-1- موقعیت و مشخصات ایستگاه مورد مطالعه 10
6 – 1- بررسی پارامتر های اقلیمی .11
1-6-1توزیع ماهانه بارش 11
2-6-1- توزیع فصلی بارش   .14
3-6-1 نوسانات سالانه بارش 14
4-6-1- مقادیر متوسط یخبندان  .14
5-6-1 میانگین ماهانه نم نسبی  16
7-1 – تعیین تیپ آب و هوای شهرستان سنندج 16
8-1- تعییین تیپ آب و هوایی بر مبنای طبقه بندی کوپن .17
فصل دوم : مبانی نظری و مروری بر پیشینه تحقیق.19
1-2- مقدمه20
2-2- اقلیم شناسی سینوپتیک.20
3-2- تگرگ21
1-3-2- شکل­ گیری تگرگ.21
2-3-2- شکل­ گیری دانه­های تگرگ.22
3-3-2- انواع تگرگ23
4-3-2- تگرگ نرم یا گویچه برف.23
5 -3-2- تگرگ کوچک23
6-3-2-  تگرگ واقعی.24
7-3-2-  طوفان تگرگ.24
4-2- پیشینه تحقیق24
1-4-2- مطالعات خارج از کشور.24
  2-4-2- مطالعات داخل کشور.28
فصل سوم: روش پژوهش، ابزار و مواد.34
   1-3- مقدمه35
2-3- روش کار.35
 
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل. 37
1-4- یافته ها . 38
2-4- تحلیل سینوپتیکی دو مورد رخداد تگرگ در ایستگاه سنندج. 40
  1-2-4-  بارش تگرگ  2 می 1993. 40
2-2-4-  بارش تگرگ 6 آوریل  2011. 40
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری.78
1-5- مقایسه نتایج به دست آمده تحقیق حاضر با مطالعات دیگر محققین در زمینه  بررسی سینوپتیکی تگرگ80
 2-5-  مطالعات خارج از کشور80
    3-5-  مطالعات داخل کشور .82
فصل ششم: منابع و ماخذ86
    1-6- فارسی.87
2-6-  لاتین89
    3-6 – خلاصه92

                 فهرست شکل ها
 

عنوان                                                                                                                                                                     صفحه
شکل (1-1) موقعیت جغرافیایی شهرستان سنندج نسبت به کل ایران 5
شکل(2-1)  نقشه ارتفاعی شهرستان سنندج. 5
شکل ( 3-1) توزیع ماهانه بارش در ایستگاه سنندج از سال 1367 الی 1386 12
 
 شکل (4-1) توزیع فصلی بارش در ایستگاه سنندج14
  شکل (5-1) مقادیر متوسط روز یخبندان در ایستگاه سنندج 1367الی 1386 15
شکل( 2-4 ) فشار برحسب هکتوپاسکال در روز 1 می 1993. 42
شکل( 3-4 ) دما برحسب کلوین در روز 1 می 1993 43
شکل( 4-4 ) امگا برحسب پاسکال بر ثانیه در روز 1 می 1993. 45
شکل( 5-4 ) رطوبت نسبی برحسب درصد  در روز 1 می 1993. 46
شکل( 6-4 ) فشار برحسب هکتوپاسکال در روز 2 می 1993. 48
شکل( 7-4 ) دما برحسب کلوین در روز 2 می 1993. 50
شکل( 8-4 ) امگا برحسب پاسکال بر ثانیه در روز 2 می 1993. 51
شکل( 9-4 ) رطوبت نسبی برحسب درصد در روز 2 می 1993. 53
شکل( 10- 4 ) فشار برحسب هکتوپاسکال در روز 3 می 1993. 54
شکل (11-  4 ) دما برحسب کلوین در روز 3 می 1993. 55
شکل (12-  4 ) امگا برحسب پاسکال بر ثانیه در روز 3 می 1993. 57
شکل (13-  4 ) رطوبت نسبی برحسب درصد در روز 3 می 1993. 58
شکل (14-  4 ) فشار  برحسب هکتوپاسکال در روز 5 آوریل  2011. 59
شکل (15-  4 ) دما  برحسب کلوین در روز 5 آوریل  2011. 61
شکل (16-  4 ) امگا  برحسب پاسکال بر ثانیه در روز 5 آوریل  2011. 63
شکل (17-  4 ): رطوبت نسبی  برحسب درصد در روز 5 آوریل  2011. 64
شکل ( 18-  4 ) فشار  برحسب هکتوپاسکال در روز 6 آوریل  2011. 66
شکل ( 19-  4 ) دما  برحسب کلوین در روز 6 آوریل 2011. 68
شکل ( 20-  4 ) امگا  برحسب پاسکال بر ثانیه در روز 6 آوریل  2011. 70
شکل ( 21-  4 ) رطوبت نسبی  برحسب درصد در روز 6 آوریل  2011. 72
شکل ( 22-  4 ) فشار  برحسب هکتوپاسکال در روز 7 آوریل  2011. 74
شکل ( 23-  4 ) دما  برحسب کلوین در روز 7 آوریل 2011. 75
شکل ( 24-  4 ) امگا  برحسب پاسکال بر ثانیه در روز 7 آوریل 2011. 77
شکل ( 25-  4 ) رطوبت نسبی  برحسب درصد در روز 7 آوریل 2011. 78
 
 
 
 فهرست جدول ها
عنوان                                                                                                                                                                                              صفحه
 
     جدل (1-1)  توزیع ماهانه بارش در ایستگاه سنندج.11
       جدول( 2-1)جدول توزیع فصلی بارش در ایستگاه سنندج.12
      جدول( 3-1 )توزیع بارش سالانه در ایستگاه سنندج.14
      جدول (3-8) میانگین ماهانه ی نم نسبی ایستگاه سنندج16
   جدول (1-3) مشخصات کدهای تگرگ 35
   جدول( 1 – 5 ) مطالعات محققین خارج از کشور در زمینه تحلیل سینوپتیکی تگرگ 80
  جدول( 2 – 5 )،مطالعات محققین داخل کشور در زمینه­ تحلیل سینوپتیکی تگرگ81
 
 
 
 
 
 
 
 
 
فصل اول
 
 
 
مقدمه
 

بیان مسأله
مخاطرات طبیعی جزو ویژگی های طبیعت است و هیچ چیز طبیعت بد نیست بلکه  این حوادث زمانی زیانبار خواهند بود که انسان با راه های مقابله با آن آشنا نباشد ، گاهی انواع مخاطرات طبیعی را تا 40 مورد ذکر می کنند که بسیاری از آن ها در ایران نیز اتفاق می افتد(سیاوش شایان و دیگران ،75،1389).مخاطرات را می­توان بر پایه شدت رخداد و منشأ آنها، به دو گروه عمده تقسیم کرد. مخاطرات بر اساس سرعت رخداد، به دو بخش مخاطرات ناگهانی و تدریجی تفکیک می­شوند. زلزله،سیل، زمین لغزش، بهمن، تگرگ و غیره از مخاطرات ناگهانی محسوب می­شوند و خشکسالی، فرسایش، گرم شدن جهانی و غیره از مخاطرات تدریجی به شمار می­آیند (اوزی ترجمه شده به وسیله ظاهری، 1390: 6) (به نقل از خوش اخلاق و همکاران، 1391، 56 ). در مخاطرات تدریجی به دلیل رخداد آرام این پدیده با اتخاذ تدابیر حفاظتی و پیشگیرانه، می­توان خسارت­ها و تلفات وارده را کاهش داد. در حالی که حوادث ناگهانی زمانی که شروع شوند فرصتی برای چاره­اندیشی و مقابله با آن وجود ندارد. بنابراین باید با آگاهی از عوامل به وجودآورنده­ی این حوادث، توان پیش­آگاهی از رخداد آنها را جهت کاهش خسارت و تلفات به دست آورد.
یکی از انواع مخاطرات ناگهانی، مخاطرات اقلیمی است که برای جوامع انسانی خساراتی را به بار می آورند.ازجملۀ این مخاطرات، پدیدۀ تگرگ است که در مقیاس خرد موجب تلفات مالی و جانی می شود. تگرگ یکی از پدیده­های جوی مخرب است که باعث خسارات بسیار در بخش­های مختلف همچون کشاورزی می­شود. بارش تگرگ معمولا از ابرهای کومولونیمبوس انجام می­گیرد. غالبا به شکل رگبار و عموما همراه با رعد و برق، به ویژه در فصل بهار رخ می­دهد. این نوع بارش­ها از ناپایداری همرفتی حاصل می­شود که در این حالت توده­ی هوا،باید در یک سطح معین، گرم­تر از هوای مجاور خود شود. گرم شدن توده­ی هوا نسبت به محیط اطراف آن، در نزدیکی سطح زمین به دو روش رخ می­دهد. اول اینکه ممکن است یک قسمت از زمین در منطقه­ای وسیع، انرژی تابشی بیشتری نسبت به اطراف کسب کند و به تدریج تا آنجایی گرم شود که گرمای آن، قسمت زیرین توده هوای بالایش را گرم­تر از هوای مجاور خود کند و هوا را ناپایدار گرداند. دوم اینکه توده­ی هوا در مسیر حرکت خود از مناطق گرم عبور کند. گرمای چنین مناطقی از طریق رسانش به هوای گذرنده منتقل می­شود و قسمت زیرین آن را گرم­تر از قسمت­های بالایی­اش می­ کند(علیجانی، 1384، 242). رخداد این بارش­ها در فصل بهار و اوایل تابستان همراه با رعد و برق، باد شدید و رخداد سیل سبب آسیب به محصولات کشاورزی( به ویژه درختانی که در این فصل دارای شکوفه­اند)، شده و خسارات فراوانی را به بار می­آورد.تگرگ به عناصر جوی و عوامل جغرافیایی محل وابسته است؛ هر زمان که شرایط جوی و فرایندهای فیزیکی مناسب با موقعیت جغرافیایی محل ترکیب شوند، باعث رخداد و تشدید این پدیده می گردد.
تگرگ از دانه یا تکه های یخ به قطر 5 – 50 میلی متر ( و گاهی بیشتر) تشکیل شده است.رشد شدید تگرگ ، حاصل حرکات عمودی شدید و مکرر هوا در درون ابرهای کومولونیمبوس است و این امر باعث می شود که نطفه های تگرگ قطرات آب را به دفعات به دور خود جذب کنند و سبب انجماد آنها شوند؛ از این رو ساختار تگرگ از لایه های شفاف ، نیمه شفاف ، کدر تا شیری رنگ، شبیه به برف ایجاد می شود.تگرگ غالبا به شکل رگبار ، به طور محدود و همراه با رعد و برق ، به ویژه در بهار ، می بارد.(علیجانی و کاویانی، 1383 : 264 ).
1-2- اهمیت موضوع
تگرگ از لحاظ تغذیه منابع آب زیرزمینی مفید می­باشد اما برای جوامع انسانی زیانهای ناشی از آن به مراتب بیشتر از فواید آن است. بر اساس گزارش فائو از بین 40 نوع بلایای طبیعی ثبت شده در جهان 31 نوع آن در ایران رخ می‌دهد و ایران جزو 10 کشور اول بلاخیز دنیا محسوب می‌شود  (منتشر شده توسط گروه خبری فارمنا در تاریخ ۱۳۹۰ یکشنبه ۲۵ دی ).زیان­های ناشی از تگرگ، بیشتر در بخش کشاورزی و در اثر صدمه دیدن محصولات کشاورزی هنگام رشد و جوانه زدن تأثیرگذار بوده، هرچند که در دیگر بخش ها نظیر ساختمان های مسکونی تلفات حیوانات کوچک و بزرگ، همچنین در پرواز هواپیما و صدمه دیدن اجزای آن اختلال ایجاد می کند. همچنین نقش موثری را در ایجاد سیلاب­های ناگهانی داشته و هر ساله خسارات قابل توجهی را در بعضی از مناطق از جمله شهرستان سنندج  به بار آورده چنانکه کشاورزان به بیمه کردن محصولات خود در برابر این پدیده می پردازند و دولت در قبال خسارتی که به این بخش از فعالیت وارد آمده است هزینه های زیادی را متحمل می شود. مدیر گروه خدمات بیمه ای بانک کشاورزی کردستان  تعداد بیمه گذاران سال 1393را 91 هزار و 665 نفر ذکر کرد و افزود: از این تعداد کشاورز بیش از 87 میلیارد و 652 میلیون ریال بابت حق بیمه محصولات کشاورزی در برابر بلایای طبیعی از جمله بارش تگرگ  دریافت کردیم (خبر گذاری مهر ،کد خبر :1524843330248768086 تاریخ :دوشنبه 19 خرداد 1393 ساعت 15:03).
 بنابر اظهار مدیر جهاد کشاورزی شهرستان سنندج  11 هزار هکتار باغ در سطح شهرستان سنندج وجود دارد  در ابتدای فروردین ماه سال 1393 سرمازدگی و بارش تگرگ 95 میلیارد تومان خسارت به باغات شهرستان سنندج وارد کرده است . وی گفت: بر اثر سرمازدگی و بارش تگرگ  در  اوایل فروردین ماه همان سال 100 درصد باغات گردو و 95 درصد درختان هسته‌دار دچار سرمازدگی شدند و به طور کامل از بین رفتند. مدیر جهاد کشاورزی شهرستان سنندج به اجرای طرح سرشاخه کاری درختان خشکیده در سطح باغات اشاره و خاطر نشان کرد: باید در بخش کشاورزی برای مقاوم سازی درختان در مقابل پدیده سرمازدگی و تگرگ  به سمت اصلاح ارقام و ارقام پیوندی مقاوم پیش رویم. (خبر گزاری تسنیم سه شنبه 25 آذر 1393 ساعت 56، 15. )
 از دیرباز تاکنون در سراسر دنیا تلاشهای زیادی برای مقابله با این پدیده انجام شده است که مقابلۀ موثر با آن نیازمند مطالعه و شناخت مراکز رخداد تگرگ و عوامل به وجود آورنده و شرایط تکوین آن و تأثیر آنها در مقیاس های زمانی و مکانی معین است.
1-3- علت انتخاب و سوال تحقیق
شهرستان سنندج  یکی از مناطقی است که همه ساله در فصل بهار بارش تگرگ در آن رخ داده و صدمات زیادی را بخصوص در بخش کشاورزی به بار می آورد. در طول تاریخ  کشاورزان زیادی به دلیل خسارت های حاصله از وقوع بلایای طبیعی در کردستان  هم چون خشکسالی، سیل و تگرگ ،سرما،طوفان و غیره شغل خود را رها کرده و به شهرها مهاجرت کرده اند.هدف این پژوهش بررسی و تحلیل همدیدی در دوره­ی 1992 تا 2013 در شهرستان سنندج به منظور کاهش اثرات مخرب تگرگ بعنوان یکی از این پدیده بر بخش کشاورزی است و از این رو ضرورت مطالعۀ بیشتر آن احساس می شود.
سیستم ها و توده های هوایی که باعث رخداد تگرگ در این منطقه می شوند کدامند و منشأ آنها از چه مناطقی می باشد؟
برای پاسخ به این سوال، بررسی سینوپتیکی ترازهای مختلف جو، بررسی و تحلیل خواهد شد و در این راستا مشخص کردن روزهای تگرگ در  ایستگاه  سینوپتیک سنندج، تهیۀ نقشه های ترازهای مختلف جو و تحلیل آنها در جهت شناسایی سیستم ها و توده های هوایی که باعث رخداد پدیدۀ تگرگ در این منطقه می شوند، انجام خواهند شد.
1-4- کلیات منطقه
1-4-1- مشخصات کلی شهرستان سنندج
این شهرستان در­غرب کشور واقع شده که جزء استان کردستان و در بخش جنوبی آن قرار دارد و بین طول جغرافیایی 45 درجه و 30 دقیقه تا 47درجه و 30 دقیقه طول  شرقی، عرض جغرافیایی 34درجه  تا 35 درجه شمالی قرار گرفته است ، جمعیت این شهرستان در سال 1390، ۳۷۳،۹۸۷ نفر بوده است . شهرستان سنندج با وسعت 5023کیلومترمربع، 2/17 درصد از خاک استان را به خود اختصاص داده است .طیف ارتفاعی این شهرستان از 1192 مترتا بیش از 2931 متر از سطح دریا بوده  بر اساس مطالعات ارزیابی و منابع اراضی از سطح شهرستان 57/41 درصد اراضی کوهستانی، 16/24 درصد تپه­ها و 28/34 درصد بقیه را اراضی دشتی و سیلابی و . تشکیل می­ دهند. از طرف غرب با شهرستان مریوان و سرو آباد  ، از شرق با شهرستان قروه ، از جنوب به شهرستان کامیاران و از شمال به شهرستان های دیوان دره و بیجار محدودشده است.با توجه به  شکل (2-1) طیف ارتفاعی آن از  1192 متر  الی 2931  متر از سطح دریا  می­باشد.
 
 
 
 
 

چکیده
هویت و ایجاد هویت در شهرها از طریق نمادهای طبیعی و انسانی یکی از مباحث مهم در برنامه ریزی شهری و شهرسازی بوده و به عنوان یکی از ضروریات توسعه پایدار مطرح می شود. جلوه های بارز هویت شهرهای تاریخی ایران دارای هویت کالبدی، عملکردی، تاریخی، فرهنگی، محیطی، طبیعی، دینی، انسانی، ملی و اجتماعی است. رشد سریع و ناهنجار مراکز شهری، افزایش جمعیت شهرها و نیز گسترش ساخت و سازهای نامتناسب شهری، موجب زیان بیشتر به بافت های تاریخی و بی هویتی شهر و تاثیر منفی بر ساکنان شهر می شود. لذا حفظ بافت تاریخی به عنوان هویتی ضروری برای ادامه ی حیات شهرها مطرح می گردد.
این پایان نامه با هدف کلی بررسی عوامل و معیارهای موثر در هویت بخشی کالبدی به بافت های تاریخی و با ارزش شهر اردبیل، اقدام به مرور و ارائه چارچوب های نظری، فنی و تجربی هر کدام از این مفاهیم برای دست یابی به این هدف نمود. نتایج این فرآیند، ارائه معیارها و عوامل موثر در هویت کالبدی و همچنین میزان اهمیت آن ها در این اثر بخشی و در نتیجه ارائه راهکارها و سیاست های مداخله تحت عنوان نوسازی و بهسازی بافت های فرسوده شهری است که قابل به کارگیری در دیگر نمونه های برنامه ریزی در این نواحی است. همچنین تعیین و معرفی معیارهای اجتماعی و اقتصادی هویت بخش در این محدوده های شهری که باعث ایجاد تفاوت هایی در تحلیل ها و ارزیابی های وضعیت بافت های با ارزش و سنجش سایر ابعاد هویت در شهرها با رویکردهای اجتماعی و اقتصادی و کالبدی و در سطوح مختلف محلی و ناحیه ای می گردد دیگر دستاورد این پژوهش می باشد. در انتها نیز پیشنهاداتی برای پوشش نقاط ضعف و اشکالات پژوهش حاضر و بهبود فرایند تحقیق و تدقیق نتایج در موارد مشابه، ارائه می گردد.
 
واژگان کلیدی: شهرسازی، هویت، کالبدی، بافت تاریخی، اردبیل
 
فهرست مطالب
فصل اول: کلیات پژوهش. 1
1-1-بیان  مساله پژوهش. 2
1-2-سوالات پژوهش. 4
1-3-فرضیه های پژوهش. 4
1-4-اهداف پژوهش. 4
1-4-1-کاربردهای متصور از تحقیق 5
1-4-2-اهداف کاربردی پژوهش. 5
1-5-تعاریف و مفاهیم مربوط به پژوهش. 5
فصل دوم:دیدگاه های نظری پژوهش. 27
2-1-مقدمه. 28
2-2-هویت 29
2-2-1-هدف انسان از زندگی و ساختن 30
2-2-2-اصول انسان ساز و انسان اصول پرداز. 31
2-3-هویت بخشی به بافت های محله ها از دیدگاه نظریات مطرح شده 33
3-4-شکل گیری تفکر احیا و باززنده سازی 39
3-4-باززنده سازی محلات با پیشینه ی تاریخی 42
3-4-1-شناخت موقعیت ها 43
2-4-2-مراحل باز زنده سازی معماری 44
2-5-پیشینه تحقیق 50
فصل سوم: روش شناسی پژوهش و شناخت محدوده مورد بررسی 57
3-1- مقدمه. 58
3-2- روش تحقیق 58
3-2-1- ابزار اندازه گیری و چگونگی سنجش متغیرها در پرسش نامه. 60
3-2-2- پایایی و روایی ابزار اندازه گیری 60
3-2-3- جامعه آماری 61
3-2-4- تعیین حجم نمونه و روش نمونه گیری 61
3-2-5- محیط پژوهش. 62
3-2-6-روش تجزیه و تحلیل داده ها 62
3-2-7- تجزیه و تحلیل توصیفی داده ها 63
3-3- معرفی شاخص ها موثر در هویت بخشی کالبدی شهر بافت تاریخی شهر اردبیل. 63
3-4- بررسی و شناسایی محدوده مورد مطالعه. 65
3-4-1- تقسیمات سیاسی شهرستان اردبیل. 66
3-4-2- علل و عوامل پیدایش شهر اردبیل. 68
3-4-3- مطالعات کالبدی- فضایی 69
3-4-5- تعاملات بین بافت تاریخی و جدید شهر اردبیل. 70
3-4-5-1- تعاملات اجتماعی 70
3-4-5-2- تعاملات کالبدی و ساختاری 71
3-4-5-3- تعاملات فرهنگی 71
3-4-5-4- تعاملات اقتصادی 72
3-4-5-5- تعیین محدوده بافت با ارزش تاریخی 73
3-4-6- شناخت و معرفی ساختار قدیمی شهر تاریخی 75
3-4-7- بررسی جایگاه بافت تاریخی در سازمان فضایی و ساختار کالبدی شهر امروز. 76
3-4-8- شناخت و تحلیل دگرگونی ها و تحولات ناشی از ساختار کالبدی شهر. 77
3-4-9-  کیفیت محیط شامل سیما و منظر و شهری بافت تاریخی 77
3-4-10-  سیما ومنظر شهر. 78
3-4-10-1- راه یا مسیر. 78
3-4-10-2-  لبه. 85
3-4-10-3-  گره یا تقاطع. 85
3-4-10-4- نشانه ها 86
3-4-10-5- محله ها 86
3-4-10-6- مبلمان شهری 94
3-4-10-7-  فضاهای عمومی و کیفیت آن ها در شهر اردبیل. 94
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل نمونه مورد مطالعه. 112
4-1- مقدمه. 113
4-3-2-توزیع فراوانی ها براساس سن پاسخگویان 115
4-3-3-توزیع فراوانی ها براساس تحصیلات 116
4-3-4-توزیع فراوانی ها برحسب سابقه کار. 117
4-4-آمار استنباطی 118
4-4-1- بررسی گویه های سازنده متغیرها 119
4-4-2- آزمون فرضیه ها 126
4-4-2-1- نرمال بودن داده ها 128
4-5- جمع بندی و نتیجه گیری نهایی 138
فصل پنجم: جمع بندی، نتایج و دستاوردهای پژوهش. 140
5-1- مقدمه. 141
5-2- مختصری از فرآیند انجام پژوهش. 142
5-3- پیشنهادهای اساسی طرح بهسازی بافت کهن شهر اردبیل. 143
5-4- بحث و نتیجه گیری 148
5-5- دستاوردهای پایان نامه . 151
5-6- پیشنهادات پژوهشی و کاربردی 151
منابع. 153
 
 
 
 
فهرست نمودار
نمودار(3-1) : عوامل و معیارهای موثر در هویت کالبدی بخش تاریخی شهر اردبیل. 65
نمودار شماره(4-1). جنسیت فراوانی ها 115
نمودار (4-2) توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب سن. 116
نمودار (4-3) توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب تحصیلات 117
نمودار (4-4) توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب تحصیلات 118
 
فهرست جداول
جدول شماره (4-1) توزیع فراوانی بر حسب جنسیت 114
جدول (4-2) توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب سن. 115
جدول (4-3) توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب میزان تحصیلات 116
جدول (4-4) توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب سابقه کار. 117
جدول(4-5) درصد فراوانی هر یک از گویه های سازنده متغیر هویت شهری 119
جدول(4-6) درصد فراوانی هر یک از گویه های سازنده متغیر محلات قدیمی. 121
جدول(4-7) درصد فراوانی هر یک از گویه های سازنده متغیر فضاهای باز. 123
جدول(4-8) درصد فراوانی هر یک از گویه های سازنده متغیر میادین. 125
جدول 4-9 برآورد شاخصهای مرکزی و پراکندگی متغیرها 126
جدول 4-10-نتایج تست نرمال بودن توزیع متغیرها 129
جدول 4-11: ضریب پیرسون. 129
جدول4-12: تست دوربین واتسون. 130
جدول4-13: آماره های باقی مانده رگرسیون. 131
جدول4-14: برآورد خلاصه مدل رگرسیونی. 131
جدول4-15: ضرایب وزنی رگرسیونی. 132
جدول 4-16: ضریب پیرسون. 133
جدول 4-17: تست دوربین واتسون. 133
جدول 4-18:  آماره های باقی مانده رگرسیون. 134
جدول 4-19: برآورد خلاصه مدل رگرسیونی. 134
جدول 4-20:ضرایب وزنی رگرسیونی. 135
جدول 4-21: ضریب پیرسون. 135
جدول 4-22: تست دوربین واتسون. 136
جدول 4-23:  آماره های باقی مانده رگرسیون. 136
جدول 4-24: برآورد خلاصه مدل رگرسیونی. 137
جدول 4-25: ضرایب وزنی رگرسیونی. 137
 
فهرست نقشه ها
نقشه شماره(3-1)  : تقسیمات موقعیت کشوری و استانی شهرستان اردبیل. 67
نقشه (3-2): ارتباط اصلی محلات، زیر محلات و بازار قبل از. 74
نقشه (3-3): (خیابان شماره 5 – مدنی) نقشه هوایی سال 1359 . 80
نقشه (3-4): خیابان پیرزرگر. 81
نقشه (3-5): معبر اوچ تکان. 82
نقشه (3-6): معبر تاوا 83
نقشه (3-7): محدوده محلات شهر اردبیل. 88
نقشه (3-8): محل قبرستان ها، بازار، نارین قلعه و باغ ملی. 89
نقشه (3-9): راسته ها و سراهای بازار. 91
نقشه(3-10) 92
نقشه (3-11): بازار بزاز ها و زرگر ها 93
 نقشه (3-12): قبرستان و محوطه اطراف جمعه مسجد 98
نقشه (3-13): پلان و مقطع جمعه مسجد 99
نقشه (3-14): نقشه عمومی ساختمان نهایی بقعه شیخ صفی الدین. 102
نقشه (3-15): نماهایی از مجموعه شیخ صفی. 103
نقشه (3-16): مسجد میرزا علی اکبر. 104
نقشه (3-17): امامزاده صالح. 105
نقشه (3-18):حمام حاج. 106
نقشه (3-19): حمام اوچ دکان. 106
نقشه (3-20): منزل آقای مناف زاده 109
نقشه (3-21): منزل آقای ابراهیمی. 111
 
فهرست شکل ها
شکل شماره(3-1) : نماهایی از شهر و بافت تاریخی شهر اردبیل. 75
شکل(3-2): معابر قدیمی در محلات تاریخی شهر اردبیل.  78
شکل(3-3): موقعیت مکانی ابنیه بار ارزش در بافت تاریخی.   96
شکل(3-4) : جمعه مسجد 97
شکل (3-5): مقبره شیخ صفی الدین  100
شکل (3-6): مقبره شیخ امین الدین جبراییل  107
شکل (3-7):منزل آقای مناف زاده : حیاط شمالی وتزئینات آجری دیواره ای حیاط  110
شکل (3-8): نمای جنوبی ساختمان اصلی.   110
 

مقدمه
 

«هویت» در فضاهای شهری، یکی از مباحث مهم در برنامه ریزی شهری و شهرسازی می باشد. هویت شهرها فضایی برای رشد و توسعه (کمال) انسان بوده و به عنوان یکی از ضروریات اکثر شهرهای بی هویت امروزی می باشد.
آسیبی دیگری که شهرهای امروزی متحمل می شوند، روند رو به رشد شهرنشینی به همراه رشد فیزیکی سریع و ناهنجار سکونتگاه های شهری و همچنین گسترش ساخت و سازهای نامتناسب شهری می باشد که موجب آسیب بیشتر به بافت های فرسوده تاریخی، بی هویتی شهر و تأثیر منفی بر ساکنین شهر شده است. بنابراین؛ بهسازی و نوسازی (حفظ) بافت های تاریخی که میراث ارزشمند تاریخی، فرهنگی، کالبدی و؛ گذشتگان ما می باشد، به عنوان هویتی ضروری برای ادامه ی حیات شهرها مطرح می شود.
بافت های تاریخی که دارای ارزش کالبدی و فرهنگی می باشند می توانند بهترین نشانه ی هویت شهری باشند، که برای هویت دادن به شهر، بافت تاریخی نقش مؤثر و بارزی را ایفا می نماید و در عین حال حیات و رشد این بافت مانع از بی هویتی و فرسودگی شهر از درون شده و توسعه بی رویه آن را محدود می کند. اهمیت و ضرورت حفظ آثار کهن نه به عنوان پدیده های نمادین، بلکه به دلیل شناخت سیر تحول و تکامل تاریخ شهرسازی و تمدن شهرنشینی، حفظ هویت و اصالت شهری و تبیین حیات ، شهری بر اساس شواهد و مدارک علمی همواره مورد توجه بوده است (شعاعی و پوراحمد، 1384: 25).
الدورسی (1997-1931) معمار ایتالیایی از پیروان مکتب خردگرایی، معماری بناهای تاریخی را در بر گیرنده خاطرات، افکار و آثار نسل متعدد در گذشته می داند و نقش آن ها را در خلق هویت اساسی می داند.
شورای عالی معماری و شهرسازی ایران در تعریف بافت تاریخی شهری، بیان می کند که: «بافت تاریخی شهری به عرصه هایی از محدوده قانونی شهرها اطلاق می شود که به دلیل فرسودگی کالبدی و فیزیکی، عدم برخورداری مناسب از دسترسی سواره، تاسیسات، خدمات و زیر ساخت های شهری آسیب پذیر بوده و از ارزش مکانی، محیطی و اقتصادی نازلی برخوردارند» (شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، 1383: 2). هدف از بهسازی و نوسازی بافت های تاریخی شهری، حفاظت بافت تاریخی و بناهای فرهنگی و همچنین پاسخ به نیازهای شهری می باشد و موجب می گردد خرابی های گذشته و آسیب های وارد بر بنا ترمیم شده و عملکرد جدید متناسب با نیازهای زندگی روز شکل گیرد.
 

فصل اول: کلیات پژوهش