طراحی محصول در ابتدا به عنوان یک فرایند برای تمایز عملکردی از طریق ویژگی های اضافه شده و عملکرد بهتر، بحساب می آمده است. طراحی به ‌عنوان یک ابزار راهبردی مهم در ایجاد برتری و ارزش احساسی عمیق تر برای مصرف کننده می‌باشد. اجزاء مشخص طراحی باعث ایجاد تمایز عملکرد محصول می‌شوند در حالی که راهبردهای دیگر طراحی موجب ایجاد ارزش احساسی می‌گردند. تمرکز احساسی در ایجاد ارزش، مشابه ایجاد نتایج کارآمد و مطلوب از جمله وفاداری،لذت استفاده و حتی دلبستگی می‌باشد )نوبل و کومار^[۸۶]،۲۰۰۸: ص۴۴۱).

۵-۱-۱۱-۲برند یا نام و نشان تجاری ^[۸۷]

یک نام و نشان تجاری می‌تواند تا شش معنای مختلف زیر را در بر داشته باشد:

۱) ویژگی ها: اولین چیزی که نام تجاری در ذهن تداعی می‌کند ویژگی های خاص است.

۲) مزایا: یک نام تجاری چیزی بیش از مجموعه ای از ویژگی هاست.

۳) فواید: نام تجاری همچنین درباره فوایدی که تولید کننده ارائه می‌کند هم مطالبی گفتنی دارد.

۴)فرهنگ: نام تجاری ممکن است نشانگر فرهنگ خاصی باشد.

۵)شخصیت: نام تجاری همچنین می‌تواند شخصیت خاصی را در ذهن مجسم کند.

۶)استفاده کننده: نام تجاری، نوع مصرف کننده ای که کالا را می خرد یا از آن استفاده می‌کند رامی رساند )کاتلر، ١٣٨۶ : ص ۴٨٢-۴۸۳).

یک نام و نشان می‌تواند شامل اجزاء زیر باشد:

• • علامت تجاری ^[۸۸]

• • نام تجاری ^[۸۹]

• نشان تجاری ^[۹۰]

۶-۱-۱۱-۲تعریف علامت تجاری

یک نام، اصطلاح، علامت، نشان یا طرح یا ترکیبی از این ها است که به قصد متمایز کردن کالا یا خدمات یک فروشنده یا گروهی از فروشندگان از رقبا مورد استفاده قرار م یگیرد. به عبارت دیگریک علامت تجاری عبارت است از یک اسم، اصطلاح، علامت، نشان یا طرح یا ترکیبی از همه این ها که با هدف شناسایی و تمیز دادن کالاها یا خدمات یک فروشنده یا گروهی از فروشندگان به کار می رود و موجب متمایز شدن این کالاها و خدماتی می شود که توسط رقبا عرضه می شوندانجمن بازاریابی آمریکا^[۹۱] ،۲۰۱۱).

استایلس و آمبلر ) ١٩٩۵ ( دو شیوه را برای تعریف یک برند مطرح نمودند. در شیوه ی اول محصول سنتی به اضافه برند، که برند در اینجا تنها تعیین کننده هویت است و در شیوه دوم، نگرشی جامع وکل گرا حاکم می‌باشد. در این شیوه، تمرکز بر خود نام تجاری است که چیزی بیشتر از خود محصول می‌باشد(زهره کرمانی، ١٣٨٩ : ص ٢٠).

۷-۱-۱۱-۲تعریف نام تجاری

آن قسمت از علامت تجاری است که ادا کردنی )گفتنی( است. نام تجاری باید به یاد ماندنی،مختصر، مرتبط با کالا باشد و در زمینه صادرات به کشورهای هدف، معنی آن با کلمات زشت همراه نباشد (اکبر کریمی، ١٣٩١ : ص ٣٠).

نام تجاری به ‌عنوان مجموعه ای از ویژگی ها که مصرف کننده می خرد و رضایت او را فراهم می‌سازد

تعبیر می شود )زهره کرمانی، ١٣٨٩ : ص ٢١).

۸-۱-۱۱-۲تعریف نشان تجاری

قسمتی از نام و نشان است که ادا کردنی نیست ولی قابل تشخیص است و می توان با آن، کالا را شناسایی کرد. آرم یا نشان تجاری با نشان، طرح یا رنگ و حروفی شاخص، ارائه می شود.

یک نام خوب م یتواند میلیارد ها تومان برای شرکت، فروش به بار آورد زیرا می‌تواند تشریح کننده امتیازات محصول باشد و محصول را از محصول رقبا، متفاوت کند. در انتخاب نام تجاری می توان

نام شخص، نام یک مکان یا محل، کیفیت، نام مصنوعی و غیر واقعی و سبک زندگی را برگزید.

ویژگی های یک نام خوب عبارتند از:

۱)نام باید حاوی مزیت ها، کیفیت و ویژگی های محصول باشد.

۲)باید به راحتی قابل تلفظ، درک و به خاطر آوردن باشد.

۳) شاخص، برجسته و مجزا باشد.

۴) تلفظ آن در زبان های دیگر آسان باشد.

۵)از نظر قانونی و ثبت آن در کشورهای مختلف، منعی نداشته باشد.

۶) بهتر است یک نام خنثی باشد و گرایش منفی و یا مثبتی را ایجاد نکند.

۷) معنای بد و یا منفی در زبان های دیگر نداشته باشد.

۸)نام باید قابلیت سازگاری با سایر محصولات شرکت را داشته باشد )اسماعیل پور، ١٣٨۴:ص ١٩٠-۱۹۵)

۹-۱-۱۱-۲بسته بندی ^[۹۲]

بسته بندی محصول عبارت است از هر گونه ظرف یا بسته ای که محصول در آن برای فروش به بازار عرضه می شود یا به وسیله آن اطلاعات لازم ‌در مورد محصول به مصرف کنندگان منتقل می‌گردد.(روستا و همکاران ، ١٣٨٩ : ص ۲۱۶)

بسته بندی خدمات و شیو ه های ارائه آن ها به بازار نیز از مسائل حیاتی است. علامت تجاری خدمات،

گنجاندن عوامل صحیح در آن و افزودن مشخصه‌ های ملموس، از اهم وظایف مدیریت بازاریابی خدمات به شمار می‌روند )وودروف، ١٩٨٣ : ص ٢٠۴).

بسته بندی، فعالیت هایی را در بر می‌گیرد که هدف از آن، طراحی و تولید ظرف یا لفاف برای یک کالا است. بسته بندی ممکن است، محتوی را بدون هیچ واسطه ای در خود جای دهد. بسته بندی ثانویه، بسته بندی است که هنگام استفاده کالا دور انداخته می شود. سومین بسته بندی، بسته بندی است که از آن برای نگهداری، شناسایی و حمل کالا استفاده می شود. برچسب، جزئی از بسته بندی است و شامل اطلاعاتی می شود که همراه با بسته بندی یا به صورت چاپ شده روی آن ارائه می شود.

پیش تر، تصمیمات مربوط به بسته بندی کالا، اکثرا تحت تأثیر هزینه و عوامل تولید قرار داشته اند واولین و اساسی ترین وظیفه بسته بندی نیز، نگهداری و حفاظت از کالا بوده است. ولی امروزه، عوامل بسیاری (از جمله بسته بندی ابداعی و مبتکرانه، رشد پدیده سلف سرویس^[۹۳] ، افزایش رفاه مصرف کننده، ایجاد شناخت فوری شرکت و علامت تجاری آن) باعث شده است بسته بندی به صورت یکی از ابزارهای با اهمیت بازاریابی درآید. بعضی از بازاریابان، بسته بندی را همراه با ۴Ps دیگر، پنجمینp ترکیب عناصر بازاریابی نامیده اند(کاتلر،آرمسترانگ،۱۳۸۱: ص۳۶۵-۳۶۲).

مزیت اصلی بسته بندی، اطلاعاتی است که به مصرف کننده منتقل می‌کند؛ مانند دستورالعمل مصرف،مواد استفاده شده در ترکیب محصول، نشانه استاندارد، معرفی محتوای بسته، نشان دهنده کمیت وکیفیت کالا،نشان دهنده تولیدکننده کالا، نشان دهنده نحوه مصرف، تاریخ تولید و مصرف و موارد دیگری می‌باشد که طبق ضوابط قانونی یا تجاری باید روی بسته بندی ها نوشته شوند )اکبر کریمی،١٣٩١ : ص ٣٢).

۹-۱-۱۱-۲وظایف بسته بندی

مهم ترین وظایف بسته بندی را در ۵ عامل می توان خلاصه کرد:

١- نقش حفاظت در برابر ضربات، صدمات، دستکاری و هر گونه عامل محیطی که باعث می شود تا کالاها سالم و قابل استفاده به دست مصرف کننده برسد.

٢- جابجایی و حمل و نقل

٣- اطلاع رسانی

۴- ترغیب و دعوت از مصرف کننده و جلب و جذب آنان

۱-دلبستگی­های ایمن به دیگران (شامل امنیت، ثبات، پرورش و تربیت، پذیرش).

۲- استقلال، کارآمدی و حس هویت؛

۳- بیان آزادانه نیازها و هیجان­های پذیرفتنی ؛

۴-خود انگیختگی ؛

۵-محدودیت­های واقع گرایانه و خود- بازداری (خود- کنترلی)

در طرح­واره­درمانی هدف اساسی این است که به بیمار کمک کنیم تا روش­های سازگارانه­تری را به منظور ارضای نیازهای هیجانی بنیادین خود به کار بندد.

• تجربه های اولیه زندگی(آرنتز و جیکوب، ۲۰۱۳).

چهار نوع تجربه اولیه زندگی موجب به وجود آمدن طرح­واره­های ناسازگار اولیه می­شوند که عبارتند از:

۱-ناکام شدن دردناک نیازها ؛

۲- مورد ضربه واقع شدن یا قربانی شدن؛

۳- ارضای بیش از حد برخی از نیازها ؛

۴-درونی ­سازی انتخابی یا همانند سازی با افراد مهم.

حیطه­های طرح­واره­های ناسازگار اولیه

یانگ(۲۰۰۳)، مبتنی بر نیازهیجانی بنیادین که در صفحات قبلی توضیح داده شده، هجده طرح واره ناسازگار اولیه را در قالب پنج حیطه­های طرح­واره معرفی می­ کند. این حیطه­ها عبارتند از:

حیطه یک: جدایی^[۹۱] و طرد^[۹۲]

بیمارانی­که در این حیطه قرار می­ گیرند قادر به برقراری دلبستگی­های ارضا کننده و ایمن با دیگران نیستند. خانواده­های این افراد، که موجب شکل گیری این حیطه در کودکی فرد می­شوند، معمولاً ناپایدار، آزا­ر­دهنده، سرد، طرد­کننده و منزوی از دنیای اطراف خود هستند. در این افراد نیازهای بنیادین امنیت، آرامش خاطر، پذیرش، حمایت، ثبات، هم­دلی و راهنمایی بر آورده نشده است (رافائل و یانگ، ۲۰۱۱).

طرح­واره­هایی که در این حیطه قرار می­ گیرند، عبارتند از:

۱-ترک شدن/ بی ثباتی^[۹۳]

در این طرح­واره­، فرد درک ناپایدار و غیر واقعی درباره حمایت شدن و ارتباط با دیگران دارد. بیماران دارای این نوع طرح­واره بر این باورند که افراد مهم در زندگی شان، ارتباط­های خود با وی را ادامه نمی­دهند و در نتیجه همواره انتظار ترک شدن را دارند. این بیماران معتقدند که افراد مهم زندگی ­شان قادر نخواهند بود به حمایت هیجانی و ارتباط قوی و مستمر با او ادامه دهند، چون او فردی بی ثبات و پیش‌بینی ناپذیر است و در نتیجه وی را به خاطر فرد دیگری ترک خواهند کرد(رافائل و یانگ، ۲۰۱۱).

۲- محرومیت هیجانی^[۹۴]

افراد دارای این طرح­واره بر این باورند که نیازهای هیجانی طبیعی آن­ها توسط افراد مهم زندگی به طور کافی برآورده نخواهد شد. سه شکل محرومیت هیجانی وجود دارد:

الف) محرومیت از مراقبت : فقدان توجه، عاطفه، گرمی یا محبت ؛

ب) محرومیت از هم دلی : فقدان درک، خودافشاگری، تبادل احساس­ها، و فقدان شنونده؛

ج) محرومیت حمایت: فقدان هدایت و راهنمایی دیگران .

۳- بی اعتمادی- آزار دیدن^[۹۵]

در این طرح­واره فرد معتقد است که دیگران آزارنده، سوء استفاده کننده، صدمه رساننده، متقلب، دروغگو و بی­صداقت هستند و اگر فرصت یابند، حتما” وی را استثمار خواهند کرد(رافائل و یانگ، ۲۰۱۱).

۴-نقص داشتن/ شرم^[۹۶]

افراد دارای این طر ح­واره معتقدند که حقیر، پست، بد و بی ارزش هستند و دیگران آن­ها را دوست ندارند. به همین دلیل آن­ها در درون خود احساس پر خاشگری، بی­ارزشی و دل­آزار بودن را تجربه ‌می‌کنند. این بیماران ممکن است نسبت به سرزنش و مقایسه شدن با اطرافیان به گونه اغراق آمیزی حساس باشند، از بودن با دیگران احساس نا امنی کنند، و در عین حال، در حضور آنان احساس شرم و خجالت دارند(رافائل و یانگ، ۲۰۱۱).

۵-انزوای اجتماعی/ بیگانگی^[۹۷]

در این طرح­واره­، فرد این تجربه ذهنی را دارد که به نوعی از دیگران متفاوت است، متعلق به گروه یا دسته ای نیست و با دیگران فرق دارد. حس از خود بیگانگی در این افراد دیده می شود(رافائل و یانگ، ۲۰۱۱).

حیطه دو: خود گردانی و عملکرد مختل^[۹۸]

خود گردانی و استقلال، توانایی فاصله گرفتن از خانواده و عملکرد مستقل متناسب با سن است. افراد دارای طرح­واره­های این حیطه، در فاصله گرفتن از خانواده و نمادهای پدری یا مادری و عملکرد مستقل مشکل دارند. به عبارتند دیگر، در طول دوره کودکی، اعضای خانواده این افراد در کارهای وی بسیار دخالت کرده ­اند و به گونه،ای افراطی، حمایت کننده بوده اند. در نتیجه، این افراد هرگز نتوانسته­اند هویتی مستقل را در خود شکل دهند(رافائل و یانگ، ۲۰۱۱).

طرح­واره­های این حیطه عبارتند از:

۶-وابستگی/ بی کفایتی^[۹۹]

افراد دارای این طرح­واره، در پذیرفتن مسئولیت­های روزمره خود بدون کمک دیگران احساس ناتوانی ‌می‌کنند. این طرح واره اغلب به شکل احساس درماندگی یا منفعل بودن تظاهر می­یابد(رافائل و یانگ، ۲۰۱۱).

۷- آسیب پذیری در برابر صدمه یا بیماری

محتوای این طرح­واره حاوی ترس اغراق­آمیز و فاجعه انگارانه از هر نوع ضربه و ناتوانی در کنار آمدن با صدمه یا بیماری است که به سه قسمت تقسیم می شود(رافائل و یانگ، ۲۰۱۱):

۱-فاجعه انگاری طبی^[۱۰۰]

۲- فاجعه انگاری هیجانی^[۱۰۱]

۳- فاجعه انگاری بیرونی^[۱۰۲]

۸- به هم ریختگی^[۱۰۳] / خود رشد نایافته^[۱۰۴]

افراد دارای این طرح­واره، غالب اوقات به گونه ­ای افراط آمیز با اطرافیان خود درگیری هیجانی پیدا ‌می‌کنند و با آن­ها­، بدون حفظ حریم خصوصی، ارتباط بسیار نزدیکی بر قرار می‌کنند. این بیماران باور دارند که فردیت به هم ریخته و سازمان نایافته­ای دارند و بدون حمایت مستمر دیگران قادر نخواهند بود عملکرد مناسبی داشته باشند، و به زندگی خود ادامه دهند. هم­چنین، احساس تمایل به در هم آمیزی مستمر با دیکران و احساس بی­کفایتی در هویت فردی، از دیگر مشکل­هایی است که این افراد با آن مواجه هستند. در نتیجه، حساس پوچی و بی­هدفی دیر پایی دارند(رافائل و یانگ، ۲۰۱۱).

۹- شکست^[۱۰۵]

در این طرح­واره­، فرد بر این باور است که به گونه­­ای غیر قابل اجتناب، در زمینه‌های مختلف زندگی شکست خواهد خورد، ونمی تواند به شیوه ای با کفایت، به سطح همتایان خود برسد(رافائل و یانگ، ۲۰۱۱).

حیطه سه مرزهای مختل^[۱۰۶]

نقص در حد ومرزهای درونی، بی­مسئولیتی در قبال دیگران و بی­هدفی دراز مدت از ویژگی­های این حیطه است. این مشکل­ها منجر به عدم رعایت حقوق دیگران و عدم همکاری با آنان، اقدام به رفتارهای مغایر با قانون و عدم برنامه­ ریزی شخصی واقع گرایانه می­ شود. خانواده­های این افراد، اغلب خانواده­های بسیار دخالت کننده، سهل گیر و القا کننده حس برتری در کودک هستند. در برخی موارد، کودک ممکن است به دلیل عدم رعایت قانون مورد تنبیه قرار نگیرد و راهنمایی و هدایت مناسب و کافی را دریافت نکند(رافائل و یانگ، ۲۰۱۱).

طرح واره های این حیطه عبارتند از:

۱۰- استحقاق داشتن/ بزرگ منشی^[۱۰۷]

جدول ۴ – ۵) آزمون همبستگی اسپیرمن دو متغیر نهادهای تربیتی و میزان مراجعه ۹۵

جدول ۴ – ۶) آزمون همبستگی اسپیرمن دو متغیر دوری و نزدیکی به کتابخانه و میزان مراجعه ۹۶

جدول ۴ – ۷) آزمون همبستگی اسپیرمن دو متغیر موقعیت مکانی کتابخانه و میزان مراجعه ۹۷

جدول ۴ – ۸) آزمون همبستگی اسپیرمن دو متغیر مدیریت کتابخانه و میزان مراجعه ۹۸

جدول ۴ – ۹) آزمون همبستگی اسپیرمن دو متغیر خانواده و میزان مراجعه ۹۹

جدول ۴ – ۱۰) آزمون همبستگی اسپیرمن دو متغیر آگاهی کتابداران و میزان مراجعه ۱۰۰

جدول ۴ – ۱۱) آزمون همبستگی اسپیرمن دو متغیر شرایط اقتصادی و میزان مراجعه ۱۰۱

جدول ۴ – ۱۲) تحلیل رگرسیون بین میزان مراجعه و سطح تحصیلات- شرایط اقتصادی ۱۰۲

جدول ۴ – ۱۳) آزمون تفاوت بین عوامل مورد نظر و جنسیت ۱۰۳

جدول ۴ – ۱۴) آزمون همبستگی اسپیرمن دو متغیر جنسیت و میزان مراجعه ۱۰۳

جدول ۴ – ۱۵) آزمون تفاوت بین عوامل مورد نظر و سطح تحصیلات ۱۰۴

جدول ۴ – ۱۶) آزمون همبستگی اسپیرمن دو متغیر سطح تحصیلات و میزان مراجعه ۱۰۴

جدول ۴ – ۱۷) آزمون تفاوت بین عوامل مورد نظر و سطح درآمد ۱۰۵

جدول ۴ – ۱۸) آزمون همبستگی اسپیرمن دو متغیر سطح درآمد و میزان مراجعه ۱۰۵

جدول ۴ – ۱۹) آزمون تفاوت بین عوامل مورد نظر و سن مراجعین ۱۰۶

جدول ۴ – ۲۰) آزمون همبستگی اسپیرمن دو متغیر سن افراد و میزان مراجعه ۱۰۶

فصل اول:

کلیات پژوهش

فصل ۱

کلیات پژوهش

۱ – ۱ مقدمه

امروزه، یکی از شاخص‌های توسعه در هر کشوری بر مبنای تولید، اشاعه و مصرف اطلاعات ارزیابی می‌شود. در جوامع دانش­بنیان، مراکز اشاعه اطلاعات از جمله کتابخانه‌ها، به ویژه کتابخانه‌های عمومی، از جایگاه بسیار مهمی برخوردار هستند، چرا که جوامعی که «دسترسی آزاد» به اطلاعات را برای تمامی شهروندان خود به خوبی فراهم می‌آورند؛ از رشد و تولید اطلاعاتیِ بالاتری برخوردار خواهند بود (بیگدلی، ۱۳۸۸، ص ۲۹۸).

تا قبل از ظهور کتابخانه‌های عمومی، استفاده از کتابخانه و مطالعه محدود به طبقه اشراف و دانشمند بود (مزینانی،۱۳۸۲). همچنین، با توجه به محدودیت‌های موجود، همه افراد جامعه نمی‌توانستند از کتابخانه استفاده کنند. چرا که هدف کتابخانه عمومی، ارائه خدمات به تمامی گروه‌های سِنی یک جامعه است (کوبل^[۱]،۲۰۱۰، ص ۲۹)؛ ‌بنابرین‏، افراد آگاه و باسواد جامعه اندک بود و به تبع آن، جامعه از لحاظ سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و…پیشرفت همه‌جانبه­ای نداشت.

رشد اقتصادی ژاپن، درگروِ خدمات‌رسانی کتابخانه‌های عمومی به صنایع کوچک و تقویت فرهنگ کارآفرینی از طریق خدمات ارائه شده توسط کتابخانه‌های عمومی است (زوارقی،۱۳۹۱، ص۹۸). اگرچه امروزه میزان استفاده از کتابخانه‌های عمومی نسبت به گذشته بهبود یافته است و در مقایسه با گذشته، افراد بیشتری از کتابخانه‌های عمومی استفاده می‌کنند؛ اما با توجه به افزایش جمعیت، این میزان استفاده نیز بسیار اندک است، پژوهش‌ها نشان می‌دهند که کمتر از ۳ درصد از ایرانی‌ها عضو کتابخانه‌های عمومی می‌باشند (محبوب، ۱۳۹۱، ص۱۲۱). در واقع، کتابخانه‌های عمومی باید در کانون توجه سیاست‌گذاری به عنوان وسیله‌ای برای تضمین دسترسی عادلانه به اطلاعات مورد توجه قرار گیرند؛ چرا که دولت، بودجه را برای دسترسی آزادانه و بدون محدودیت تمامی افراد جامعه، در اختیار کتابخانه­ های عمومی قرارمی دهد (جو^[۲]،۱۹۹۹، ص۳۰۱).

مراکز ارتباطات به طور کلی و کتابخانه­ ها به طور اخص، می‌بایست با نیازهای رو به افزایش مردم هماهنگ باشند؛ پژوهش‌ها نشان داده است که بحران اقتصادی اخیر آمریکا، عاملی برای استفاده هر چه بیشتر از رایانه، برای رفع مشکلات اقتصادی شهروندان آمریکایی بوده است (دماجد^[۳]،۲۰۱۳، ص۱۱۲). پژوهش دیگری نشان‌دهنده این امر است که مجموعه‌سازی بر اساس نیازهای اطلاعاتی مراجعین صورت نمی‌گیرد و مراجعین از روند فعلی مجموعه‌سازی رضایت ندارند (بیگدلی، ۱۳۸۱، ص ۲۰۴)؛ ‌بنابرین‏، کتابخانه‌های عمومی خدماتی را که ارائه می‌دهند باید مناسب با نیازهای هر دوره و هر منطقه خاصی باشد که کتابخانه به آن تعلق دارد.

نخستین کتابخانه عمومی کشور در سال ۱۳۰۰ شمسی تأسیس شد (رجبی،۱۳۷۲، ص ۷۲). برای اینکه کتابخانه‌های عمومی در رسالت اصلی خویش (خدمات اطلاع‌رسانی) با مشکلی مواجه نشوند، از سال ۱۳۴۴ شهرداری‌ها موظف به پرداخت ۵/۱درصد از درآمد خود به کتابخانه‌های عمومی شدند.

بررسی اجمالی انواع هدف‌های ضبط‌شده در متون کتابداری نشان می‌دهد که هدف کتابخانه‌های عمومی بر اساس دو طرز فکر بنیان نهاده شده است:

الف) هرچه کتاب، مجله و نشریات بیشتر، کتابخانه بهتر

ب) هرچه رضایت خواننده بیشتر، کتابخانه بهتر (دیانی،۱۳۶۱، ص ۱۵).

بسیاری از کتابخانه‌ها در ابتدا راه اول را در پیش گرفتند. ولی بزودی این نکته آشکار شد کتابخانه‌ها هر اندازه که از لحاظ منابع غنی باشند، بدون داشتن مراجعان زیاد، چندان جای تحسین ندارد.

مطالعات انجام‌شده در کتابخانه‌های عمومی کشور آمریکا نشان‌دهنده این ‌امر می باشد که چالش‌هایی که کتابخانه‌های عمومی این کشور با آن مواجه هستند عبارت است از: دستیابی به پهنای باند و ارتقاء تجهیزات و افزایش تقاضای خدمات اینترنتی (مندل^[۴]،۲۰۱۰، ص۲۸۲). ترکیب مجموعه کتابخانه‌های عمومی در سال‌های اخیر به طور چشمگیری تغییر ‌کرده‌است، به طوری که بازدیدکنندگان در سال ۲۰۱۰، ۱/۱درصد نسبت به سال قبل کمتر شده است (دماجد،۲۰۱۳، ص۱۱۲). ‌بنابرین‏ لازم است که اقداماتی صورت گیرد تا کتابخانه‌ها در انجام فعالیت‌های خود بازنگری کرده و ارائه خدمات خود را در چارچوب کتابخانه محدود نکنند.

در این فصل با توجه به موضوع پژوهش که کتابخانه‌های عمومی است، بعد از مقدمه‌ای کوتاه، به مسئله پژوهش که موانع پیش روی کاربران در استفاده از کتابخانه‌های عمومی می‌باشد، پرداخته­ایم. سپس به اهمیتی که انجام این پژوهش می‌تواند داشته باشد پرداخته‌ایم. سپس تعاریف نظری و عملیاتی و کلیدواژه‌های پژوهش را آورده و هدف خود از انجام این پژوهش را نوشته‌ایم. نهایتاًً سؤالات و فرضیه‌های پژوهش را آورده‌ایم.

۱ – ۲ بیان مسئله

بخش اول : تابعان اصلی و اولیه حقوق بین الملل؛ دولت ها

دولت ها به عنوان اولین موجودیت ها و عناصر حقوق بین الملل، نخستین تابعان حقوق بین الملل نیز شمرده می‌شوند و بعد از آن نیز همه تابعان حقوق بین الملل، از رفتار و عملکرد دولت ها در عرصه جامعه بین الملل ناشی می‌گردند چرا که این دولت ها بودند که با ایجاد رویه ها و مقرره هایی دست به تشکیل اجتماعات و ایجاد تکلیف و حقوق برای سایر عناصر موجود در سطح بین‌المللی می زدند و این عملکرد آن ها خود به خود باعث پیدایش موجودیت های جدیدی تحت عنوان تابعان حقوق بین الملل می شد . در این بخش ضمن بررسی خصوصیات دولت ها به شناسایی آن ها در روابط بین الملل خواهیم پرداخت.

گفتار اول : خصوصیات کلی تابع اصلی حقوق بین الملل

دولت ها به عنوان بازیگران اصلی حقوق بین الملل دارای مشخصه‌ های می‌باشند که آن ها را از سایر تابعان حقوق بین الملل متمایز می کند، در این قسمت از تحقیق حاضر به بررسی این مشخصه ها خواهیم پرداخت و ضمن بیان مفهوم دولت، مشخصات آن را از منظر حقوق بین الملل موشکافی می نمائیم.

۱ : مفهوم دولت

در حقوق عمومی به جای واژه کشور یا دولت ، از واژه دولت ـ کشور استفاده می شود، مقصود از گزینش اصطلاح «دولت-کشور» به دست دادن دانش واژه ای ترکیبی است که به زعم ما بتواند مفهوم وسیعی را که در نظر داریم بررسی کنیم، به درستی برساند. «دولت_کشور» چهارچوبی است که در درون مرزهای آن، حقوق اساسی جریان دارد و در رابطه با آن است که کلیه مضامین مربوط به حقوق فرد در جامعه سیاسی معنا و مفهوم خود را آشکارا می نمایاند. ارائه کوشش در جهت رساتر ساختن این گونه اصطلاحات، هر چقدر که ناچیز به نظر آید، هم سودمند و هم بالاخص از مهمات تلاش علمی است. البته مشروط بر آنکه هدف، فی نفسه، رفع شبهات و سوءتفاهمات و حد مرزگذاری بر دامنه معانی و مالا دستیابی به دقت مطلوب در مفاهیم و موضوعات باشد (قاضی شریعت پناهی، ۱۳۸۳، ۱۳۰).

پیدایش دولت در جامعه بین الملل بزرگترین واقعه اجتماعی – اقتصادی – سیاسی و حقوقی است که تا به امروز در تاریخ بشر اتفاق افتاده است. با پیدایش فرضیه دولت، بین حقوق افراد و اجتماعات و همچنین بین حقوق داخلی و خارجی که تا قبل از پیدایش فرضیه دولت مخلوط و درهم بود تمایزی به وجود آمد. آنچه که در داخل قلمرو یک کشور می گذشت و یا به روابط افراد مربوط بود جزء حقوق داخلی دولت‌ها گردید و آنچه که به دولت به طور کلی و روابط بین دولت‌ها ارتباط داشت در زیر سلطه حقوق بین دول یا حقوق بین الملل در آمد و ‌به این ترتیب سد غیر قابل عبوری بین این دو رشته کشیده شد (ذوالعین، ۱۳۸۸، ۲۴۷) .

کشور یا دولت در آن واحد، تابع یا شخص حقوق عمومی داخلی و حقوق بین الملل است. حقوق عمومی داخلی، کشور یا دولت را تا مرزهای سیاسی دنبال می‌کند واز آن پس، کشور یا دولت تابع حقوق بین الملل می‌گردد. در واقع، این حقوق بین الملل نیست که کشور یا دولت را ایجاد می‌کند، بلکه تنها ضوابط و صلاحیت های آن به عهده حقوق بین الملل است (ضیائی بیگدلی، ۱۳۹۰، ۲۰۰).

از آنجایی که دولت واحدی متشکل از افراد انسانی به شمار می رود، طبیعی است که در صحنه بین‌المللی نیز دولت به ایفای نقش می پردازد (کیتی شیایزری، ۱۳۹۱، ۲۰).

کشور ، کامل ترین سازمان متشکل سیاسی، مهمترین عضو جامعه بین‌المللی و به منزله یک نهاد حقوقی، عضو اصلی و اولیه و منظم و مقتدر جامعه بین‌المللی است و عامل برقراری روابط بین‌المللی و در نتیجه، شخص اصلی و تابع اساسی حقوق بین الملل است(ضیائی بیگدلی، ۱۳۹۰، ۲۰۱).

اگر بخواهیم از دیدگاه حقوق اساسی کشور یا دولت را تعریف کنیم به شرح مطلب زیر می‌رسیم، گروهی انسانی که در درون چهارچوب جغرافیایی معین، تشکیل جامعه ای سیاسی دهد و در آن، قدرت برتر رقابت ناپذیری، بر کلیه اعضا، حاکم شود و سازمان ویژه ای، مجهز به قهر اجتماعی، حفظ نظم عمومی را بر عهده داشته باشد، تجسم بخش دولت کشور است (قاضی شریعت پناهی، ۱۳۸۳، ۱۹۳).

ماده ۱ کنوانسیون مونته ویدئو راجع به حقوق و تکالیف دولت ها» مورخ ۱۹۳۳ «دولت»^[۱] را با مشخصات زیر تعریف می‌کند: «دولت به عنوان شخص حقوق بین الملل باید دارای ویژگی های ذیل باشد: ۱_ جمعیت دائمی ۲_ سرزمین معین، ۳_ حکومت، ۴_ صلاحیت ایجاد روابط بین‌المللی با سایر دولت‌ها (والاس، ۱۳۹۰، ۸۱).

پس کشور عبارت است از گروهی از انسان‌ها که در یک سرزمین معین، تحت سیطره و سلطه یک دولت قرار دارند. وبا توجه ‌به این تعریف کشور عبارت است ازمفهومی که شامل جمعیت، سرزمین، دولت و حاکمیت باشد. واژه مد نظر ما چیزی می‌باشد که که در ماده ۱ کنوانسیون مونته ویدئو راجع به حقوق و تکالیف دولت ها مورخ ۱۹۳۳ آمده است و از این به بعد ممکن است گاهی از آن به کشور، دولت یا دولت ـ کشور یاد شود که منظور از همه این واژه ها تعریفی می‌باشد که در برگیرنده مفهوم مورد نظر حقوق بین الملل به عنوان اصلی ترین تابع حقوق بین الملل و مورد قبول ماده ۱ کنوانسیون مونته ویدئو راجع به حقوق و تکالیف دولت ها است.

۲ : مشخصات تابع اصلی حقوق بین الملل؛ دولت

با توجه به مشخصاتی که در خصوص دولت در ماده ۱ کنوانسیون مونته ویدئو راجع به حقوق ‌و تکالیف دولت ها مورخ ۱۹۳۳ آمده است، در این قسمت از تحقیق ما به بررسی جزء به جزء این مشخصات خواهیم پرداخت.

الف : جمعیت دائمی شرط لازم برای تابع قلمداد شدن دولت ها

برای به دست وردن تعریف دقیقی از جمعیت باید تعاریف مشابه از جمله تعریف ملت را نیز بدانیم . در این قسمت به بررسی این دو مفهوم، یعنی جمعیت و ملت خواهیم پرداخت .

اول : تعریف جمعیت

از شرایط نخستین تشکیل دولت_ کشور وجود گروهی انسانی است که جمعیت جامعه سیاسی را تشکیل دهد. به هر حال گروه انسانی معین که در درون یک چهارچوب جغرافیایی زیست کند، اولین خمیر مایه دولت_کشور است. در اینجا ممکن است ایراد شود که این شرط نخستین را نه تنها در دولت، بلکه در همه صورت بندی های اجتماعی و همه جماعات انسانی دید. پس چگونه باید آن را چون شرط نخستین دولت کشور گرفت؟ در پاسخ این پرسش عده ای از نویسندگان علوم سیاسی و حقوق به مسئله کمیت گروه توجه خاص مبذول می دارند و معتقدند که اگر سیر تحولی جماعات توجه شود معلوم می‌گردد که قالب های دولت _ کشوری، بر خلاف دولت شهرها یا طوایف یا قبایل و نظایر آن ها، توانسته اند توده های عظیم انسانی را با تعداد فراوانی در درون خود گرد آورند (قاضی شریعت پناهی، ۱۳۸۳، ۱۹۵ ـ ۱۹۳).

عنوان صفحه

جدول ۴-۱٫ موقعیت سازمانی جامعه مورد بررسی ۵۶

جدول ۴-۲٫ جنسیت جامعه مورد بررسی ۵۷

جدول ۴-۳٫ وضعیت سنی جامعه مورد بررسی ۵۸

جدول ۴-۴٫ وضعیت تحصیلی جامعه مورد بررسی ۵۹

جدول ۴-۵٫ وضعیت سابقه کار جامعه مورد بررسی ۶۰

جدول ۴-۶٫ ظرفیت تولید جامعه مورد بررسی. ۶۱

جدول ۴-۷٫ وضعیت تعداد نیروی انسانی جامعه مورد بررسی ۶۲

جدول ۴-۸٫ اطلاعات توصیفی مربوط به آزمون فرضیه اصلی ۶۳

جدول ۴-۹٫ نتایج آزمون مربوط به فرضیه اصلی ۶۳

جدول ۴-۱۰٫ اطلاعات توصیفی مربوط به آزمون فرضیه فرعی اول ۶۴

جدول ۴-۱۱٫ نتایج آزمون مربوط به فرضیه فرعی اول ۶۴

جدول ۴-۱۲٫ اطلاعات توصیفی مربوط به آزمون فرضیه فرعی دوم ۶۵

جدول ۴-۱۳٫ نتایج آزمون مربوط به فرضیه فرعی دوم ۶۵

جدول ۴-۱۴٫ اطلاعات توصیفی مربوط به آزمون فرضیه فرعی سوم ۶۶

جدول ۴-۱۵٫ نتایج آزمون مربوط به فرضیه فرعی سوم ۶۶

جدول ۴-۱۶٫اطلاعات توصیفی مربوط به آزمون فرضیه فرعی چهارم ۶۷

جدول ۴-۱۷٫ نتایج آزمون مربوط به فرضیه فرعی چهارم ۶۷

جدول ۴-۱۸٫ نتایج آزمون مقایسه میانگین رتبه فرضیات با بهره گرفتن از آزمون فرید من ۶۸

جدول ۴-۱۹٫ آماره و مقدار سطح معنی داری آزمون فرید من برای مقایسه رتبه فرضیات . ۶۸

جدول ۴-۲۰٫ نتایج آزمون مربوط به تاثیر ظرفیت تولید در هر یک از منظرها ۶۹

جدول ۴-۲۱٫ نتایج آزمون مربوط به تاثیر مدرک تحصیلی در هر یک از منظرها ۷۰

جدول ۴-۲۲٫ نتایج آزمون مربوط به تاثیر تعداد کارکنان در هر یک از منظرها ۷۱

جدول ۴-۲۳٫ نتایج آزمون مربوط به تاثیر سابقه کار در هر یک از منظرها ۷۱

جدول ۴-۲۴٫ نتایج آزمون مربوط به تاثیر سن در هر یک از منظرها ۷۲

جدول ۴-۲۵٫ اطلاعات توصیفی مربوط به آزمون مقایسه بین ‌گروه‌های پاسخ دهنده ‌در مورد معیار مالی ۷۳

جدول ۴-۲۶٫ اطلاعات توصیفی مربوط به آزمون مقایسه بین ‌گروه‌های پاسخ دهنده ‌در مورد معیار مشتری ۷۴

جدول ۴-۲۷٫ اطلاعات توصیفی مربوط به آزمون مقایسه بین ‌گروه‌های پاسخ دهنده ‌در مورد معیار فرایندهای داخلی ۷۵

جدول ۴-۲۸٫ اطلاعات توصیفی مربوط به آزمون مقایسه بین ‌گروه‌های پاسخ دهنده ‌در مورد معیار رشد و یادگیری ۷۶

جدول ۵-۱٫ نتایج آزمون فرضیات تحقیق ۸۰

جدول ۵-۲٫ نتایج آزمون مقایسه و میانگین رتبه فرضیات با بهره گرفتن از آزمون فریدمن ۸۱

فهرست شکلها

عنوان صفحه

شکل ۲-۱٫ چارچوب ارزیابی متوازن ۲۱

شکل ۴-۱٫ نمودار میله ای موقعیت سازمانی افراد پاسخ دهنده ۵۶

شکل ۴-۲٫ نمودار میله ای جنسیت افراد پاسخ دهنده ۵۷

شکل ۴-۳٫ نمودار میله ای ویژگی سنی افراد پاسخ دهنده ۵۸

شکل ۴-۴٫ نمودار میله ای وضعیت تحصیلی افراد پاسخ دهنده ۵۹

شکل ۴-۵٫ نمودار میله ای سابقه کاری افراد پاسخ دهنده ۶۰

شکل ۴-۶٫ نمودار میله ای ظرفیت تولید جامعه مورد بررسی ۶۱

شکل ۴-۷٫ نمودار میله ای تعداد کارکنان جامعه مورد بررسی ۶۲

شکل ۴-۸٫ نمودار مربوط به آزمون آنوای معیار مالی ۷۳

شکل ۴-۹٫ نمودار مربوط به آزمون آنوای معیار مشتری ۷۴

شکل ۴-۱۰٫ نمودار مربوط به آزمون آنوای معیار فرایندهای داخلی ۷۵

شکل ۴-۱۱٫ نمودار مربوط به آزمون آنوای معیار رشد و یادگیری ۷۶

فصل اول

کلیات تحقیق

• 1. مقدمه

در دنیای امروزی، واحدهای کسب و کار در محیطی فعالیت می‌کنند، که بر اثر پیشرفت های تکنولوژیکی، نوسانات اقتصادی، تغییرات نیروی کار و انتظارات مشتریان مدام در حال تغییر و تحول است. کاملا واضح است، که تنها استفاده از معیارها و ارزیابی های مالی نمی تواند، یک سازمان را به طور صحیح، بازبینی کند و آن را به جلو سوق دهد. برای اینکه کلیه سازمان‌ها بتوانند در این شرایط، فعالیت هایشان را با موفقیت هدایت کنند، باید خود را به تکنیک ها و افزارهای کارآمد و قوی مجهز سازند(Adams,1997:p.2). کپلن و نورتون در سال ۱۹۹۲استفاده از ارزیابی متوازن را به عنوان ابزاری جهت ارزیابی عملکرد و مدیریت استراتژیک در اینگونه سازمان‌ها پیشنهاد کردند. بر اساس نظریه کپلن و نورتون، ارزیابی متوازن چارچوبی را جهت سازمان دادن به اهداف استراتژیک سازمانی ارائه می‌کند، که شامل چهار معیار اساسی: مالی، رضایت مشتری، فرآیندهای داخلی و رشد و یادگیری است(Kaplan and Norton,2001:p.90).امروزه سازمان ها با چندین موضوع اساسی در رابطه با کسب و کار مواجه هستند. چهار موضوع فراگیر که بدون شک واحدهای کسب و کار را متاثر می‌سازد عبارتند از(Niven,2005:p.2):

• • اتکا بر معیارهای مالی سنتی

• • افزایش دارایی های نامشهود

• • خطر از دست دادن شهرت

• اجرای استراتژی

ارزیابی متوازن این موضوعات را برای سازمان ها حل ‌کرده‌است.

۱-۲- بیان مسئله

تعیین دیدگاه های سازمان به گونه ای دقیق، رسیدن به اهداف مورد قبول افراد سازمان، شناسایی رقبا، مشتریان و عرضه کنندگان و استفاده از تکنولوژی، عملی بسیار دشوار، وقت گیر و پرهزینه است. ‌بنابرین‏ این مزایا و معایب ارزیابی متوازن باید در چارچوب واکاری هزینه و فایده مورد بررسی قرار گیرد(نمازی، ۱۳۸۲ : ۱۶۱).ارزیابی متوازن شرکت ها را قادر می‌سازد، نتایج مالی را همزمان با پایش پیشرفت در محدوده امکانات و کسب دارایی های نامشهود، که برای رشد بیشتر موردنیاز است، دنبال نمایند(راشدی، ۱۳۸۴ : ۲۲).همچنین ارزیابی متوازن اولا کمک می‌کند، تا از ارتباطات علت و معلولی در مفروضاتی که بر اساس آن ها استراتژی بنا شده است، اطمینان حاصل شود. دوم اینکه توانایی نیل به اهداف، تأیید یا رد شود و سوم اینکه همه توان و نیروی سازمان در راستای تحقق استراتژی سازمان همسو گردد(بختیاری، ۱۳۸۳ : ۴).موضوعات اساسی که مطرح شد نه تنها در واحدهای انتفاعی بلکه در بخش های دولتی و غیرانتفاعی نیز نمایان گردیده است، از همین رو امروزه پیاده سازی ارزیابی متوازن در بخش غیرانتفاعی طرفداران زیادی پیدا ‌کرده‌است(Chan and Ho,2000:p.147). با توجه ‌به این که ارزیابی متوازن در سنجش عملکرد شرکت‌ها اهمیت بسزائی دارد، این تحقیق به دنبال پاسخگوئی به سوالات زیر است:

-آیا امکان اجرای تکنیک “ارزیابی متوازن”به منظور ارزیابی عملکرد در گروه شرکت‌های سیمان فارس و خوزستان وجود دارد؟

-آیا امکان شاخص سازی در منظر مالی ارزیابی متوازن وجود دارد؟

-آیا امکان شاخص سازی در منظر مشتری ارزیابی متوازن وجود دارد؟

-آیا امکان شاخص سازی در منظر فرایندهای درون سازمانی (داخلی) ارزیابی متوازن وجود دارد؟

-آیا امکان شاخص سازی در منظر یادگیری و رشد ارزیابی متوازن وجود دارد؟

-کدامیک از منظرهای ارزیابی متوازن بیشترین کاربرد را دارد؟